V SA/Wa 510/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Skarżąca, H. M., prowadząca działalność gospodarczą, wniosła o umorzenie należności z powodu trudnej sytuacji materialnej, posiadania na utrzymaniu dwójki małoletnich dzieci i obciążenia jedynego majątku (domu) hipoteką. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz młody wiek wnioskodawczyni. Po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji Prezesa ZUS z przyczyn proceduralnych, sprawa została rozpatrzona ponownie. Prezes ZUS ponownie utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia, argumentując, że nieruchomość może zostać zbyta, a wierzyciel uwzględniony w planie podziału, oraz że nie zaszły przesłanki z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasad prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd zwrócił uwagę na pominięcie przez organ postanowienia Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności, co mogło mieć kluczowe znaczenie dla oceny przesłanki całkowitej nieściągalności. Sąd wskazał, że organ powinien kompleksowo rozpatrzyć materiał dowodowy, w tym wspomniane postanowienie, i rzetelnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z wymogami k.p.a. Sąd zaznaczył również, że umorzenie należności jest instytucją uznaniową, ale wymaga wyczerpującego uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad prowadzenia postępowania przez ZUS w sprawach o umorzenie należności, znaczenie dowodów o nieściągalności, wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i procedury umarzania składek przez ZUS. Uznaniowy charakter decyzji ZUS ogranicza możliwość jednoznacznego przewidzenia wyniku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ rentowy prawidłowo ocenił przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdy istnieje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nieprawidłowo ocenił przesłanki całkowitej nieściągalności, pomijając istotne dowody, takie jak postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy nie rozpatrzył wszechstronnie materiału dowodowego, w tym postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności, co jest kluczowe dla oceny przesłanki całkowitej nieściągalności zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stosuje zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ musi kierować się zasadami postępowania administracyjnego, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji musi być wyczerpujące i precyzyjne, aby zapewnić kontrolę nad stosowaniem uznania administracyjnego.
Czy umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest instytucją obligatoryjną, czy też pozostaje w sferze uznania administracyjnego organu?
Odpowiedź sądu
Umorzenie należności z tytułu składek jest instytucją uznaniową, co oznacza, że organ może, ale nie musi umorzyć należność, nawet jeśli spełnione są określone przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zwroty 'może umorzyć' i 'mogą być umorzone' oznaczają, że decyzja o umorzeniu należyności jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego organu, choć jest ono ograniczone dyrektywami ustawowymi.
Przepisy (28)
Główne
u.s.u.s. art. 28
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1
u.s.u.s. art. 83 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 28 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § § 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. • Pominięcie przez organ postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności, co miało wpływ na ocenę przesłanki całkowitej nieściągalności. • Wybiórcza i niekompletna analiza materiału dowodowego przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji. • Na organie spoczywa szczególny obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw. • Zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. • Ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, należy traktować jako dowolne.
Skład orzekający
Danuta Dopierała
sprawozdawca
Joanna Zabłocka
przewodniczący
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowania przez ZUS w sprawach o umorzenie należności, znaczenie dowodów o nieściągalności, wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i procedury umarzania składek przez ZUS. Uznaniowy charakter decyzji ZUS ogranicza możliwość jednoznacznego przewidzenia wyniku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne i rzetelne zbieranie dowodów, nawet w sprawach uznaniowych. Pokazuje też, jak sądowa kontrola może korygować błędy organów.
“Sąd uchyla decyzję ZUS: Czy brak dowodów o nieściągalności to powód do odmowy umorzenia składek?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.