V.2 Ka 580/18

Sygn. akt V .2 Ka 580/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku Wydział V Karny Sekcja Odwoławcza w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Myśliwiec Sędziowie: SSO Olga Nocoń SSO Sławomir Klekocki (spr.) Protokolant : Ewelina Grobelny w obecności Witolda Jańca Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rybniku po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy: R. J. / J. /, syna S. i B. , ur. (...) w R. oskarżonego o przestępstwo z art. 300 § 2 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 26 czerwca 2018r. sygn. akt III K 1767/17 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, II. zasądza od Skarbu Państwa oraz oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. z siedzibą w T. na rzecz oskarżonego R. J. kwoty po 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, III. zasądza od oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. z siedzibą w T. opłatę za II instancję w kwocie 60 (sześćdziesiąt) złotych i obciąża go wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 10 (dziesięć) złotych. SSO Jacek Myśliwiec SSO Olga Nocoń SSO Sławomir Klekocki (spr.) Sygn. akt V.2 Ka 580/18 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018r., sygn. akt III K 1767/17 uniewinnił oskarżonego R. J. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 300 §2 kk polegającego na tym, że w dniu 19 września 2012 roku w R. w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu, a to postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach Wydział I Cywilny z dnia 27 lipca 2012r. nr I Nc 226/12, zasądzające na rzecz powoda, tj. (...) S.A. z/s w T. kwotę 479.353,27 złotych, uszczuplił zaspokojenie swojego wierzyciela, tj. rzeczonej Spółki poprzez zbycie składnika swojego majątku, tj. nieruchomości mieszczącej się w P. przy ulicy (...) , w drodze notarialnej umowy o darowanie tejże, na rzecz swojej matki B. Z. . Na mocy art. 632 pkt 2 kpk Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kwotę 720 złotych tytułem zwrotu kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru. Na mocy art. 632 pkt 2 kpk kosztami postępowania Sąd obciążył Skarb Państwa. Apelacje od powyższego wyroku wnieśli prokurator oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rybniku zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego i powołując się na przepis art. 438 pkt 1 kpk wyrokowi temu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 300 §2 kk , polegającego na niezastosowaniu tego przepisu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i w konsekwencji uniewinnieniu oskarżonego od zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa ocena poczynionych ustaleń faktycznych daje podstawy do przypisania oskarżonemu znamion typu czynu zabronionego z art. 300 §2 kk , albowiem inkryminowane zachowanie oskarżonego doprowadziło do uszczuplenia zaspokojenia jego wierzyciela. Podnosząc powyższy zarzut w oparciu o art. 437 §1 kpk skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego w swojej apelacji zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 300 §1 i §2 kk w zw. z art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , poprzez błędne uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do darowania majątku w celu udaremnienia względnie do uszczuplenia zaspokojenia (...) S.A. z uwagi na brak realności pokrzywdzenia wierzyciela, pomimo tego, iż bezspornym jest, ze w dniu 19 września 2012r. R. J. przed notariuszem W. G. z Kancelarii Notarialnej w R. zawarł z B. Z. umowę darowizny prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości P. , dla której Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgą wieczystą KW Nr (...) , przez co stał się niewypłacalny (postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jaworznie W. W. z dnia 5 maja 2015r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, sygn. akt Km 3543/14) a w konsekwencji udaremnił względnie uszczuplił zaspokojenie (...) S.A. , 2. obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 kpk poprzez dopuszczenie się przez Sąd I instancji dowolnej interpretacji zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i wyciąganie wniosków niewynikających z przeprowadzonych dowodów, a mianowicie błędnym uznaniu, że czynność prawna oskarżonego nie miała realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia w zakresie niezasadnego uniewinnienia oskarżonego. Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 437 §1 kpk w zw. z art. 454 §1 kpk skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od oskarżonego R. J. na rzecz (...) S.A. w T. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacje nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew zarzutom zawartym w obu apelacjach Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, a to przepisu art. 300 §2 kk , mającej polegać na niezastosowaniu tego przepisu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy uwzględniając całokształt okoliczności sprawy nie sposób uznać, że doszło do realizacji znamion występku z art. 300 §2 kk , i to pomimo realizacjo znamion strony podmiotowej. Wprawdzie oskarżony wyzbywając się majątku działał z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela, jednakże jego zachowanie nie wywołało skutku w postaci uszczuplenia chociażby w jakiejkolwiek części zaspokojenia wierzytelności spółki (...) wynikającej z nakazu zapłaty z dnia 27 lipca 2012r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Katowicach. Wskazać bowiem należy, iż darowana przez oskarżonego nieruchomość obciążona była hipoteką na rzecz (...) Bank S.A. do sumy 830.000,00 złotych. Na dzień dokonywania rozporządzenia mieniem saldo zadłużenia z tytułu zawartej umowy hipotecznej wynosiło 391.030,38 zł. Szacunkowa wartość nieruchomości, na dzień dokonywania umowy darowizny, wynosiła 194.443,00 zł, a jednocześnie wierzytelność egzekwowana na podstawie nakazu zapłaty z dnia 27 lipca 2012r. wynosiła 479.353,27 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 23 czerwca 2012r. oraz 13.209,00 zł. Jak słusznie podkreślił Sąd Rejonowy istotą zabezpieczenia hipotecznego jest możliwość dochodzenia zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to czyją ona stała się własnością oraz z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości ( art. 65 ust. 1 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece ). Tymczasem oskarżyciel posiłkowy jest wierzycielem osobistym oskarżonego i dlatego ten ustępuje przed wierzycielem rzeczowym, jakim jest (...) Bank S.A. Z kolei uwzględniając wysokość długu i szacunkową wartość zbytej nieruchomości w dniu 19 września 2012r. wskazać należy, że gdyby (...) Bank S.A. dochodził swoich roszczeń z przedmiotowej nieruchomości, to i tak nie uzyskał by zaspokojenia w całości, albowiem jej wartość była niższa od wartości zadłużenia. Dlatego też, na co słusznie wskazał Sąd Rejonowy, skoro egzekucja z przedmiotowej nieruchomości nie byłaby wystarczająca dla zaspokojenia wierzyciela hipotecznego, to tym bardziej oskarżyciel posiłkowy, jako wierzyciel osobisty, nie mógłby z niej być zaspokojony, bowiem ustępuje on przed wierzycielem rzeczowym. Dlatego też należy uznać, iż rozporządzenie przez oskarżonego majątkiem w postaci nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...) , nie miało realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela i wykonanie orzeczenia Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 27 lipca 2012r. Niezasadny jest również podnoszony przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzut obrazy przepisów postępowania, a to art. 7 kpk . Skarżący zarzuca dopuszczenie się przez Sąd dowolnej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnie wniosków nie wynikających z przeprowadzonych dowodów, a mianowicie błędne uznanie, że czynność prawna oskarżonego nie miała realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela.. Wskazać należy, iż przepis art. 7 kpk stanowi, iż organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd I instancji nie dopuścił się, jak sugeruje w swojej apelacji pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, obrazy przepisów postępowania art. 7 kpk , ponieważ dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zgromadzonych w sprawie dowodów była bezstronna, rzetelna i kompleksowa. Sąd I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący rozważył wszystkie okoliczności sprawy i dowody ujawnione w toku rozprawy, dokonując następnie na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych. Postępowanie zostało przeprowadzone odpowiednio dokładnie i starannie, a ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy nie wykazuje błędów logicznych i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy żadnego ze wskazanych w apelacjach przepisów, w tym przepisów postępowania. Sąd ustalił stan faktyczny w sposób prawidłowy, dokonując oceny zebranego materiału dowodowego w sposób odpowiadający zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego. Jak wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazał Sąd, na jakich dowodach oparł swe rozstrzygnięcie, a którym dowodom odmówił wiary i swoje stanowisko w tym zakresie przekonująco uzasadnił w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy poddał analizie wszystkie przeprowadzone i ujawnione dowody, zaś ich ocena nie przekracza granic określonych w art. 7 kpk , ani nie uchybia zasadzie obiektywizmu, wyrażonej w art. 4 kpk , a nadto wyniki tej analizy w sposób wyczerpujący zaprezentował w uzasadnieniu wyroku. Przedmiotem rozważań Sądu były wszystkie okoliczności ujawnione w toku rozprawy głównej zarówno przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Sąd Rejonowy nie popełnił błędów przy ocenie dowodów, dlatego też także ustalenia faktyczne nie są dotknięte błędem. Uchybienie, o jakim stanowi przepis art. 438 pkt 3 k.p.k. ma miejsce wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania. Błąd może stanowić wynik niepełności postępowania dowodowego (błąd braku), bądź określonych nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów (błąd dowolności). Może być zatem wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub braku przestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ich ocenie ( art. 7 k.p.k. ) – vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 1 października 2014 roku, sygn. II AKa 206/14. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Reasumując, w niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonując wnikliwej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego i ustalając w sposób bezsporny wszelkie okoliczności czynu. Ocena materiału dowodowego zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dokonana została przez Sąd I instancji z uwzględnieniem reguł określonych w treści art. 2§2 kpk , art. 4 kpk , art. 7 kpk , zgodna jest z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego i nie zawiera żadnych błędów. Dokonując oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, Sąd Rejonowy dokonał tego w sposób staranny i rzetelny, wskazując szczegółowo, które dowody uznał za wiarygodne i z jakich powodów, a którym waloru wiarygodności odmówił. Dlatego też rozważania Sądu Rejonowego co do oceny zebranych w niniejszej sprawie dowodów należy w pełni podzielić i uznać, iż ich ponowna analiza jest bezcelowa. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, iż analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie pozwala na przypisanie oskarżonemu R. J. sprawstwa zarzucanego mu czynu i konieczne stało się jego uniewinnienie na mocy art.414 §1 kpk w zw. z art. 17 §1 pkt 2 kpk , wobec zdekompletowania znamion przedmiotowych czynu z art. 300 §2 kk . Z powołanych wyżej względów orzeczono jak w sentencji. Mając na uwadze, iż oskarżony reprezentowany był w postępowaniu odwoławczym przez obrońcę z wyboru, zasądzono na jego rzecz od Skarbu Państwa oraz od oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. z siedzibą w T. kwoty po 420 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono oskarżyciela posiłkowego. SSO Sławomir Klekocki /spr./ SSO Jacek Myśliwiec SSO Olga Nocoń