VI CA 102/26

Sygn. akt VI Ca 102/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 maja 2026 roku
Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny
w składzie:
Przewodniczący:
sędzia Magdalena Wygonowska
po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 roku w Olsztynie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa małoletniej A. B. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową M. B.
przeciwko J. B.
o podwyższenie alimentów
na skutek apelacji małoletniej powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie
z dnia 9 stycznia 2026 roku, sygn. akt III RC 418/25
1. oddala apelację;
2. nie obciąża strony powodowej kosztami procesu za instancję odwoławczą.
Magdalena Wygonowska
Sygn. akt VI Ca 102/26
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 09 stycznia 2026 r. wydanym w sprawie sygn. akt III RC 418/25 zasądził od pozwanego J. B. tytułem podwyższonych alimentów na rzecz małoletniej powódki A. B. kwotę po 1 000 zł miesięcznie, płatną do rąk matki małoletniej powódki M. B. do 10-go dnia każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 04 czerwca 2025 r., w miejsce alimentów w kwocie po 800 zł miesięcznie, zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 04 maja 2023 r. w sprawie VI C 1209/22 (punkt I), oddalił powództwo w pozostałej części (punkt II), odstąpił od obciążania pozwanego kosztami sądowymi (punkt III), koszty procesu między stronami wzajemnie zniósł (punkt IV) oraz nadał wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności (punkt V).
W uzasadnieniu Sąd ten powołując się na treść art. 135 kro i art. 138 kro, iż doszedł do przekonania, że doszło do zmiany stosunków uzasadniającej zwiększenie wysokości świadczenia alimentacyjnego pozwanego względem córki. Sąd zwrócił uwagę, że w okresie 2 lat od ostatniego orzeczenia w przedmiocie alimentów nastąpił wzrost potrzeb małoletniej związanych przede wszystkim z jej naturalnym rozwojem fizycznym oraz rozpoczęciem nauki w szkole ponadpodstawowej. Sąd zwrócił jednak uwagę, że żądanie z jakim wystąpiła strona powodowa jest wygórowane. W ocenie Sądu wydatkowanie znacznych sum pieniężnych na udział małoletniej w turniejach tanecznych, biorąc pod uwagę, że małoletnia nie bierze w nich udziału w jako uczestnik, a jedynie jako obserwator nie może zostać uznane za usprawiedliwiony wydatek. Dalej Sąd podniósł, że okoliczności takie jak uczestnictwo małoletniej w odpłatnych zajęciach z języka angielskiego i tańca oraz leczenie ortodontyczne były uwzględnione w toku pierwotnego orzekania o obowiązku alimentacyjnym pozwanego. Zmianie uległ natomiast fakt, że aktualnie pozwany zaprzestał dobrowolnie partycypować w kosztach zajęć dodatkowych małoletniej. Sąd zwrócił uwagę, że od daty ostatniego ustalenia obowiązku alimentacyjnego pozwanego względem córki jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, gdyż nie wykonuje on już pracy w dwóch zakładach pracy. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że cały ciężar wychowania córki spoczywa na powódce tym samym pozwany winien w większym zakresie ponosić ciężar jego utrzymania. Podkreślił jednak, że matka małoletniej nie jest zwolniona z obowiązku jej utrzymania.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki w części dotyczącej zasądzenia alimentów w kwocie po 1 000 zł miesięcznie zarzucając mu:
1. naruszenie art. 135 § 1 i 2 kro i art. 133 § 1 kro poprzez błędne ustalenie zakresu usprawiedliwionych potrzeb małoletniej oraz niewłaściwą ocenę możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego,
2. bezzasadne uwzględnienie przy ustalaniu obowiązku alimentacyjnego pozwanego tego, że pobiera ona świadczenie wychowawcze 800+ i „Dobry Start”,
3. dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, skutkującą przyjęciem, że ustalona kwota zabezpiecza potrzeby 16-to letniego dziecka.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego tytułem podwyższonych alimentów kwoty po 1 800 zł miesięcznie. we wniosku ewentualnym wniosła o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez zasądzenie od pozwanego tytułem podwyższonych alimentów kwoty wyższej niż po 1 000 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wskazała, że usprawiedliwione potrzeby małoletniej są znaczne, biorąc pod uwagę jej wiek i fakt, że uczęszcza na odpłatne zajęcia dodatkowe, których koszt jest znaczny. Zwróciła uwagę, że ona swój obowiązek alimentacyjny względem córki realizuje w głównej mierze przez osobiste starania o jej wychowanie i utrzymanie, stąd pozwany powinien ponosić wyższe koszty jej utrzymania. Podkreśliła, że pozwany ma znacznie wyższe możliwości majątkowe i zarobkowe niż ona, stąd powinien partycypować w kosztach utrzymania małoletniej w większym zakresie. Dodała, że okoliczność, iż otrzymuje świadczenia wychowawcze nie może mieć wpływu na wysokość obowiązku alimentacyjnego pozwanego względem córki.
Pozwany J. B. w odpowiedzi na apelację niósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że granice obowiązku alimentacyjnego wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, a z drugiej możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego. Podniósł, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że potrzeby małoletniej niewątpliwie wzrosły. Dostrzegł jednak, że jego możliwości majątkowe i zarobkowe pogorszyły się, co uzasadniało wyważenie interesów obu stron postępowania. Podkreślił, że ustalona przez Sąd Rejonowy kwota jest adekwatna zarówno do usprawiedliwionych potrzeb małoletniej, jak i jego możliwości majątkowych i zarobkowych. Zwrócił uwagę, że matka małoletniej nie jest zwolniona z obowiązku partycypowania w kosztach jej utrzymania.
Sąd zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu Okręgowego zarzuty apelacji są nietrafione, zaś ustalenia faktyczne zostały dokonane przez Sąd I instancji w sposób prawidłowy, czego konsekwencją było również podjęcie prawidłowej decyzji procesowej. Sąd Rejonowy przeprowadził wnikliwą analizę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i na tej podstawie wyprowadził logiczne wnioski. Sąd I instancji ponadto w sposób wystarczający przedstawił powody swojej decyzji w uzasadnieniu do wyroku. Sąd odwoławczy w całej rozciągłości podziela i przyjmuje za własne dokonane przez Sąd I instancji ustalenia w zakresie faktycznej podstawy rozstrzygnięcia.
Zarzut skarżącej odnoszący się do naruszenia przez Sąd meriti reguł wynikających art. 233 § 1 k.p.c. nie zasługiwał na podzielenie. Podkreślić należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w tym artykule, choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
Ponadto, dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącej nie odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżąca powinna wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r., sygn. akt IV CKN 970/00). Aby skutecznie postawić sformułowany przez skarżącą zarzut, należałoby sprecyzować, jakie konkretnie przepisy prawa procesowego zostały naruszone. Skarżąca tymczasem nie wykazała istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny materiału dowodowego z doświadczeniem życiowym, czy braku wszechstronności, które prowadziłyby do wniosków odmiennych. Nie można zatem uznać, że Sąd przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., sygn. akt II UKN 685/98, OSNP 2000/17/655). Fakt, iż skarżąca nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji nie może uzasadniać konieczności zmiany rozstrzygnięcia.
Z przyczyn wskazanych powyżej, zarzut skarżącej nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Dalej wskazać należy, iż Sąd prawidłowo ocenił, iż nastąpiła w sytuacji stron zmiana stosunków, będąca istotną, w rozumieniu przepisu art. 138 kro. Przez zmianę stosunków rozumieć należy wszelkie modyfikacje w statusie ekonomicznym stron mające wpływ zarówno na zwiększenie, jak i na zmniejszenie, zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zwiększenie lub zmniejszenie zakresu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Natomiast w art. 135 § 1 kro ustawodawca wskazał zasadnicze przesłanki, od których zależy zakres obowiązku alimentacyjnego, a jeżeli obowiązek ten ma charakter świadczenia pieniężnego – jego wysokość. Pierwszą przesłankę stanowią usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, zaś drugą pozytywną przesłankę wpływającą na zakres świadczeń alimentacyjnych stanowią majątkowe możliwości zobowiązanego. Określenie takich możliwości wymaga ustalenia wysokości comiesięcznych dochodów, np. z tytułu wynagrodzenia za pracę.
W niniejszej sprawie bezspornym jest istnienie obowiązku alimentacyjnego pozwanego względem małoletniej córki, zaś kwestią sporną była wysokość tego świadczenia. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że w sytuacji stron doszło do zmiany stosunków, o których mowa w art. 138 kro, a które to uzasadniałyby, jak tego żądała małoletnia powódka, podwyższenie wysokości obowiązku alimentacyjnego pozwanego. Ustalenia Sądu Rejonowego w tym zakresie są w pełni słuszne i zostały w pełni podzielone przez Sąd Okręgowy. W ślad za Sądem I instancji uznać należy, że wypełniona została dyspozycja art. 138 kro, albowiem ustalenie wysokości alimentów, wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 04 maja 2023 r. w VI C 1209/22 jest aktualnie nieadekwatne do faktycznych wydatków związanych z utrzymaniem małoletniego dziecka. Bezspornym jest, że małoletnia powódka ma aktualnie 16 lat, rozwija się intensywnie, uczęszcza do szkoły ponadpodstawowej i na zajęcia dodatkowe. Nie ulega wątpliwości również, że sam upływ czasu spowodował naturalny wzrost wydatków związanych z zabezpieczeniem podstawowych potrzeb dziecka. Trzeba bowiem zauważyć, że wraz z rozwojem dziecka rosną koszty jego utrzymania związane nie tylko z zakupem wyżywienia, ubrania, obuwia, środków higieny ale i związane z rozwijaniem zainteresowań.
Słusznie również Sąd I instancji wskazał, że górną granicę świadczenia alimentacyjnego wyznaczają możliwości majątkowe i zarobkowe osoby zobowiązanej do alimentacji. Sąd dostrzegł, że sytuacja zarobkowa pozwanego, pomimo, że wykorzystuje on w sposób dostateczny swoje możliwości zarobkowe, uległa pogorszeniu od czasu ostatniego ustalenia jego obowiązku alimentacyjnego względem córki. Tym samym zasadnie wyważył interesy obu stron postępowania i uznał, że ustalona kwota alimentów będzie odpowiednia do zaspokojenia części usprawiedliwionych potrzeb małoletniej i możliwości majątkowych pozwanego.
Reasumując powyższe, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powództwo o podwyższenie alimentów było co do zasady słuszne, a wysokość alimentów ustalonych przez Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, uwzględnia zarówno potrzeby małoletniej powódki, jak i obecną sytuację materialną oraz możliwości zarobkowe pozwanego.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że obowiązek alimentacyjny obciąża oboje rodziców tym samym matka małoletniej również winna czynić odpowiednie do swoich możliwości zarobkowych nakłady finansowe na rzecz córki. Brak jest podstaw aby kosztami utrzymania małoletniej w całości obciążyć pozwanego.
Sąd Odwoławczy nie podzielił zatem stanowiska skarżącej w zakresie kwestionowania rozstrzygnięcia i argumentów Sądu Rejonowego. W konsekwencji po analizie postępowania przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy dokonanej przez pryzmat zarzutów apelacyjnych Sąd Odwoławczy uznał, że wyrok Sądu I instancji jest słuszny i prawidłowy, zaś argumenty apelacji nie zdołały go zdyskredytować, wobec czego na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c.
Sędzia Magdalena Wygonowska