V SA/Wa 357/19

V SA/Wa 357/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-08-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Irena Jakubiec-Kudiura
Jarosław Stopczyński /sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 113/20 - Wyrok NSA z 2023-11-17
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 58 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia i odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:
1) Stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania,
2) Odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania wniesionego przez B.
spółkę z o.o. w W. od decyzji Prezesa zarządu PFRON z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] .
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] Prezes
Zarządu PFRON nakazał stronie – B. Sp. z o.o. zwrot w terminie 14 dni od dnia
otrzymania decyzji, środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowań do
wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od stycznia 2004 r. do lutego
2005 r. w łącznej wysokości 332 284,76 zł. Powyższa decyzja zgodnie z wyjaśnieniami
Poczty Polskiej S.A. oraz zwrotnym potwierdzeniem odbioru została doręczona stronie
w dniu 3 października 2017 r.
W celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy zwrócił się za
pośrednictwem Funduszu o wystąpienie do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją dotyczącą
przesyłki krajowej zawierającej powyższą decyzję celem ustalenia czy przesyłka
zawierająca decyzję została odebrana przez osobę upoważnioną w imieniu strony do
odbioru korespondencji. Z wyjaśnień Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2018 r. wynika,
że przesyłka została nadana na adres B. Sp. z o.o. (ul. [...], [...]
W. – adres siedziby Spółki widniejący w KRS) i została opatrzona podpisem i
pieczęcią pracownika biura wirtualnego: I. Sp. z o.o., które na podstawie
umowy cywilnoprawnej obsługiwało B. Sp. z o.o. w zakresie m.in. obsługi
korespondencji). W związku z powyższym, ww. decyzja została wysłana na prawidłowy
adres siedziby Spółki i skutecznie doręczona stronie w dniu 3 października 2017 r., a
przesyłkę zawierającą decyzję odebrała osoba upoważniona w imieniu Spółki do
odbioru korespondencji.
Od powyższej decyzji w dniu 1 grudnia 2017 r., a więc po upływie terminu
wynikającego z art. 129 § 2 kpa, o którym strona została prawidłowo pouczona w
decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...]września 2017 r., strona złożyła odwołanie
wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Zatem
bezspornym jest, iż strona uchybiła terminowi do złożenia ww. odwołania.
Odnosząc się natomiast do wniosku strony o przywrócenie terminu, organ
zauważa, że w świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania
administracyjnego uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie
trzy przesłanki, a mianowicie:
1) Uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy,
2) Wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
3) Dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie
terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności,
dla której był ustanowiony przywracalny termin.
Wszystkie przesłanki muszą zgodnie z ustawą zostać spełnione jednocześnie.
Organ stwierdza, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez
jej winy. Wyjaśnienia strony odnoszą się jedynie do braku doręczenia stronie decyzji
Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2017 r., z uwagi na to, że korespondencję
odebrała osoba nieuprawniona. W ocenie Ministra nie zasługują one na uwzględnienie.
Powoływana przez stronę okoliczność została obalona dowodem w postaci wyjaśnień
Poczty Polskiej S.A. z których wynika, że osoba, która potwierdziła odbiór
korespondencji zawierającej ww. decyzję była osobą uprawnioną do odbioru
korespondencji w imieniu B. Sp. z o.o. z uwagi na umowę cywilnoprawną łączącą
wirtualne biuro I. Sp. z o.o. z B. Sp. z o.o.
Dodatkowo organ zauważa, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r. sygn.. akt II OSK 2292/12 "Pełnomocnictwo
pocztowe jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa zawieranym na gruncie prawa
pocztowego. Na jego mocy osoba wskazana w umowie o świadczenie usługi pocztowej
działa w imieniu osoby zawierającej taką umowę. Innymi słowy osoba legitymująca się
pełnomocnictwem pocztowym, na gruncie prawa pocztowego uprawniona jest do
odbioru korespondencji kierowanej do adresata, ze wszystkimi prawem przewidzianymi
skutkami, a to oznacza, że dzień odebrania przez nią korespondencji jest dniem
odebrania pisma przez adresata".
Skargę na wyżej opisane postanowienie wniosła B. spółka z o.o. w W.,
zarzucając jej naruszenie:
1) Art. 134 w zw. z art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postepowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione uznanie, że Skarżąca
uchybiła terminowi do złożenia odwołania, gdyż decyzja została jej skutecznie
doręczona już z dniem jej doręczenia pracownikowi I., choć osoba
odbierająca przesyłkę poleconą nie działała za Spółkę, w jej imieniu ani na
podstawie jej upoważnienia, ale reprezentowała zupełnie inny podmiot, czemu
dała wyraz pieczętując swój podpis pieczątką I.;
2) Art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania
administracyjnego poprzez dokonanie nieuzasadnionej i sprzecznej z materiałem
dowodowym oceny, że Pani M. Ś. była uprawniona do
odbioru korespondencji poleconej za Skarżącą na podstawie jakiejś umowy
cywilnoprawnej dotyczącej obsługi Skarżącej w zakresie m.in. odbioru
korespondencji, istnieniu której to umowy jej potencjalne strony zgodnie
zaprzeczają;
3) Art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania
administracyjnego poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu,
któremu Skarżąca uchybiła nie z własnej winy, ale w konsekwencji
nieuprawnionego wydania przez listonosza skierowanej do Niej korespondencji
nieupoważnionej osobie trzeciej oraz omyłkowego odebrania tej korespondencji
przez osobę nieupoważnioną, na co Skarżąca nie miała żadnego wpływu;
4) Art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania
administracyjnego poprzez brak należytego uzasadnienia i nieodniesienie się do
istotnych dowodów w postaci pisemnego oświadczenia Pani Ś. z
dnia 10 lipca 2018 r. oraz deklaracji Skarżącej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1) Uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r. ([...] ) w całości i
przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
2) Zasądzenie od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów
postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie
Sąd zważył co następuje:
Rozstrzygając wyżej opisaną skargę przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 §
1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego,
jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Z kolei stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy
wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był
termin.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wnoszący
prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Musi
zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność
dokonania czynności w przewidzianym terminie na skutek takich zdarzeń, za które nie
ponosi odpowiedzialności. W prośbie o przywrócenie terminu powinien więc wykazać,
że mimo całej staranności nie udało mu się go zachować. Wiąże się to z takimi
sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie
mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Bogate orzecznictwo sądowe, które dokonało wykładni przepisu art. 58 § 1 k.p.a.
jednoznacznie wskazuje, że strona względnie jej pełnomocnik powinien uwiarygodnić
stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych,
oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od nich niezależna (zob. m. in.
wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt. II OSK 1397/05 – lex nr 315129).
Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien nadto przyjąć
tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej
należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tegoż miernika przywrócenia terminu nie
byłoby zatem dopuszczalne gdyby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się z kolei, że brak winy
strony zachodzi tylko wtedy, gdy nie mogła ona przeszkody usunąć nawet przy użyciu
największego w danych warunkach wysiłku.
W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w
terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły
wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do
sądzenia, że istnieje należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było
niezawinione (E. Iserzon J.Starościak k.p.a. komentarz wyd. IV str. V135-137).
Co nie mniej istotne, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni
od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem tej prośby
należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie niesporne jest, iż skarżąca uchybiła terminowi do
złożenia odwołania od decyzji Prezesa zarządu PFRON z dnia [...] września 2017 r.
Wynikało to z tego, iż wraz z odwołaniem od powyższej decyzji złożyła ona wniosek o
przywrócenie terminu do jego wniesienia. Osią sporu jest natomiast to czy i ewentualnie
kiedy decyzja z dnia [...] września 2017 r. została stronie doręczona.
Twierdzenie skarżącej, iż nie została ona doręczona w ogóle poddana została
weryfikacji ze strony organu II instancji. Otóż za pośrednictwem PFRON zwrócił się on z
prośbą o wystąpienie do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją dotyczącą przesyłki listowej
zawierającej ww. decyzję celem ustalenia czy została ona odebrana przez osobę
upoważnioną w imieniu strony do odbioru korespondencji, czy też nie. Z wyjaśnień
Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2018 r. wynikało, że sporna przesyłka została
nadana na adres skarżącej spółki w KRS tj. ul. [...] W. i
została opatrzona podpisem oraz pieczęcią pracownika biura wirtualnego tj. I.
sp. z o.o., które na podstawie umowy cywilnoprawnej obsługiwało skarżącą m.in. w
zakresie korespondencji.
Co istotne, adres biura wirtualnego był identyczny jak adres skarżącej, a
skarżąca posługuje się nim także w toku postępowania w sprawie niniejszej.
Z treści skargi wynika, że jej autor podważa prawdziwość i wiarygodność
wyjaśnień Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2018 r., zaprzecza bowiem
kategorycznie:
1) Aby I. sp. z o.o. była wirtualnym biurem,
2) Aby ww. spółkę łączyła ze skarżącą jakakolwiek umowa,
3) Aby treścią tej rzekomej umowy była m.in. obsługa korespondencji i
upoważnienie do jej odbioru w imieniu skarżącej.
Autor skargi zarzuca tym samym poświadczenie przez Pocztę Polską S.A. (w piśmie
z dnia 19 lipca 2018 r.) nieprawdy. Wskazuje jednocześnie, iż potwierdzeniem
powyższego jest pisemne oświadczenie M. Ś. z dnia 10 lipca 2018
r., która stwierdziła, że nie posiadała i nie posiada pełnomocnictwa do odbioru przesyłek
poleconych adresowanych dla skarżącej spółki.
Zdaniem sądu niezależnie od tego, iż w aktach sprawy brak jest oświadczenia z
dnia 10 lipca 2018 r., trzeba jednoznacznie stwierdzić, iż organ odwoławczy nie miał
żadnych uzasadnionych powodów, aby kwestionować wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A.
z dnia 19 lipca 2018 r. i aby tym samym nie dać wiary treści w nim zawartej. W ocenie
sądu wyjaśnienia te są dowodem wskazującym jednoznacznie na to, że decyzja
Prezesa zarządu PFRON z dnia [...]września 2017 r. została skarżącej doręczona w
sposób prawidłowy. Skarżąca może to skutecznie podważyć wykazując np. w toku
postępowania karnego zainicjowanego przeciwko Poczcie Polskiej S.A., iż ta
poświadczyła nieprawdę w swoich wyjaśnieniach pisemnych z dnia 19 lipca 2018 r., a
więc że de facto popełniła przestępstwo. Dopóki tego nie uczyni, jej stwierdzenia
odnoszące się do tychże wyjaśnień uznać należy za gołosłowne i pozbawione podstaw.
Mając zatem na względzie powyższe, sąd skargę oddalił na podstawie
art. 151 p.p.s.a.