VI KA 120/24

Warszawa, dnia 13 listopada 2024 r. Sygn. akt VI Ka 120/24 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 4 Przewodniczący: SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda 5 6protokolant sądowy Aneta Dygas, Justyna Kutnikowska 7przy udziale prokuratora Katarzyny Skrzeczkowskiej 8po rozpoznaniu dnia 30 października 2024 r. 9sprawy M. K. syna W. i F. , ur. (...) w m. O. 10oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 1 kk 11na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora 12od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie 13z dnia 20 listopada 2023 r. sygn. akt II k 823/22 15uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legionowie. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 120/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 20 listopada 2023 roku, sygn. akt II K 823/22 1.2 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. M. K. Stan majątkowy oskarżonego Karalność sądowa oskarżonego Oskarżony figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego Informacja e - (...) k. 147 Karta karna k. 149 Informacja o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego k. 152 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. Stan majątkowy oskarżonego Karalność sądowa oskarżonego Oskarżony figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego Informacja e - (...) Informacja z Krajowego Rejestru Karnego Informacja o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego Załączone dokumenty zostały sporządzone w przepisanej prawem formie przez organy do tego uprawnione, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo poświadczone. Strony nie kwestionowały autentyczności dokumentów. 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu przez Sąd I instancji, że w sprawie zostały spełnione wszystkie zawarte w art. 66 § 1 k.k. przesłanki umożliwiające zastosowanie wobec oskarżonego M. K. instytucji warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy swobodna, a nie dowolna i sprzeczna z zasadami prawidłowego rozumowania ocena materiału dowodowego, w szczególności fakt prowadzenia przez oskarżonego pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości o stężeniu wynoszącym I-0,98 mg/l, II-1,10 mg/l, III-1,01 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, po ulicy stanowiącej drogę publiczną, prowadzi do wniosku przeciwnego; 2. obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, tj. przepisu art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. , a polegającą na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka funkcjonariuszy Policji mł. asp. M. K. i mł. asp. P. S. na okoliczność miejsca, gdzie dokonano zatrzymania oskarżonego do kontroli, jak również jaką drogą poruszał się M. K. bezpośrednio przed zatrzymaniem oraz jaką odległość przebył kierując pojazdem mechanicznym. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Przede wszystkim podnieść trzeba, że po skutecznym wniesieniu środka odwoławczego przez prokuratora, na etapie postępowania odwoławczego ujawniła się okoliczność, która co do zasady uniemożliwia warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonego o czyn zarzucany mu w sprawie niniejszej. Otóż z danych o karalności (k.149) wynika, że oskarżony został prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2024 r. w sprawie o sygn. XIV K 637/24. Natomiast z treści art. 66 § 1 k.k. jasno wynika, że warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe jedynie do sprawcy, który nie jest karany za przestępstwo umyślne. W związku z powyższym, już chociażby z tej przyczyny, warunkowe umorzenie postępowania orzeczone zaskarżonym wyrokiem nie mogło być zaakceptowane przez sąd odwoławczy. Jednocześnie apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie, a potwierdzenie podniesionych w niej zarzutów: błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legionowie. W ocenie sądu okręgowego w postępowaniu przed sądem rejonowym nie przeprowadzono wszystkich czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych mających wpływ na wydane względem M. K. rozstrzygnięcie. W niniejsze sprawie dokonano bowiem oceny okoliczności popełnienia przestępstwa poprzez uznanie pełnej wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, nie podejmując próby ich weryfikacji poprzez przesłuchanie na rozprawie funkcjonariuszy, którzy przeprowadzili kontrolę stanu trzeźwości M. K. . Sąd rejonowy uznał za w pełni wiarygodne również zeznania złożone przez M. K. , jednakże dokonał samodzielnej wykładni użytych prze niego słów co do określenia miejsca, gdzie dokonano kontroli oskarżonego i bez wymaganej weryfikacji uznano, że wskazany przez niego w notatce urzędowej adres miał charakter pomocniczy, służący bliższemu określeniu lokalizacji zatrzymania do kontroli. W konsekwencji uznano, iż do popełnienia przestępstwa doszło na drodze leśnej, pomimo sprzeczności z zeznaniami złożonymi przez funkcjonariusza policji w trakcie postępowania przygotowawczego. Sąd rejonowy powinien przeprowadzić powyższy dowód na rozprawie, ponieważ tego typu wątpliwość nie jest trudna do usunięcia. Zgodnie z aktami sprawy funkcjonariusz został wezwany w charakterze świadka na termin rozprawy, jednakże z powodu obowiązków zawodowych nie mógł się stawić. Przyczyna niestawiennictwa świadka nie była długotrwała, z powodzeniem dowód z zeznań M. K. mógł zostać przeprowadzony na kolejnym terminie. Powyższe ma istotne znaczenie ze względu na to, iż oskarżony kwestionował informacje ujęte w notatce urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza policji. Sąd rejonowy nie wziął także pod uwagę możliwości przesłuchania drugiego z interweniujących funkcjonariuszy P. S. . Konfrontacja zeznań funkcjonariuszy z wyjaśnieniami oskarżonego jest na tyle istotna, ponieważ z treści notatki urzędowej wynika, iż podejrzenie funkcjonariuszy co do stanu trzeźwości kierującego zostało wzbudzone przez fakt, że pojazd kierowany przez oskarżonego zjechał na przeciwległy pas ruchu. Biorąc pod uwagę powyższe domniemywać można, iż obydwa pojazdy znajdowały się na tej samej drodze, a nie, że kierowany przez oskarżonego pojazd poruszał się po drodze dojazdowej do ulicy (...) . Podkreślenia wymaga również fakt, iż budynek nr (...) przy ulicy (...) w S. znajduje się w pewnej odległości od punktu wskazanego przez oskarżonego na mapie z k. 69, dostarczonej przez obrońcę wraz z wnioskami dowodowymi w piśmie z dnia 26 września 2023 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wątpliwości co do słuszności poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, które należy usunąć poprzez przesłuchanie interweniujących funkcjonariuszy. Nie przesądzając sposobu rozstrzygnięcia sprawy, przy jej ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy winien zgromadzone dowody poddać wnikliwej i krytycznej analizie oraz ocenie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, przy czym za podstawę wyroku winien przyjąć całokształt okoliczności ujawnionych na rozprawie (art.. 410 k.p.k. ). Tylko tak przeprowadzone postępowanie pozwoli na prawidłowe ustalenie okoliczności, które – przy przyjęciu winy oskarżonego – mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w zakresie kary. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i wymierzenie mu kary grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych po 10 złotych jedna stawka, orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, orzeczenie świadczenia pieniężnego w kwocie 5.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Biorąc pod uwagę wcześniejsze rozważania sąd odwoławczy uznał, że zmiana wyroku w sposób wnioskowany w apelacji naruszałaby standardy konstytucyjne, bowiem oskarżonemu nie przysługiwałoby w trybie zwykłym odwołanie od takiego rozstrzygnięcia. Stąd też jedynie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zagwarantuje realizację prawa oskarżonego do zakwestionowania orzeczenia, w którym orzeka się o winie oraz karze. W sytuacji, w której karnoprawną konsekwencją rozstrzygnięcia sądu jest orzeczenie kary, oskarżonemu powinna przysługiwać gwarancja kontroli odwoławczej. Tym bardziej w sytuacji, gdy wnikliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego może skutkować ustaleniami zmieniającymi, w sposób dla oskarżonego niekorzystny, okoliczności istotne dla prawidłowego kształtowania kary. Dlatego też w omawianym układzie procesowym zachodzi podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, o której mowa w art. 437 § 2 in fine, tj. konieczność przeprowadzenia na rozprawie przewodu sądowego w całości. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów ( art. 439 k.p.k. , art. 440 k.p.k. ). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.3 1 Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.3.1 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Z powodów, o których była mowa wyżej sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia. 4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania. 5. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy – kierując się wcześniejszymi uwagami – przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, także tych istotnych dla prawidłowego wyrokowania co do kary. 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. 6. Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. 7. PODPIS 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 20 listopada 2023 roku, sygn. akt II K 823/22 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ zmiana