VI Ka 137/17

Sygnatura akt VI Ka 137/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Małgorzata Peteja-Żak (spr.) Sędziowie SSO Grażyna Tokarczyk SSO Kazimierz Cieślikowski Protokolant Kamil Koczur przy udziale Justyny Smużyńskiej Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. w G. po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy S. S. ur. (...) w M. syna Z. i M. oskarżonego z art. 297§1 kk i art. 286§1 kk przy zast. art. 11§2 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2016 r. sygnatura akt III K 577/15 na mocy art. 437 kpk i art. 438 kpk uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Sygn. akt VI Ka 137/17 UZASADNIENIE WYROKU z dnia 2 czerwca 2017r. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2016 roku, w sprawie o sygn. akt III K 577/15, Sąd Rejonowy w Gliwicach uniewinnił oskarżonego S. S. od zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że w okresie od dnia 23 grudnia 2013 roku do 3 stycznia 2014 roku w Banku (...) w G. Oddział przy ul. (...) , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu z innym nieustalonym mężczyzną, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zawarł z Bankiem (...) S.A. w W. umowę pożyczki gotówkowej, po uprzednim przedłożeniu sfałszowanego dowodu osobistego wystawionego na dane A. S. oraz po przedłożeniu do wniosku o zawarcie pożyczki z dnia 23 grudnia 2013 roku nierzetelnego zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach w firmie (...) Sp. z o.o. z/s w O. przy ul. (...) na stanowisku dyrektora (...) wraz ze średnim comiesięcznym wynagrodzeniem brutto w wysokości 8700 zł., które to okoliczności miały istotne znaczenie dla uzyskania w/w wsparcia finansowego i wprowadzając w ten sposób pracownika banku co do faktycznej tożsamości pożyczkobiorcy, jak również faktu jego zatrudnienia w ww. firmie oraz wysokości osiąganych z tego tytułu dochodów oraz zamiaru spłaty pożyczki, czym doprowadzili w/w bank do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 120 000 zł, przelanej na konto bankowe wskazane w umowie o pożyczkę o nr (...) należące do matki S. S. – M. S. (1) , tj. przestępstwa z art. 297 § 1 kk i art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , kosztami procesu na mocy art. 632 pkt 2 kpk obciążając Skarb Państwa. Rozstrzygnięcie w całości na niekorzyść oskarżonego zaskarżył Prokurator Rejonowy, zarzucając wyrokowi: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na bezpodstawnym wyeksponowaniu tych wyjaśnień oskarżonego, w których nie przyznaje się on do zarzucanego mu czynu i przyznaniu im waloru wiarygodności, co stało się podstawą uniewinnienia S. S. , podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo, 2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 kpk , art. 7 kpk oraz art. 399 § 1 kpk , poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego, a w szczególności poprzez zaniechanie uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu z art. 297 § 1 kk i art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na przestępstwo z art. 299 § 1 kk , podczas gdy prawidłowa analiza całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów oraz okoliczności sprawy wskazują na to, że taka zmiana była jak najbardziej dopuszczalna i uzasadniona. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Prokurator Rejonowy wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje: Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się zasadna i skuteczna o tyle, iż w następstwie jej wywiedzenia koniecznym i uzasadnionym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy oskarżonego do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Analiza treści środka odwoławczego prowadzi do wniosku, że skarżący kwestionuje przede wszystkim poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne oraz zarzuca temu Sądowi brak dokonania należytej oceny zgromadzonych dowodów, w tym zwłaszcza odnośnie winy i sprawstwa oskarżonego odnośnie zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. Trafnie podnosi więc, że Sąd ten nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, wynikających nie tylko z zeznań M. S. (1) i K. L. , ale także i z relacji samego oskarżonego, czego konsekwencją było wyprowadzenie ocen i wniosków nieodpowiadających prawidłowości logicznego rozumowania. Należy zgodzić się z apelującym, iż Sąd pierwszej instancji zaniechał oceny całokształtu materiału dowodowego jaki został zgromadzony w sprawie, opierając się z jednej strony bezkrytycznie na wyjaśnieniach oskarżonego nie przyznającego się do winy, a z drugiej na relacji jego matki, nie do końca wszak potwierdzającej wersję S. S. gdy idzie o przeznaczenie i posiadacza kwoty pieniężnej, która miała być przekazana na jej konto bankowe. Przede wszystkim jednak nie wytrzymuje krytyki relacja samego oskarżonego, gdy wyjaśnia on w jaki sposób doszło do nawiązania po wielu latach swoistej współpracy z dawno niewidzianym znajomym o imieniu P. , wykrętnego tłumaczenia matce braku przez tego ostatniego konta bankowego, w końcu jego niewiedzy w zakresie źródła pochodzenia pieniędzy, ich wysokości czy też tego, dla kogo ta kwota została przekazana na wskazane konto (dla A. S. ). Trudno dziwić się M. S. (1) , gdy ta zaskoczona była faktem nieposiadania przez znajomego syna konta bankowego, z drugiej zaś strony nie sposób znaleźć w świetle logiki i zasad doświadczenia życiowego racjonalnego wytłumaczenia działań oskarżonego, który po wielu latach spotyka dawnego znajomego, któremu – znając jego przeszłość, fakt prowadzenia rozległego biznesu – w sposób bezrefleksyjny udostępnia numer konta bankowego swojej matki na wpłatę tam z niewiadomego źródła dużej kwoty pieniędzy. Już samo takie postępowanie oskarżonego musi budzić poważne wątpliwości, jeśli zaś doda się do tego podyktowane przez oskarżone warunki owej współpracy (uzyskanie stosownego wynagrodzenia w zamian za przekazanie P. w 4 transzach łącznej kwoty 120.000 złotych) stwierdzić trzeba, iż rola oskarżonego nie zakończyła się jedynie na udostępnieniu nr rachunku bankowego, ale także i na dalszej chęci uczestnictwa w tym procederze, tym bardziej, że pieniędzy wpływających na konto M. S. (1) , poza kwotą 120.000 złotych, wedle zapewnień miało być jeszcze więcej. Tylko osoba skrajnie naiwna i życiowo nierozgarnięta w sytuacji zarysowanej przez oskarżonego mogłaby zawierzyć bezkrytycznie, w dobrej wierze, wersji przedstawionej przez osobę P. , bliżej nieznanej nawet mu z nazwiska, co do źródła pochodzenia dużej kwoty pieniężnej, a do takich wszak oskarżony, jako osoba prowadząca od lat rozległe interesy nawet za granicą, nie należy z całą pewnością. Duże wątpliwości budzi także dokonana przez Sąd meriti ocena treści zeznań świadka K. L. w części, w której opisuje on nie tylko odmiennie bądź nierzeczowo okoliczność przekazania mężczyźnie zatrudnionemu przez niego i znanemu jako A. S. zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, ale także sam fakt jego zatrudnienia w firmie (...) Sp. z o.o. czy też przyczyny dla której następnie wspólnie z oskarżonym miał on go poszukiwać. Jeśli nadto zeznania jego z rozprawy odnośnie statusu społecznego A. S. ( ps . G. , G. (1) ) zestawi się z relacją oskarżonego, który przedstawia tę osobę – P. - jako poważnego biznesmena, imającego się w przeszłości m. in. handlem paliwem i posiadającego przy sobie bardzo duże kwoty pieniędzy, trzeba z dużą ostrożnością dokonywać oceny tych zeznań, zwłaszcza przez pryzmat znajomości oskarżonego z P. oraz ich wspólnych interesów. Nadto w trakcie postępowania w niniejszej sprawie zdołano ustalić, że Prokuratura Okręgowa w R. prowadzi śledztwo pod sygn. akt V Ds. 43/13 przeciwko P. T. , P. W. i 14 innym osobom, podejrzanym o przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 kk i inne, w toku którego P. W. złożył obszerne wyjaśnienia, mogące mieć istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy niniejszej (vide: nadesłane kserokopie protokołów przesłuchania z dnia 12 i 15 grudnia 2014r. – k. 369-375). Okoliczność ta ma o tyle znaczenie, iż dotychczas nie zdołano ustalić znajomego S. S. , znanego z imienia jako P. bądź z pseudonimu G. , G. (1) . Konieczne zatem staje się przy ponownym rozpoznaniu sprawy co najmniej przesłuchanie P. W. (oraz innych osób, w zależności od treści jego relacji), po uprzednim ustaleniu etapu na jakim znajduje się owe postępowanie prowadzone przez (...) Prokuraturę Okręgową oraz treści przedstawionych zarzutów, a to w związku z treścią przepisu art. 182 § 3 kpk , a także art. 391 § 2 kpk , dającego Sądowi możliwość odczytania na rozprawie protokołów złożonych poprzednio przez świadka wyjaśnień w charakterze oskarżonego. Kolejną okolicznością, niezbadaną do tej pory przez Sąd I instancji, jest fakt podnoszony przez świadka M. S. (2) , a dotyczący dokonania na rzecz Banku (...) S.A. w dniu 28 lutego 2014r. jednej wpłaty raty w kwocie 3.400 złotych z tytułu udzielonej pożyczki gotówkowej, z rachunku nr (...) prowadzonego w (...) BANK S.A. (k. 99), a zatem ustalenie danych osobowych tej osoby poprzez zwrócenie się do tego banku o stosowną informację wydaje się być konieczne w trakcie czynionych ustaleń. Wszystkie powyżej podnoszone okoliczności będące przedmiotem rozpoznania, a nie wyjaśnione dotychczas w zgodzie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, będzie miał Sąd Rejonowy na względzie przy ponownym rozpoznaniu. Ponieważ przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena dowodów nie uwzględnia wszystkich wskazanych przez apelującego i przywołanych powyżej aspektów sprawy, Sąd odwoławczy uznał ją za niepełną, a przez to błędną oraz skutkującą koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla zweryfikowania prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd przeprowadzi postępowanie dowodowe w pełnym dotychczasowym zakresie, nadto przesłucha w charakterze świadka P. W. oraz inne ewentualnie osoby, ujawnione przez tego ostatniego jako biorące udział w opisywanym przez niego procederze, a następnie tak zgromadzony materiał dowodowy podda pełnej i wyczerpującej analizie w zestawieniu z relacjami oskarżonego, oceniając go swobodnie, zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, po czym wyciągnie prawidłowe wnioski końcowe, oczywiście z uwzględnieniem podniesionych powyżej uwag Sądu odwoławczego i wystrzegając się uchybień, które zadecydowały o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wyniki analizy materiału dowodowego powinny znaleźć odzwierciedlenie, gdy zajdzie taka konieczność, w pisemnych motywach wyroku zgodnie z treścią art. 424 § 1 i 2 kpk . Równocześnie przedwczesne i niepotrzebne w obliczu uchylenia zaskarżonego wyroku staje się odniesienie do drugiego z czynionych przez skarżącego zarzutów, a dotyczącego ewentualnej możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu objętego skargą pod kątem realizacji znamion innego przestępstwa, zwłaszcza z art. 299 § 1 kk . Z tych wszystkich powodów Sąd Okręgowy, nie przesadzając w niczym końcowego rozstrzygnięcia, orzekł jak w części dyspozytywnej swego wyroku.