VI Cz 96/18

Sygn. akt VI Cz 96/18 POSTANOWIENIE Dnia1 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karol Kołodziejczyk Sędziowie: SSO Henryka Szwyngel SSOHanna Morejska - spr. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy egzekucyjnej wierzyciela K. W. z udziałem dłużnika A. W. egzekucja z nieruchomości na skutek zażalenia dłużnika A. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 14 listopada 2017r. sygn. akt XV Co 3748/15 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Częstochowie po raz drugi udzielił przybicia nieruchomości zabudowanej położonej w J. przy ul. (...) o nr (...) należącej uprzednio do dłużniczki A. W. na rzecz wierzyciela K. W. za cenę 360.000 zł. Z ustaleń Sądu wynika, ze po drugim bezskutecznym terminie licytacji wierzyciel złożył wniosek o przejęcie nieruchomości na własność, wpłacił rękojmię dlatego postanowieniem z dnia 7 czerwca 2017 Sąd uwzględnił wniosek . Zażalenie na postanowienie złożyła dłużniczka . W zażaleniu na to postanowienie dłużniczka zarzuciła naruszenie art. 962 § 1 kpc , 984 § 2 kpc i 989 kpc przez udzielenie przybicia wierzycielowi, który w ustawowym terminie nie uiścił rękojmi w ustawowej wysokości wynoszącej 1/10 część sumy oszacowania. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Okręgowy uznał że zażalenie jest zasadne i postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2017 uchylił postanowienie z dnia 7 czerwca 2017. Sad Okręgowy stwierdził że wysokość rękojmi w przedmiotowej sprawie została ustalona niezgodnie z art. 962 § 1 kpc . Przepis ten przewiduje, że przystępujący do przetargu obowiązany jest złożyć rękojmię w wysokości 1/10 części sumy oszacowania. Tymczasem rękojmia została ustalona w wysokości 1/10 ceny wywołania i w tej wysokości została złożona przez wierzyciela. Zgodnie z art. 991 kpc Sąd odmówi przybicia z powodu naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu. Ponadto podstawą zażalenia mogą być także uchybienia przepisów postępowania, które naruszają prawa skarżącego ( art. 997 kpc ). Niewątpliwie przejęcie wierzytelności przez wierzyciela trudno ocenić jako korzystne dla dłużnika. Gdyby bowiem żaden z wierzycieli nie przejął wierzytelności postępowanie egzekucyjne zostałoby umorzone i nowa egzekucja mogła być wszczęta po upływie 6 m-cy od daty drugiej licytacji ( art. 985 kpc ). Również znaczne zaniżenie wysokości rękojmi, zdaniem Sądu Okręgowego, miało istotny wpływ na wynik przetargu. Gdyby bowiem wierzyciel w ciągu tygodnia od licytacji nie zgromadził kwoty 54.000 zł (1/10 sumy oszacowania) to nie byłoby możliwości przejęcia wierzytelności. Dlatego uznał że powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu. W toku ponownego rozpoznania sprawy Sad Rejonowy wezwał pełnomocnika wierzyciela do wpłacenia brakującej części rękojmi i po jej wpłaceniu zaskarżonym postanowieniem ponownie uwzględnił wniosek . Zażalenie na to postanowienie złożyła dłużniczka zarzucając naruszenie ; art. 984 § 2 K.p.c. poprzez udzielenie przybicia wierzycielowi egzekwującemu, mimo skutecznego upływu materialnoprawnego terminu prekluzyjnego do złożenia rękojmi, wskazanego w art. 984 § 2 k .pc, art. 991 kpc udzielenie przybicia wierzycielowi egzekwującemu pomimo że postępowanie podlegało umorzeniu w oparciu o art. 985 § 1 k.p.c , art. 130 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez zastosowanie trybu wezwania wierzyciela egzekwującego do uzupełnienia braku wniosku o przejęcie nieruchomości przez uzupełnienie kwoty rękojmi, już po przyjęciu tego wniosku do rozpoznania, po nadaniu mu biegu, po udzieleniu . W uzasadnieniu powoływała się na utrwalone w tej mierze orzecznictwo Sądu Najwyższego . Sąd Okręgowy stwierdza że zażalenie jest zasadne z przyczyn następujących Z mocy art. 984 kpc 1. Jeżeli również na drugiej licytacji nikt nie przystąpi do przetargu, przejęcie nieruchomości na własność może nastąpić w cenie nie niższej od dwóch trzecich części sumy oszacowania, przy czym prawo przejęcia przysługuje wierzycielowi egzekwującemu i hipotecznemu oraz współwłaścicielowi. . Wniosek o przejęcie nieruchomości wierzyciel powinien złożyć sądowi w ciągu tygodnia po licytacji, składając jednocześnie rękojmię, chyba że ustawa go od niej zwalnia. Wniosek wierzyciela o przejęcie nieruchomości na podstawie art. 984 § 2 , bez złożenia rękojmi, nie spełnia warunków formalnych, co uzasadnia zastosowanie art. 130 w zw. z art. 13 § 2 jak uznał Sąd Najwyższy w sprawie III CZP 84/01 . W przypadku zgłoszenia wniosku o przejęcie nieruchomości po terminie sąd powinien odmówić przejęcia nieruchomości na własność. Pogląd taki zaprezentował też Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 października 2009 r., III CZP 71/09, stwierdzając, że termin, o którym mowa w art. 984 § 2 k.p.c. , jest terminem zawitym prawa materialnego. Wierzyciel bowiem składając wniosek o przejęcie na własność nieruchomości ( art. 984 § 2 k.p.c. ), podobnie jak powód, wnosząc powództwo przewidziane w art. 841 lub art. 842 k.p.c. , realizuje przysługujące mu uprawnienie, które w razie uwzględnienia kształtuje jego prawa majątkowe. Z tych względów tygodniowy termin przewidziany w art. 984 § 2 k.p.c. należy kwalifikować - podobnie jak terminy przewidziane w art. 841 i 842 k.p.c. -jako termin zawity prawa materialnego. Czyli jego zadaniem jest ograniczenie w czasie możności skorzystania z możliwości przejęcia nieruchomości . Terminy zawite są bowiem ze swej istoty terminami powodującymi ujemne skutki dla stron , która z powodu swej bezczynności traci określone uprawnienia . Jak uznał Sąd Najwyższy w cytowanym wyżej orzeczeniu o charakterze terminu nie decyduje okoliczność, w jakim akcie prawnym został umiejscowiony, nie ma zatem znaczenia, czy jest to akt prawny obejmujący prawo postępowania cywilnego czy prawo materialne. Nie decyduje o tym także długość terminu; decydujące znaczenie ma rodzaj uprawnienia, realizowanego w terminie wskazanym przez ustawodawcę. Do dochodzenia uprawnień składających się na określone prawo podmiotowe przewidziane są terminy materialnoprawne, natomiast dla uprawnień (obowiązków) procesowych - terminy procesowe. Oba rodzaje uprawnień dochodzone są przed sądem przez ich zgłoszenie w piśmie procesowym. Nie oznacza to, że forma, w jakiej oba rodzaje uprawnień są zgłaszane, decyduje o charakterze terminu przewidzianego w przepisach poświęconych tym uprawnieniom. Nadto jeżeli jak w przedmiotowej sprawie Sąd nadał już bieg sprawie to , to należało konsekwentnie rozpoznać merytoryczne przesłanki żądania; nie zaś ponownie wzywać stronę do uzupełnienia braków formalnych ( tak np. SN w sprawie IICZ 133/74 i ICSK 555/09 ) Dlatego z mocy art. 386 par.2 kpc wzw.zart. 397 par.2 kpc postanowiono jak w sentencji