V SA/Wa 790/12 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-04-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kania Dorota Mydłowska /sprawozdawca/ Jolanta Bożek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6279 Inne o symbolu podstawowym 627 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175 art. 135, art. 138 Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 67, art. 7 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika oddala skargę. Uzasadnienie W dniu ...05.2011 r. do Wojewody P. wpłynął wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z dnia ...05.2011 r. o wymierzenie kary administracyjnej w wysokości ... EUR przewoźnikowi [...], U. – (zwanemu daje: skarżącym), ze względu na przywiezienie w międzynarodowym transporcie drogowym – autokarem relacji K. – B. w dniu ...05.2011 r. na terytorium RP czterech obywateli T.; [...]. wymaganego zezwolenia uprawniającego ich do wjazdu i pobytu na terytorium N., a tym samym nieposiadających wymaganego zezwolenia na przejazd tranzytem przez terytorium RP. Rozpatrując powyższy wniosek decyzją z dnia ....09.2011 r. nr ... Wojewoda P. nałożył na skarżącego karę administracyjną w wysokości ... EUR (... PLN), uznając, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia wnioskowanej kary. Ze zgromadzonego bowiem w sprawie materiału dowodowego wynika, że w trakcie odprawy granicznej autokaru marki N. nr rej. ... funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w K. stwierdzili, że w/w cudzoziemcy nie posiadają w swoich paszportach wiz, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wyjazdu i pobytu na terytorium RP, a także zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, które w dniu ...05.2011 r. uprawniałyby ich do wjazdu i pobytu na terytorium N. W ocenie organu cudzoziemcy nie spełnili wymogów zawartych w art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach określających warunki przekraczania granicy, jak również nie spełnili wymogów z art. 5 ust. 1 pkt b Rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice, określający warunki wjazdu obywateli państw trzecich na terytorium państw Schengen i stanowiący, iż warunkiem wjazdu obywateli państw trzecich na to terytorium w przypadku pobytu nieprzekraczającego trzech miesięcy w okresie sześciomiesięcznym jest posiadanie ważnej wizy zgodnie z rozporządzeniem WE nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu zmienionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 1932/2006 z dnia 21 grudnia 2006 r. Fakt nieposiadania przez nich doprowadził do wydania przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. decyzji, którym odmówiono cudzoziemcom wjazdu na terytorium Polski. Analizując treść art. 135 ustawy o cudzoziemcach Wojewoda P. wyjaśnił, iż z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to przewoźnik jest zobowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy i obowiązku tego przewoźnik nie może scedować na funkcjonariuszy Straży Granicznej. Przewoźnik jest obowiązany przestrzegać nie tylko ustawodawstwa swojego kraju oraz umów międzynarodowych, których jego kraj jest stroną ale także musi przestrzegać przepisów tego kraju, który udzielił mu zezwolenia na przewóz osób przez swoje terytorium. W świetle przedstawionych okoliczności oraz w oparciu o art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach Wojewoda P. stwierdził wypełnienie obligatoryjnej przesłanki do nałożenia kary administracyjnej, gdyż, jak to ponownie podkreślił, na przewoźniku ciążył obowiązek upewnienia się, czy każdy z cudzoziemców zamierzających wjechać na terytorium RP posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy. W ocenie organu przewoźnik zobligowany był zwrócić uwagę, najpóźniej w chwili wpuszczenia cudzoziemców do autokaru, czy obywatele T., zamierzający udać się z U. do N., posiadają ważną wizę lub inny dokument pobytowy uprawniający do przekroczenia granicy RP i wjazdu na to terytorium i nie dopuścić do sytuacji, by w przypadku ich braku w/w cudzoziemcy podjęli podróż. Po rozpatrzeniu odwołania, w którym skarżący wniósł o uchylenie decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, głównie poprzez brak sporządzania protokołów z każdej czynności postępowania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia ...01.2012 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia ...09.2011 r. W jej uzasadnieniu przytoczył treść przepisu art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i dodatkowo wyjaśnił, iż przewożeni obywatele Republiki T. posiadali wizy u., lecz żaden z nich nie legitymował się jakimkolwiek tytułem pobytowym w Republice Federalnej N. dokąd się udawali. Odnosząc się dalej do argumentacji podniesionej w odwołaniu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił, iż skarżący, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ma obowiązek dokonania skutecznej weryfikacji, czy przewożeni za jego pośrednictwem pasażerowie posiadają ważne dokumenty podróży uprawniające do przekroczenia granicy. Z kolei fakt, iż czynności przeprowadzone przez służby graniczne, w trakcie kontroli granicznej, nie zostały utrwalone w postaci protokołu nie podważa zasadności wydania zaskarżonej decyzji przez organ I instancji i nie narusza art. 67 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba, że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 10 § 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie zastosowanie wskazanych przepisów i wydanie decyzji przed zapoznaniem się ze stanowiskiem skarżącego z dnia ...01.2012 r., które zostało przesłane do organu w dniu ...01.2012 r. tj. w zakreślonym przez organ administracji terminie, co w konsekwencji realnie uniemożliwiło wypowiedzenie się skarżącemu co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zastosowanie się do wskazanego przepisu i zaniechanie przez organ administracji wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego wątpliwości dotyczących ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego, w szczególności dotyczących daty przeprowadzenia kontroli oraz trasy na jakiej poruszał się autokar skarżącego w dniu przeprowadzenia kontroli; - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 i 68 k.p.a., poprzez wadliwe zastosowanie wskazanego przepisu i wydanie decyzji na podstawie okoliczności faktycznych udokumentowanych jedynie w formie notatki urzędowej, w przypadku gdy przepisy prawa nakazywały udokumentowanie czynności z przeprowadzonej kontroli granicznej (m.in. przesłuchania świadków, oględzin dokumentów) w postaci protokołu, a co za tym idzie, wydanie decyzji przy poważnych brakach w materiale dowodowym; - art. 135 w zw. z art. 138 ustawy o cudzoziemcach poprzez wadliwe zastosowanie wskazanych przepisów i przyjęcie, że działania podjęte przez pracowników skarżącego oraz okoliczność dokonania weryfikacji dokumentów podróży przez u. organa celne nie są okolicznościami pozwalającymi na wyłączenie odpowiedzialności skarżącego. W dalszej części skargi pełnomocnik skarżącego szczegółowo ustosunkował się do przedstawionych w sprawie zarzutów i dodatkowo wyjaśnił, iż żaden z organów administracji procedujących w sprawie nie podjął czynności zmierzających do zweryfikowania podniesionych zarzutów natury faktycznej, takich jak przesłuchanie pracowników skarżącego, którzy mogli uczestniczyć w kontroli przeprowadzonej przez Straż Graniczną lub samych funkcjonariuszy Straży Granicznej, którzy dokonali kontroli. W ocenie pełnomocnika skarżącego istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym m.in. zeznania świadków, mają wartość dowodową tylko wówczas, gdy zostały utrwalone przez organ administracji w formie protokołu i okoliczności te nie mogą być uznane za udowodnione, jeżeli zostały utrwalone w aktach sprawy w postaci zwykłych adnotacji, dopuszczonych przez art. 72 k.p.a., ale tylko dla utrwalenia tych czynności organu, które- jakkolwiek mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania – nie zawierają jednak ustaleń istotnych, od których rozstrzygnięcie sprawy zależy lub może zależeć. Tak też, zgodnie z powyższym stanowiskiem, funkcjonariusze Straży Granicznej mieli, zdaniem skarżącego, obowiązek sporządzić protokół z przesłuchania świadków oraz z przeprowadzonych oględzin dokumentów podróży. Pracownicy skarżącego mogliby wtedy zgłosić zastrzeżenie do protokołu dotyczące daty kontroli oraz trasy kontrolowanego autokaru, co wydatnie wzmocniłoby wiarygodność dokumentu. Reasumując pełnomocnik skarżącego odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135 i art. 138 ustawy o cudzoziemcach stwierdził, iż kierowcy zatrudnieni przez przewoźnika podjęli wszelkie czynności dla upewnienia się, że wskazani przez organ obywatele T. zamierzający wjechać na terytorium RP posiadają odpowiednie dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia ... maja 2012 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze i dodatkowo podkreślił, iż skarżący został pozbawiony czynnego udziału nie tylko tuż przed wydaniem decyzji, ale również w toku postępowania w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzanych przez organy Straży Granicznej. Pełnomocnik ponownie zwrócił uwagę na koniczność sporządzenia protokołu z przeprowadzonych czynności kontrolnych, a nie notatki urzędowej. W odpowiedzi na powyższe pismo, pełnomocnik organu pismem procesowym z dnia ... czerwca 2012 r. przedstawił stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w którym nie zgodził się z twierdzeniem i argumentacją skarżącego zawartą w złożonej skardze, jak i w piśmie procesowym z dnia ... maja 2012 r. W załączniku do protokołu rozprawy z dnia ... czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszystkie przedstawione dotychczas twierdzenia oraz wnioski i przedstawił swoje końcowe stanowisko w sprawie, zgodnie z którym uznanie czynności dokonanych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej za "pozakodeksowe" prowadzi do trudnych do zaakceptowania konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest nałożenie przez organy orzekające kary administracyjnej przewoźnika [...] za przywiezienie w międzynarodowym transporcie drogowym ... obywateli T. nieposiadających wymaganego zezwolenia uprawniającego ich do wjazdu i pobytu na terytorium N. Analizując przedmiotową sprawę Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży i wizę wymagane do przekroczenia granicy, o których mowa w art. 13 ust. 1. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Zaniechanie temu obowiązkowi skutkuje, w myśl art. 138 ustawy o cudzoziemcach nałożeniem kary administracyjnej w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Należy zatem uznać, iż powyższy przepis zawiera normę, z której przewoźnik może wyinterpretować uprawnienie do żądania okazania przez pasażera przed podróżą dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy oraz wizy. Przewoźnik ponosi w konsekwencji odpowiedzialność za brak kontroli dokumentowej w momencie zawierania umowy przewozu. Należy również wyjaśnić, iż przewoźnik w ramach wykonywanej umowy ponosi wyłączną odpowiedzialność za przewiezienie za wynagrodzeniem osób, zatem niezasadna jest argumentacja skarżącego wskazująca na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu okoliczności pozytywnego zweryfikowania przez U. Straż Graniczną dokumentów podróży ... obywatelom T. i "przepuszczenie" ich na terytorium RP. W ocenie Sądy okoliczność ta nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie bowiem podstawą o zawnioskowanie kary na przewoźnika jest przywiezienie cudzoziemca do granicy RP, tj. polskie przejście graniczne, a nie ukraińskie. Podnoszonym zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjny zarzutem pełnomocnika skarżącego jest wadliwe ustalenie przez Komendanta Straży Granicznej w K. daty przeprowadzenia kontroli granicznej oraz kierunku, w którym poruszał się kontrolowany autokar, a także fakt sporządzenia na tę okoliczność notatki urzędowej przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Z powyższymi zarzutami nie można jednak się zgodzić. Zauważyć bowiem należy, iż okoliczność przeprowadzenia czynności kontrolnych na granicy U.-P. w dniu ... maja 2011 r. wynika z dokumentów zawartych w aktach administracyjny m.in. z wniosku Komendanta Straży Granicznej w K. z dnia ... maja 2011 r. (k-... akt adm.), jak i z pism dotyczących odmowy wjazdu ... cudzoziemcom na granicy nr [...] (k – ... akt adm.). Powyższe potwierdza także notatka urzędowa z dnia 19 maja 2011 r., sporządzona przez funkcjonariusza Straży Granicznej potwierdzająca nieposiadanie przez ... obywateli T. w swoich dokumentach paszportowych żadnych wiz lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wyjazdu i pobytu na terytorium RP (k-... i ... akt adm.). Zatem ustalenie daty przeprowadzenia kontroli, wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego wynika wprost z dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Fakt natomiast sporządzenia notatki urzędowej zamiast protokołu z przeprowadzonej kontroli nie podważa zasadności wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 67 §1 k.p.a., organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. Taka też sytuacja miał miejsce w niniejszej sprawie, gdzie czynności kontrolne zostały utrwalone na piśmie w formie kwestionowanej notatki urzędowej. Nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że okoliczność ta stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące uchyleniem decyzji, z uwagi na orzekanie w sprawie na niewłaściwie utrwalonych dowodach. Jak zasadnie bowiem zwrócił na to uwagę pełnomocnik Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę, w aktach sprawy znajdują się uwierzytelnione kopie t. dokumentów podróży, w których zawarte były jedynie wizy [...] protokołu. Dodatkowo okolicznością potwierdzającą brak wymaganych dokumentów podczas przekraczania granicy jest fakt wydania w dniu ... maja 2011 r. (obowiązujących w obrocie prawnym) decyzji o odmowie wjazdu cudzoziemcom na terytorium RP i jako dokumenty urzędowe są dowodami na okoliczności w nich stwierdzone. Stąd też zarzut naruszenia art. 75 w zw. z art. 67 i 68 k.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie w sprawie wskazanego przepisu i wydania decyzji na podstawie okoliczności faktycznych udokumentowanych jedynie w formie notatki urzędowej nie zasługuje na uwzględnienie tym bardziej, że Straż Graniczna nie prowadziła postępowania w sprawie wymierzenia kary administracyjnej, więc brak protokołu z czynności nie ma, w tym przypadku, znaczenia prawnego dla prowadzonego postępowania. W ocenie Sądu również niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez organ art. 10 k.p.a., ustanawiającego zasadę czynnego udział stron w każdym stadium postępowania administracyjnego, co w konsekwencji realnie uniemożliwiło wypowiedzenie się skarżącemu, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. O takim naruszeniu, zdaniem pełnomocnika, dobitnie świadczy zaniechanie sporządzenia wymaganego przez prawo protokołu z przeprowadzonych czynności oraz nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji złożonych przez skarżącego pisemnych wyjaśnień, które zostały doręczone organowi w dniu ...stycznia 2012 r. tj. jeden dzień przed upływem zakreślonego przez organ administracji terminu wydania decyzji (str. 2 pisma procesowego dnia ... maja 2012 r., k-... akt sąd.). Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem drugoinstancyjnej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wystosował do pełnomocnika skarżącego pismo z dnia ... listopada 2011 r., informujące o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia ... stycznia 2012 r. (data wpływu do organu, k-... akt adm.), skarżący ustosunkował się do pisma organu, które w dniu wydania zaskarżonej decyzji z dnia ... stycznia 2012 r. nie zostało przez organ uwzględnione. Zwrócić jednak należy uwagę, iż pismo pełnomocnika z dnia ... stycznia 2012 r., pomimo jego nieuwzględnienia przez organ, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy bowiem organ II instancji nie przeprowadzał dodatkowego postępowania w sprawie, a okoliczności w nim wymienione były już podnoszone przez pełnomocnika skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji, co trafnie zauważył pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę (k-... akt sąd.). Naruszenie bowiem art. 10 k.p.a. może mieć miejsce w sytuacji, gdy przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa więc ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 02.02.2011 r., sygn. akt I OSK 575/10). Takich okoliczności w przedmiotowej sprawie, skarżący nie wykazał, zatem pominięcie powyższego pisma w postępowaniu odwoławczym nie mogło doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji z dnia ... stycznia 2012 r. Z powyższych względów, Sąd nie dopatrzył się zarzuconego w skardze i pismach procesowych naruszenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego), które, zdaniem pełnomocnika skarżącego, doprowadziło do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Zarzuty w tym zakresie okazały się bezzasadne. Konsekwencją powyższego, Sąd nie dopatrzył się również naruszenia w sprawie przepisów prawa materialnego, w tym art. 135 i art. 138 ustawy o cudzoziemcach poprzez wadliwe zastosowanie wskazanych przepisów i przyjęcie, że działania podjęte przez pracowników skarżącego oraz okoliczność dokonania weryfikacji dokumentów podróży przez u. organa celne nie są okolicznościami pozwalającymi na wyłączenie odpowiedzialności skarżącego. Sąd pragnie podkreślić w tym miejscu, że w całości podziela stanowisko, które zostało zajęte w wyroku tut. Sądu z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2920/10, wyrażające się w stwierdzeniu, że przepisy dotyczące odpowiedzialności przewoźnika zostały wprowadzone do ustawy o cudzoziemcach z konieczności harmonizacji prawa wewnętrznego z dorobkiem Schengen. Zgodnie bowiem z art. 8 Protokołu włączającego dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej dołączonego do Traktatu z Amsterdamu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty - podpisanego 2 października 1997 r. (Dz. U. WE C 340 z dnia 10 listopada 1997 r., s. 1) w negocjacjach dotyczących przystąpienia nowych Państw Członkowskich do Unii Europejskiej dorobek Schengen i inne środki podjęte przez instytucje w zakresie jego zastosowania są uznawane za dorobek, który powinien być w pełni przyjęty przez wszystkie państwa kandydujące do przystąpienia. Dla Polski i Niemiec dorobek Schengen jest zatem częścią unijnego acquis, które muszą zaakceptować w całości na podstawie Traktatu o Przystąpieniu. Należy w powyższym kontekście wskazać, iż na mocy art. 26 ust. 1 lit. b Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r., podpisanej w Schengen w dniu 19 czerwca 1990 r. (Dz. U. L 239 z dnia 22 września 2000 r., s. 1) Umawiające się Strony zobowiązały się do wprowadzenia do przepisów krajowych zasady, iż przewoźnik jest zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia, aby cudzoziemiec przewożony drogą lądową posiadał dokumenty podróży, wymagane przy wjeździe na terytoria Umawiających się Stron. Umawiające się Strony zobowiązały się, stosownie do art. 26 ust. 2 Konwencji wykonawczej do nałożenia kar na przewoźników przewożących drogą lotniczą lub morską z państwa trzeciego na ich terytoria cudzoziemców, którzy nie posiadają niezbędnych dokumentów podróży. Zgodnie z art. 26 ust. 3 Konwencji wykonawczej ustęp 1 litera b) i ustęp 2 stosuje się również do przewoźników międzynarodowych przewożących grupy pasażerów drogą lądową autokarami, z wyjątkiem ruchu granicznego. Wskazane postanowienia Konwencji wykonawczej znalazły rozwinięcie w dyrektywie Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art. 26 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz. U. L 187 z dnia 10 lipca 2001 r., s. 45). W świetle postanowień dyrektywy odpowiedzialność przewoźnika ma zatem dwa aspekty. Po pierwsze, przewoźnik jest zobowiązany do odwiezienia – na własny koszt – cudzoziemca, któremu odmówiono wjazdu na terytorium danego państwa. Po drugie, w przypadku, gdy przyczyną odmowy wjazdu jest fakt, iż cudzoziemiec nie ma stosownych dokumentów, na przewoźnika nakładana jest sankcja finansowa. Należy przy tym zauważyć, iż przyjęcie regulacji dotyczących kar finansowych miało na celu zapewnienie większej skuteczności wywiązywania się przez przewoźników ze swych zobowiązań kontrolnych. W związku z powyższym nie można uznać za zasadny zarzut skargi, iż organy naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 135 i 138 ustawy o cudzoziemcach polegającą na uznaniu, że przesłanką zastosowania kary administracyjnej z art. 138 jest brak skutecznej weryfikacji przez przewoźnika posiadanych przez podróżnych dokumentów podróży w tym wiz, a nie uchybienie obowiązkowi podjęcia w granicach prawem zakreślonych działań mających na celu upewnienie się czy podróżni posiadają odpowiednie dokumenty podróży - tak jak to wynika wprost z art. 135 ustawy. Również nie jest trafionym zarzut, iż organy niewłaściwe zastosowały przepis art. 135 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że strona skarżąca nie dopełniła obowiązku podjęcia działań w celu upewnienia się, czy przewożeni przez nią pasażerowie posiadają ważne dokumenty podróży uprawniające ich do przekroczenia granicy. Należy bowiem stwierdzić, że cytowane przepisy ustawy o cudzoziemcach należy stosować bezwzględnie, co wynika z ich treści. Do uznania organu pozostaje jedynie ustalenie wysokości kary, określonej przez ustawodawcę w przedziale 3 000 – 5 000 euro za każdą osobę (maksymalnie 500 000 euro). Należy przy tym podkreślić, iż skarżący nie podjął wystarczających działań dla upewnienia się, że cudzoziemcy zamierzający wjechać na terytorium RP posiadają ważne dokumenty podróży uprawniające do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Jak zasadnie podniósł Wojewoda P. w decyzji z dnia ... września 2011 r., skoro przewoźnik przerzucił na kierowcę obowiązek kontroli dokumentów w tym biletu, to mając na względzie fakt, że sam kierowca musiał posiadać własną wizę i zarazem znać zasady posługiwania się nią, nie powinno nastręczać mu trudności dokonanie kontroli dokumentów pasażerów autokaru. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż przewoźnik musiał znać i przestrzegać polskich przepisów prawa, związanych z przekraczaniem granicy przez jego pracowników oraz pasażerów korzystających z jego usług, jak również z obowiązkami nałożonymi na niego w związku z prowadzeniem przewozów w transporcie międzynarodowym. Rozpatrując zatem całokształt sprawy należy przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do orzeczenia o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej przewidzianej w art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Pełny tekst orzeczenia
V SA/Wa 790/12
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.