Orzeczenie · 2025-02-05

V U 787/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Data
2025-02-05
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturarenta rodzinnaTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniaZUSniepublikowany wyrokprzeliczenie świadczenia

Sprawa dotyczyła odwołania B. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła wznowienia postępowania w sprawie wysokości emerytury. Organ rentowy uzasadnił swoją decyzję faktem, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku (sygn. akt SK 140/20) nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i tym samym nie wszedł w życie, co uniemożliwiało wznowienie zakończonego postępowania. Ubezpieczona w odwołaniu wniosła o zmianę decyzji ZUS, wznowienie postępowania w sprawie renty rodzinnej po zmarłym mężu oraz ponowne obliczenie jej świadczenia emerytalnego, powołując się na wspomniany wyrok TK. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał odwołanie za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a brak publikacji w Dzienniku Ustaw oznacza, że wyrok nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. w zw. z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach. Niemniej jednak, sąd zauważył, że ZUS potraktował wniosek wyłącznie jako wniosek o wznowienie postępowania, podczas gdy ubezpieczona wniosła również o przeliczenie emerytury. W związku z tym, Sąd Okręgowy zobowiązał organ rentowy do merytorycznego rozpoznania wniosku o przeliczenie emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji wyroku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i odnosi się do postępowań w sprawach ubezpieczeń społecznych. Wartość praktyczna wynika z rozróżnienia między wznowieniem postępowania a ponownym ustaleniem świadczenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nieopublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie świadczeń emerytalnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nieopublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie wszedł on w życie i nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Brak publikacji oznacza brak wejścia w życie i tym samym brak podstawy prawnej do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.

Czy organ rentowy powinien rozpoznać wniosek o przeliczenie emerytury, nawet jeśli odmówił wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ rentowy powinien merytorycznie rozpoznać wniosek o przeliczenie emerytury, nawet jeśli odmówił wznowienia postępowania na podstawie nieopublikowanego wyroku TK.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ rentowy potraktował wniosek wyłącznie jako wniosek o wznowienie postępowania, pomijając żądanie przeliczenia świadczenia. Zobowiązał ZUS do rozpoznania wniosku o przeliczenie na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach, który pozwala na ponowne ustalenie wysokości świadczenia w przypadku ujawnienia nowych dowodów lub okoliczności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania i zobowiązanie do rozpoznania wniosku
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
B. K. (1)osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 145a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

ustawa emerytalna art. 114 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa do uchylenia lub zmiany decyzji i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości na wniosek zainteresowanego lub z urzędu, po uprawomocnieniu się decyzji, w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności.

k.p.c. art. 47714 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie odwołania.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 25 § 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis, w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek przed 6 czerwca 2012 r., uznany za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem TK SK 140/20.

ustawa emerytalna art. 124

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu o świadczenia emerytalne.

k.p.a. art. 145a § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania (miesiąc od wejścia w życie orzeczenia TK).

k.p.c. art. 1481 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

k.p.c. art. 4779

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd w postępowaniu odwoławczym.

k.p.c. art. 47714

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. • Organ administracji publicznej nie może samodzielnie stosować nieopublikowanego orzeczenia TK jako podstawy do wzruszenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20 powinien być podstawą do wznowienia postępowania i przeliczenia świadczenia emerytalnego.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wznowienia zakończonego postępowania • wyrok Trybunału Konstytucyjny z 4 czerwca 2024 roku nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw i nie wszedł w życie • przedmiot i zakres rozpoznania sprawy oraz wyroku sądu wyznacza treść owej decyzji • wykluczone jest rozstrzyganie o żądaniach, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji • warunkiem koniecznym wznowienia postępowania jest publikacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego • organ administracji publicznej (także ZUS) dopiero po urzędowym opublikowaniu orzeczenia TK, a więc po derogacji kwestionowanego przepisu (normy prawnej) z systemu prawa, nie powinien przepisu tego przyjmować za podstawę swojego rozstrzygnięcia • złożony przez B. K. (2) wniosek o przeliczenie powinien być rozpoznany przez organ rentowy w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i odnosi się do postępowań w sprawach ubezpieczeń społecznych. Wartość praktyczna wynika z rozróżnienia między wznowieniem postępowania a ponownym ustaleniem świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje nieopublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego i rozróżnienie między wznowieniem postępowania a ponownym ustaleniem świadczenia, co jest istotne dla prawników i ubezpieczonych.

Nieopublikowany wyrok TK nie wznowi postępowania emerytalnego, ale ZUS musi przeliczyć świadczenie?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst