VI GC 1184/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa (...) w T. przeciwko (...) S.A. w P. o zapłatę kwoty 65 663,89 zł z tytułu świadczenia z umowy ubezpieczenia na życie. Powód, działając jako pośrednik, zawarł z pozwanym umowę agencyjną, a następnie umowę kredytu gotówkowego z A. Ć. (1), która była zabezpieczona grupowym ubezpieczeniem na życie oferowanym przez pozwanego. Po śmierci kredytobiorcy, pozwany odmówił wypłaty świadczenia, powołując się na § 18 ust. 1 lit. f ogólnych warunków ubezpieczenia, który wyłączał odpowiedzialność, jeśli śmierć była konsekwencją choroby istniejącej i zdiagnozowanej przed objęciem ochroną ubezpieczeniową. Sąd uznał, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek wyłączających odpowiedzialność spoczywał na pozwanym, który nie wykazał, że przyczyna śmierci (nagły zawał mięśnia sercowego) była bezpośrednio związana z chorobami istniejącymi przed zawarciem umowy, zwłaszcza że zmarły nie cierpiał na przewlekłe schorzenia wymagające intensywnego leczenia. Co więcej, sąd uznał klauzulę wyłączającą odpowiedzialność za abuzywną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Podkreślono, że pozwany nie zadał pytań o stan zdrowia ubezpieczonego przed zawarciem umowy, co zgodnie z art. 815 k.c. nie może rodzić negatywnych skutków dla ubezpieczonego. Ogólne sformułowanie klauzuli, która pozwalała ubezpieczycielowi na odmowę wypłaty świadczenia nawet po wielu latach pobierania składek, było sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszało interesy konsumenta, który nie był odpowiednio informowany o zakresie ograniczeń odpowiedzialności. W związku z tym sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela w umowach ubezpieczenia na życie, ochrona konsumenta przed abuzywnymi postanowieniami umownymi, obowiązki informacyjne ubezpieczyciela.
Dotyczy umów ubezpieczenia na życie zawieranych z konsumentami, gdzie ubezpieczyciel nie zadaje pytań o stan zdrowia przed zawarciem umowy, a klauzula wyłączająca odpowiedzialność jest ogólna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzula wyłączająca odpowiedzialność ubezpieczyciela za śmierć będącą konsekwencją choroby istniejącej przed zawarciem umowy ubezpieczenia, bez wcześniejszego zadania pytań o stan zdrowia, jest abuzywna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzula ta jest abuzywna, sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ubezpieczyciel nie wykazał, iż śmierć była konsekwencją choroby istniejącej przed zawarciem umowy. Co ważniejsze, brak zadania pytań o stan zdrowia przed zawarciem umowy, w połączeniu z ogólnikowym brzmieniem klauzuli wyłączającej odpowiedzialność, czyni ją abuzywną w świetle art. 385¹ k.c. i narusza obowiązki informacyjne wynikające z art. 815 k.c.
Na kim spoczywa ciężar dowodu w zakresie przesłanek wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu spoczywa na ubezpieczycielu.
Uzasadnienie
Pozwany ubezpieczyciel, który powoływał się na okoliczności uzasadniające odmowę wypłaty świadczenia, winien był je wykazać, czego nie uczynił.
Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego, jeśli nie zapytał o jego stan zdrowia przed zawarciem umowy, a śmierć nastąpiła w okresie trzech lat od przystąpienia do ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli klauzula wyłączająca odpowiedzialność jest abuzywna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak zadania pytań o stan zdrowia przez ubezpieczyciela, w połączeniu z ogólnikową klauzulą wyłączającą odpowiedzialność, czyni tę klauzulę abuzywną i niewiążącą dla konsumenta.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) w T. | inne | powód |
| (...) Towarzystwo (...) (...) S.A. w P. | spółka | pozwany |
| A. Ć. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 815
Kodeks cywilny
Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które nie zostały podane do jego wiadomości, chyba że nastąpiło to z winy umyślnej. Brak odpowiedzi na pytania ubezpieczyciela nie może rodzić ujemnych skutków dla ubezpieczonego.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Za niedozwolone uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 834
Kodeks cywilny
W ubezpieczeniach na życie, jeżeli do wypadku doszło po upływie trzech lat od zawarcia umowy, ubezpieczyciel nie może podnieść zarzutu, że podano nieprawdziwe wiadomości lub zatajono chorobę. Termin ten może być skrócony, ale nie wydłużony.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula wyłączająca odpowiedzialność ubezpieczyciela za śmierć związaną z chorobą istniejącą przed zawarciem umowy jest abuzywna. • Ubezpieczyciel nie wykazał, że przyczyna śmierci była bezpośrednio związana z chorobą istniejącą przed zawarciem umowy. • Ubezpieczyciel nie zadał pytań o stan zdrowia przed zawarciem umowy, co zgodnie z art. 815 k.c. nie może obciążać ubezpieczonego.
Odrzucone argumenty
Śmierć ubezpieczonego była konsekwencją choroby istniejącej i zdiagnozowanej przed objęciem ochroną ubezpieczeniową, co uzasadnia wyłączenie odpowiedzialności na podstawie § 18 ust. 1 lit. f SWU.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w zakresie przesłanek uchylających jej odpowiedzialność z tytułu umowy ubezpieczenia spoczywał na pozwanej • pozwana nie dowiodła w jakikolwiek sposób aby faktyczną przyczyną zgonu mogła być choroba przez nią wskazywana • postanowienie § 18 ust. 1 lit f Szczegółowych Warunków Grupowego (...) narusza też niewątpliwie art. 385 1 § 1 k.c. • pozwany nie tylko nie zasięgnął takich informacji, ale swoje zaniechanie prezentował jako zaletę, jednocześnie nie uprzedzając, że stan zdrowia ubezpieczonego w chwili przyjęcia go do ubezpieczenia wprawdzie nie rzutuje na zawarcie umowy, ale bardzo może rzutować na rzeczywistą możliwość uzyskania w przyszłości świadczenia z umowy ubezpieczenia. • klauzula jest abuzywna, gdyż rażąco narusza interesy konsumenta a także pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami.
Skład orzekający
Jolanta Brzęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela w umowach ubezpieczenia na życie, ochrona konsumenta przed abuzywnymi postanowieniami umownymi, obowiązki informacyjne ubezpieczyciela."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczenia na życie zawieranych z konsumentami, gdzie ubezpieczyciel nie zadaje pytań o stan zdrowia przed zawarciem umowy, a klauzula wyłączająca odpowiedzialność jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może stanąć w obronie konsumenta przed nieuczciwymi praktykami ubezpieczycieli, nawet jeśli wiąże się to z interpretacją skomplikowanych klauzul umownych. Jest to przykład walki 'Dawida z Goliatem' w kontekście prawnym.
“Ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia z powodu choroby sprzed lat? Sąd: Klauzula abuzywna!”
Dane finansowe
WPS: 65 663,89 PLN
zapłata: 65 663,89 PLN
zwrot kosztów procesu: 6901 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.