V U 265/17

Sygn. akt VU 265/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2018 roku Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Wiesław Jakubiec Sędziowie/Ławnicy: -/- Protokolant : starszy protokolant sądowy Izabela Niedobecka-Kępa po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 roku w Rybniku na rozprawie sprawy M. W. (1) przy udziale zainteresowanego ./. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy na skutek odwołania M. W. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 sierpnia 2017 roku sygn. 060000/604/ (...) - (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu M. W. (1) prawo do zasiłku chorobowego za okres od 25 czerwca 2016 roku do 19 lipca 2016 roku oraz zwalnia z obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za powyższy okres w łącznej kwocie 3.364,63 zł (trzy tysiące trzysta sześćdziesiąt cztery złote 63/100). Sygn. akt V U 265/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 3 sierpnia 2017 roku, znak (...) - (...) , nr sprawy (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu M. W. (2) prawa do zasiłku chorobowego za okres od 25 czerwca do 19 lipca 2016 roku, a także zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku z odsetkami w łącznej kwocie 3364,63 zł (3144 zł tytułem należności głównej oraz 220,63 zł tytułem odsetek). W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż w ww. okresie ubezpieczony był niezdolny do pracy i otrzymał zasiłek chorobowy, jednakże wykorzystywał zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem. W tym czasie wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenie za wynagrodzeniem. (vide akta organu rentowego) W odwołaniu ubezpieczony zaprzeczył wykonywaniu pracy. Wskazał, że umowę wykonywał w jego zastępstwie R. J. . (vide k.2) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji. Przyznał, iż nie pouczył ubezpieczonego o braku prawa do świadczeń, jednakże ubezpieczony wprowadził go w błąd przedkładając zaświadczenia lekarskie za sporne okresy i wykonując pracę w tym samym czasie. (vide k.5-6, 22, 26, 33-33 verte) Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony jest zatrudniony w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością od dnia 3 sierpnia 1992 roku. W okresie od 25 czerwca do 19 lipca 2016 roku korzystał z zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy i pobrał zasiłek chorobowy w łącznej kwocie 3144 zł. Dowód: karta zasiłkowa – akta organu rentowego; karta wypadku k.14-14 verte Decyzją z dnia 3 sierpnia 2017 roku, znak (...) - (...) , nr sprawy (...) organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 25 czerwca do 19 lipca 2016 roku, a także zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku z odsetkami w łącznej kwocie 3364,63 zł (3144 zł tytułem należności głównej oraz 220,63 zł tytułem odsetek). W uzasadnieniu wskazał, iż w ww. okresie ubezpieczony był niezdolny do pracy i otrzymał zasiłek chorobowy, jednakże wykorzystywał zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem. W tym czasie wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenie za wynagrodzeniem. Dowód: decyzja organu rentowego z 3 sierpnia 2017 roku – akta organu rentowego Ubezpieczony zawarł z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w R. (dalej jako spółka (...) lub spółka) umowę zlecenie na okres od 1 czerwca do 30 września 2016, na mocy której zobowiązał się do utrzymania terenów zielonych (m.in.: koszenie trawy, grabienie, przycinanie żywopłotów i drzew) wokół bloku w którym mieszka, za wynagrodzeniem w kwocie 400 zł brutto miesięcznie. Czynności wynikające z umowy nie musiały być wykonywane codziennie, lecz jedynie w razie zaistnienia potrzeby. W okresie czerwca i lipca 2016 roku ubezpieczony informował spółkę o swojej niezdolności do pracy wskazując, iż w razie potrzeby czynności wynikające z umowy będzie za niego wykonywała osoba trzecia. W czasie korzystania ze zwolnienia lekarskiego ubezpieczony nie wykonywał umowy, w czynnościach zastępował go R. J. . Dowód: pismo spółki (...) , oświadczenia ubezpieczonego, umowa zlecenie – akta organu rentowego; zeznania świadka A. W. k.35 verte; zeznania świadka D. S. k.35 verte-36; zeznania świadka R. J. k.36; przesłuchanie stron – ubezpieczonego k.15 verte-16 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci ww. dokumentów, dowód z przesłuchania stron ograniczonego do przesłuchania ubezpieczonego oraz dowód z zeznań świadków, które Sąd uznał za wiarygodne, wzajemnie ze sobą korelujące i rzeczowe. Dowody te wzajemnie się uzupełniają tworząc wyrazisty obraz całości sprawy. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2016 r. poz. 372 j.t.) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej stanowi, iż ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Jednocześnie, z przepisu art. 17 ustawy zasiłkowej wynikają dwie niezależne przesłanki utraty prawa do zasiłku: 1) wykonywanie pracy zarobkowej w okresie niezdolności do pracy; 2) wykorzystanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Do utraty prawa do zasiłku wystarczy zaistnienie jednej z nich (zob. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2010 r., III UK 71/09, Legalis numer 325854) . Ubezpieczony nie utracił prawa do zasiłku chorobowego za ww. okres. Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku z powodu wykonywania pracy zarobkowej per se , bowiem wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną negatywną przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego (zob. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2008 r., II UK 26/08, Legalis numer 178589) . Pracą w rozumieniu przepisu art. 17 ust. 1 ustawy jest praca w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym także wykonywanie różnych czynności na podstawie różnych stosunków prawnych – stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie (zob. post. Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., I UK 70/12, Legalis numer 537257) . Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, iż w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczony nie wykonywał pracy zarobkowej. Zawartą umowę o świadczenie usług utrzymania terenów zielonych wykonywała za ubezpieczonego osoba trzecia, tj. R. J. . Okoliczność ta wynikała zarówno ze zgromadzonych dokumentów jak i osobowych źródeł dowodowych, w tym także zeznań świadka R. J. , który w sposób wyraźny przyznał, że wykonywał umowę za ubezpieczonego. Bez znaczenia pozostaje zatem, iż w oświadczeniu znajdującym się w aktach organu rentowego ubezpieczony wskazał, że przejmuje czynności z umowy z dniem 20 czerwca 2016 roku, bowiem jest to najpewniej oczywista omyłka pisarska, na co zwrócił uwagę sam ubezpieczony w trakcie przesłuchania. Organ rentowy, mimo ciążącego na nim obowiązku dowodzenia swoich twierdzeń nie przedłożył jakiegokolwiek przeciwdowodu, który mógłby postawić w wątpliwość wykonywanie umowy przez osobę trzecią oraz dokonanie przez ubezpieczonego omyłki pisarskiej w dacie złożonego oświadczenia. Tym samym, ubezpieczony nie utracił prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. W konsekwencji, ubezpieczony nie jest także zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku. Jak stanowi przepis art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121 j.t. ze zm.) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy systemowej, za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Jak wskazano powyżej, ubezpieczony nie utracił prawa do zasiłku chorobowego, co wyklucza uznanie świadczenia za nienależne w rozumieniu art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej. Jednocześnie, przeprowadzone postępowanie dowodowe nie pozwala na uznanie, iż świadczenie zostało wypłacone na podstawie jakiegokolwiek wprowadzenia organu rentowego w błąd. Organ rentowy zarzucał, iż ubezpieczony wprowadził go w błąd przedkładając zaświadczenia lekarskie za sporne okresy i wykonując pracę zarobkową w tym samym czasie. Jednakże, ponownie podkreślić należy, iż przeprowadzone dowody wskazują, iż ubezpieczony nie wykonywał umowy zlecenia i powierzył tę czynność osobie trzeciej. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, działając na podstawie przywołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 25 czerwca do 19 lipca 2016 roku oraz zwolnił ubezpieczonego z obowiązku zwrotu pobranego świadczenia wraz z odsetkami w łącznej kwocie 3364,63 zł.