V SA/Wa 882/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Agencji Celnej "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego wymierzające opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności wykonywane poza siedzibą urzędu. Skarżąca argumentowała, że opłaty zostały pobrane bez podstawy prawnej, powołując się na orzecznictwo NSA i SN wskazujące na błędną interpretację pojęcia "czynności dokonywane poza siedzibą urzędu". Podnosiła również zarzuty procesowe dotyczące braku wszczęcia postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wniosek o zwrot opłat został złożony po upływie 3-letniego terminu z art. 246 § 4 Kodeksu Celnego, który uznał za przepis szczególny uniemożliwiający uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że art. 246 § 4 Kc nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 2651 Kc, który wyłączałby możliwość uchylenia decyzji ostatecznej. Podkreślono, że organy celne nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie pozytywnych przesłanek zastosowania art. 2651 Kc, co uniemożliwiło kontrolę sądową. Sąd wskazał również, że nowelizacja Kodeksu Celnego wprowadziła możliwość przedłużenia terminu zwrotu należności w przypadku nieprzewidzianych okoliczności lub siły wyższej, co mogło mieć wpływ na możliwość zwrotu opłat. Sąd nie zgodził się z argumentem, że art. 277 Kc dotyczy jedynie poboru, a nie zwrotu opłat, wskazując na potrzebę systemowej wykładni przepisów. W kwestii wszczęcia postępowania, Sąd uznał, że wniosek o skierowanie celników do pracy mógł być potraktowany jako wszczynający postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja trybu nadzwyczajnego z art. 2651 Kodeksu Celnego, znaczenie przepisów szczególnych, obowiązek badania przesłanek przez organy administracji, możliwość zwrotu należności celnych po upływie terminów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami manipulacyjnymi w prawie celnym i trybem nadzwyczajnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 246 § 4 Kodeksu Celnego stanowi "przepis szczególny" w rozumieniu art. 2651 Kodeksu Celnego, który uniemożliwia uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 246 § 4 Kodeksu Celnego nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 2651 Kodeksu Celnego, który wyłączałby możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Przepisy szczególne, o których mowa w art. 2651 Kc, powinny wprost odnosić się do niemożliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Art. 246 Kc odnosi się do zwrotu i umorzenia należności, a nie do uchylania decyzji.
Czy organy celne prawidłowo oceniły istnienie pozytywnych przesłanek do uchylenia ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym z art. 2651 Kodeksu Celnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy celne nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie pozytywnych przesłanek zastosowania art. 2651 Kodeksu Celnego, co uniemożliwiło kontrolę sądową.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że rolą organów jest badanie przesłanek z art. 2651 Kc, a nie sądu, który kontroluje legalność decyzji administracyjnej.
Czy wniosek o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych do miejsca uznanego może być traktowany jako wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej?
Odpowiedź sądu
Tak, organy celne mogły przyjąć, że wniosek o skierowanie celników do pracy w miejscu uznanym wszczyna postępowanie w sprawie wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu Celnego.
Uzasadnienie
Skoro skarżąca składała takie wnioski, musiała liczyć się z tym, że organy celne taką opłatę pobiorą.
Czy zwrot nienależnie pobranych opłat manipulacyjnych dodatkowych może nastąpić na podstawie art. 246 Kodeksu Celnego, nawet po upływie 3 lat od powiadomienia o należnościach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwrot może nastąpić, zwłaszcza po nowelizacji Kodeksu Celnego, która wprowadziła § 6 do art. 246, dopuszczający przedłużenie terminu w przypadku nieprzewidzianych okoliczności lub siły wyższej.
Uzasadnienie
Nowelizacja Kodeksu Celnego z 2003 r. wprowadziła możliwość przedłużenia 3-letniego terminu zwrotu należności, co ma zastosowanie do postępowań niezakończonych ostatecznie.
Przepisy (18)
Główne
Kc art. 2651 § § 1
Kodeks celny
Tryb nadzwyczajny do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, wymagający interesu społecznego lub słusznego interesu strony, z uwzględnieniem negatywnych przesłanek.
Kc art. 275 § § 4 pkt 5
Kodeks celny
Upoważnia organ do pobrania opłaty za przeprowadzenie, na wniosek strony, czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
PPSA art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.
PPSA art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Pomocnicze
Kc art. 246 § § 2
Kodeks celny
Należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 Kc.
Kc art. 246 § § 4
Kodeks celny
Zwrot należności może nastąpić na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach.
Kc art. 246 § § 5
Kodeks celny
Dotyczy zwrotu z urzędu, jednak sąd stwierdził brak podstaw do jego zastosowania w tej sprawie.
Kc art. 246 § § 6
Kodeks celny
3-letni termin z § 4 może ulec przedłużeniu, jeżeli dłużnik udowodni, że niezłożenie wniosku przed upływem 3 lat było spowodowane nieprzewidywalnymi okolicznościami lub siłą wyższą.
Kc art. 277
Kodeks celny
Dotyczy poboru należności celnych, ale w drodze wykładni systemowej stosowany również do zwrotu opłat.
Ord. pod. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 192
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 200 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 165 § § 2
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 120
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 124
Ordynacja podatkowa
u.NSA art. 30
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wiązała wyłącznie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 246 § 4 Kc nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 2651 Kc. • Organy celne nie zbadały pozytywnych przesłanek do uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym. • Możliwość zwrotu opłat po nowelizacji Kodeksu Celnego (art. 246 § 6 Kc).
Odrzucone argumenty
Art. 246 § 4 Kc jako przepis szczególny uniemożliwiający uchylenie decyzji. • Upływ 3-letniego terminu do złożenia wniosku o zwrot opłat jako negatywna przesłanka. • Art. 277 Kc dotyczy jedynie poboru, a nie zwrotu opłat.
Godne uwagi sformułowania
"przepis szczególny" w rozumieniu art. 155 kpa (którego odpowiednikiem jest przepis 265 1 Kodeksu celnego), powinny w swej treści jednoznacznie wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych do wzruszania ostatecznych decyzji w określonych kategoriach spraw. • Nie jest również rolą sądu [...] samodzielne dokonywanie oceny wystąpienia pozytywnych przesłanek dla zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji i tym samym zastępowanie organu administracji w tym przedmiocie. • Sprzeczne z zasadą państwa prawa byłoby przyjęcie założenia, iż opłata pobrana nienależnie lub bez podstaw wynikających z obowiązujących przepisów wobec braku stosownych uregulowań prawnych nie może zostać Stronie zwrócona.
Skład orzekający
Beata Krajewska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Danuta Dopierała
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja trybu nadzwyczajnego z art. 2651 Kodeksu Celnego, znaczenie przepisów szczególnych, obowiązek badania przesłanek przez organy administracji, możliwość zwrotu należności celnych po upływie terminów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami manipulacyjnymi w prawie celnym i trybem nadzwyczajnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji administracyjnych i interpretacji przepisów celnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur i badanie przesłanek przez organy.
“Kiedy można wzruszyć ostateczną decyzję? Sąd wyjaśnia granice trybu nadzwyczajnego w prawie celnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.