VI KA 261/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, polegającego na niewskazaniu przez właściciela pojazdu, D. G., kto kierował pojazdem w określonym czasie i miejscu. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) nałożył na D. G. mandat, a następnie wniósł o ukaranie. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze umorzył postępowanie, opierając się na stwierdzeniu, że GITD nie był organem uprawnionym do złożenia wniosku o ukaranie w tej konkretnej sprawie. Sąd Rejonowy argumentował, że uprawnienia GITD do wnoszenia wniosków o ukaranie są ograniczone do wykroczeń ujawnionych za pomocą stacjonarnych urządzeń rejestrujących, takich jak przekraczanie prędkości czy niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej, a nie obejmują wykroczenia z art. 96 § 3 kw. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył apelację od tego wyroku, zarzucając obrazę prawa materialnego poprzez wadliwe przyjęcie, że skarga została złożona przez nieuprawniony organ. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze uznał apelację za zasadną. Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r. (sygn. akt I KZP 16/14), która interpretuje art. 17 § 3 k.p.w. Zgodnie z tą uchwałą, organy wymienione w tym przepisie, w tym organy kontroli państwowej jak GITD, mają uprawnienia oskarżyciela publicznego, gdy w zakresie swojego działania lub w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie. Sąd Okręgowy podkreślił, że nowelizacja art. 17 § 3 k.p.w. miała na celu poszerzenie kompetencji tych organów, a nie ich zawężenie. W niniejszej sprawie GITD prowadził czynności wyjaśniające w związku z ujawnieniem wykroczenia polegającego na niezastosowaniu się do sygnału świetlnego przez nieustalonego kierującego. Właścicielka pojazdu odmówiła wskazania sprawcy. Sąd Okręgowy uznał, że w toku tych czynności wyjaśniających ujawnione zostało wykroczenie z art. 96 § 3 kw, a GITD był uprawniony do wniesienia wniosku o ukaranie. Sąd Okręgowy wskazał również na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 listopada 2022 r., które przyznają inspektorom ITD uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego m.in. za wykroczenia z art. 96 § 3 kw, co logicznie wynika z ich umocowania do prowadzenia postępowań dotyczących tych wykroczeń. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu uprawnień organów kontroli państwowej (w tym GITD) do wnoszenia wniosków o ukaranie w sprawach o wykroczenia, zwłaszcza w kontekście wykroczeń ujawnionych w trakcie czynności wyjaśniających.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów k.p.w. i prawa o ruchu drogowym w kontekście uprawnień GITD. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych organów lub innych typów wykroczeń, choć zasady interpretacyjne są szerokie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem uprawnionym do wniesienia wniosku o ukaranie w sprawie wykroczenia z art. 96 § 3 k.w. (niewskazanie sprawcy wykroczenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Główny Inspektor Transportu Drogowego jest uprawniony do wniesienia wniosku o ukaranie w sprawie wykroczenia z art. 96 § 3 k.w., nawet jeśli wykroczenie to zostało ujawnione w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających, które nie dotyczą bezpośrednio naruszeń ujawnionych za pomocą stacjonarnych urządzeń rejestrujących.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na wykładni art. 17 § 3 k.p.w. oraz uchwale Sądu Najwyższego I KZP 16/14, stwierdził, że GITD, jako organ kontroli państwowej, ma uprawnienia oskarżyciela publicznego, gdy w zakresie swojego działania lub w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawni wykroczenie i wystąpi z wnioskiem o ukaranie. Nowelizacja przepisów miała na celu poszerzenie tych kompetencji. Właściciel pojazdu odmówił wskazania sprawcy, co w trakcie czynności wyjaśniających prowadzonych przez GITD doprowadziło do ujawnienia wykroczenia z art. 96 § 3 kw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Główny Inspektor Transportu Drogowego | organ_państwowy | oskarżyciel |
Przepisy (11)
Główne
k.w. art. 96 § § 3
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 17 § § 3
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Organy administracji rządowej i samorządowej, organy kontroli państwowej i kontroli samorządu terytorialnego oraz straże gminne mają uprawnienia oskarżyciela publicznego, gdy w zakresie swojego działania w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem o ukarania.
Pomocnicze
k.p.w. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 103 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 109 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 427 § § 2
Kodeks postępowania karnego
prd art. 129a
Prawo o ruchu drogowym
prd art. 129g § ust. 1 i 2
Prawo o ruchu drogowym
prd art. 129b § ust. 1
Prawo o ruchu drogowym
u.t.d. art. 3 § ust. 1a
Ustawa o transporcie drogowym
rozp. MI z 23.11.2022
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie wykroczeń, za które inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego oraz pracownicy Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem uprawnionym do wniesienia wniosku o ukaranie w sprawie wykroczenia z art. 96 § 3 k.w., zgodnie z art. 17 § 3 k.p.w. i uchwałą SN I KZP 16/14. • Uprawnienia GITD do wnoszenia wniosków o ukaranie obejmują wykroczenia ujawnione w trakcie czynności wyjaśniających, nawet jeśli nie mieszczą się one w ścisłym zakresie jego podstawowych kompetencji. • Przepisy prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawcze potwierdzają szeroki zakres kompetencji GITD w zakresie kontroli i postępowania w sprawach wykroczeń.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Rejonowego, że GITD nie był uprawniony do wniesienia wniosku o ukaranie, oparta na wąskiej wykładni przepisów prawa o ruchu drogowym i k.p.w.
Godne uwagi sformułowania
Sąd meriti owe rozstrzygniecie oparł na bardzo ograniczonej wykładni odnoszących się do analizowanej materii uregulowań • Najszerszą wykładnię norm prawnych statuowanych w przywołanym unormowaniu przeprowadził Sąd Najwyższy działający w składzie 7 sędziów we wpisanej do księgi zasad prawnych uchwale z dnia 30 września 2014r., I KZP 16/14 • Siła autorytetu najwyższej instancji sądowej prowadzi bowiem do tego, że wskazania wynikające z jej uchwał są powszechnie aprobowane w orzecznictwie powszechnym. • Ustawodawca bezsprzecznie jednak dążąc przy pomocy przywołanej już ustawy nowelizującej z dnia 29 października 2010r. do poszerzenia zakresu kompetencji służących organom opisanym w art. 17§3 k.p.w. , z pewnością nie oczekiwał tego rodzaju rozdrobnienia ich kompetencji procesowych.
Skład orzekający
Daniel Strzelecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień organów kontroli państwowej (w tym GITD) do wnoszenia wniosków o ukaranie w sprawach o wykroczenia, zwłaszcza w kontekście wykroczeń ujawnionych w trakcie czynności wyjaśniających."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów k.p.w. i prawa o ruchu drogowym w kontekście uprawnień GITD. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych organów lub innych typów wykroczeń, choć zasady interpretacyjne są szerokie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcyjnego i interpretacji przepisów dotyczących uprawnień organów państwowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa wykroczeniowego i administracyjnego. Pokazuje, jak orzecznictwo Sądu Najwyższego wpływa na interpretację przepisów przez sądy niższych instancji.
“Czy GITD może ścigać za każde wykroczenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice uprawnień.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.