VI Ka 1342/23

Warszawa, dnia 21 kwietnia 2026 r. Sygn. akt VI Ka 1342/23 1. 2.WYROK 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3.Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 4. Przewodniczący: SSO Beata Tymoszów 6.protokolant: protokolant sądowy Zuzanna Kurek 7.przy udziale prokuratora Katarzyny Skrzeczkowskiej i oskarżycielki posiłkowej W. H. 8.po rozpoznaniu dnia 8 kwietnia 2026 r. 9.sprawy P. O. syna A. i P. , ur. (...) w R. 10.oskarżonego o przestępstwo z art. 284 § 2 kk 11.na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego 12.od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie 13.z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt III K 274/23 15.uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. X. E. kwotę 1033,20 złotych obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzędu w instancji odwoławczej oraz podatek VAT. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 1342 /23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 20 lipca 2023r. sygn. akt III K 274/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐  na korzyść ☒  na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒Uchylenie ☐zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty P. O. Oskarżony nie był karany Karta karna 205 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Karta karna Dokument, którego treści nie kwestionowała żadna za stron postępowania 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Zarzuty obraza przepisów postępowania, mających wpływ na treść wyroku, to jest art. 398 kpk , polegająca na braku zwrócenia się przez sąd do oskarżonego w zakresie uzyskania jego zgody na rozpoznanie nowego oskarżenia na tej samej rozprawie i tym samym pominięcie kwestii zatrzymania przez oskarżonego kwoty 29 870 złotych w sytuacji, gdy istniały podstawy do objęcia również przedmiotowej kwoty postępowaniem w sprawie, co doprowadziło do zaniżonego orzeczenia naprawienia szkody błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty (?) za podstawę rozstrzygnięcia, a polegający na przyjęciu, że oskarżony swoim czynem nie wyrządził pokrzywdzonej krzywdy moralnej co skutkowało oddaleniem roszczenia pokrzywdzonej o zadośćuczynienie ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Oba zarzuty okazały się bezzasadne w stopniu wręcz oczywistym. Najpierw należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem, którego naruszenie zarzuciła pełnomocnik, jeżeli na podstawie okoliczności, które wyszły na jaw w toku rozprawy, oskarżyciel zarzucił oskarżonemu inny czyn oprócz objętego aktem oskarżenia, sąd może za zgodą oskarżonego rozpoznać nowe oskarżenie na tej samej rozprawie, chyba że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania przygotowawczego co do nowego czynu. Po pierwsze zatem, zastosowanie tego przepisu wymaga najpierw określonej inicjatywy procesowej po stronie oskarżyciela, której w tej sprawie zabrakło. Po wtóre zaś – możliwość rozpoznania „nowego oskarżenia” uzależniona jest od tego, czy nie spowoduje to konieczności przeprowadzenia postępowania przygotowawczego co do nowego czynu. Tymczasem przed rozprawą pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej domagał się zwrotu sprawy oskarżycielowi po to właśnie, by „uzupełniano dochodzenie” w związku z innym jeszcze – niż opisane aktem oskarżenia – zachowaniem oskarżonego , mogącym ( co trafnie odnotował sąd meriti) ewentualnie wyczerpać znamiona oszustwa z art. 286 § 1 k.k. ). Już choćby z tego powodu nie ma podstaw by uznać, że doszło do obrazy art. 398 k.p.k. Dla porządku już tylko wypada zaznaczyć, że do zarzucanej obrazy nie mogło dojść także i z tego powodu, że wspomniany przepis ma charakter fakultatywny i uzależnia rozszerzenie oskarżenia każdorazowo od decyzji sądu orzekającego, nie nakładając nań jednak obowiązku podjęcia decyzji pozytywnej. Gdy chodzi o drugi z zarzutów należy wskazać, że pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo ( art. 49 § 1 k.p.k. ). Przestępstwo z art. 284 § 1 lub 2 kk atakuje chronione dobro prawne w postaci mienia, a zatem bezpośredniość szkody wyznacza właśnie rodzaj zaatakowanego dobra. Szkoda, której w postępowaniu karnym dotyczyć może orzeczenie wydane na podstawie art. 46 § 1 k.k. , ma zatem charakter materialny, co nie dobiera pokrzywdzonej możliwości dochodzenia swych praw w postępowaniu cywilnym. Wniosek Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z powodów wyżej wskazanych wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Art. 440 k.p.k. czyli rażąca niesprawiedliwość wyroku. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności W pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że choć sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach środka zaskarżenia ( także – przez pryzmat stawianych zarzutów,), to obowiązany jest jednak rozpoznać ją szerzej m.in. w wypadku, do jakiego odwołuje się przepis art. 440 k.p.k. W takim wypadku środek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować także rozstrzygnięcie na korzyść ( art. 434 § 2 k.p.k. ) Przepis art. 440 k.p.k. stanowi, że jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów zmianie na korzyść oskarżonego albo w sytuacji określonej w art. 437 § 2 zdanie drugie uchyleniu. Przy czym „niesprawiedliwość orzeczenia” odnosi się nie tylko do „materialnej” niesprawiedliwości (obraza prawa materialnego), lecz także do „procesowej” niesprawiedliwości (obraza przepisów postępowania), z powodu której doszło do rażących uchybień naruszających reguły rzetelnego procesu i powodujących, że proces jest odbierany jako jawnie niesprawiedliwy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. III KK 98/12). Trzeba także zaznaczyć, że choć od 1 lipca 2015r obecność oskarżonego na rozprawie głównej jest - co do zasady - jego prawem, a nie obowiązkiem, to przecież reguła ta aktualizuje się dopiero wtedy, gdy w ogóle został on o tym terminie zawiadomiony. Zgodnie bowiem z art. art.117 § 1 i 2 k.pk. uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, chyba że ustawa stanowi inaczej, a czynności nie przeprowadza się , jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona. Wiąże się to z jedną z gwarancji procesowych przewidzianych w przepisach obecnie obowiązującej procedury karnej i będącą realizacją prawa do obrony materialnej, wykonywanej osobiście przez skarżonego, właśni e na rozprawie ( art. 6 k.p.k. ). wyrok wydany w sytuacji, gdy oskarżony nie został właściwie zawiadomiony o rozprawie, nie może się zatem ostać ( patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2024 r., sygn. V KK 546/23). Z akt sprawy wynika, że oskarżony przesłuchiwany w charakterze podejrzanego wskazał adres dla doręczeń, jako: A. , ul. (...) , jednocześnie podając numer telefonu komórkowego. W protokole tym odnotowano również kod pocztowy: (...) , który okazał się błędny ( prawidłowy kod: 03-531). Nie wiadomo, czy błąd ów by zawiniony przez oskarżonego czy też został popełniony mimowolnie przez osobę sporządzającą protokół. Jest to jednak bez znaczenia, jako że kod pocztowy jest informacją podlegającą łatwej weryfikacji z urzędu dokonywanej przez organ procesowy, należycie dbający o realizację obowiązku wynikającego z art. 117 § 1 k.p.k. Oskarżonemu wysłano, na podany przezeń adres, odpis aktu oskarżenia ( k. 78) oraz zawiadomienie o terminie rozprawy głównej ( k. 102), ale obie te przesyłki nie zostały doręczone. Zwrócono je do Sądu z adnotacją o „błędnym kodzie pocztowym”, co nie tylko nie spotkało się z właściwą reakcją Sądu – to jest sprawdzeniem w ogólnie dostępny sposób, jaki jest prawidłowy kod pocztowy dla adresu podanego przez oskarżonego czy też kontakt z nim drogą telefoniczną, ale wręcz uznano go za prawidłowo zawiadomionego „ w trybie art. 139 § 1 k.p.k. ” (?). Nie wiadomo bowiem zupełnie na jakiej podstawie sąd meriti wyinterpretował istnienie przesłanek określonych tym przepisem, czego skutkiem była oczywista obraza przepisów postępowania sprowadzająca się do rażącego naruszenia prawa do obrony i w konsekwencji wydania wyroku skazującego po przeprowadzeniu procesu, który nie posiadał przymiotu rzetelnego i sprawiedliwego. Orzeczenia wieńczące taki proces musi być więc uznane za rażąco niesprawiedliwe. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu I instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Z opisanych wyżej powodów niezbędne jest rozpoznanie w całości na nowo sprawy przed sądem I instancji 5.3.1.3.1. ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Wobec wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia o charakterze kasatoryjnym ,nie orzeczono kosztach procesu. 7. PODPIS 1.11. 1.12. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Orzeczenie co do winy 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒Uchylenie ☐Zmiana