V SA/WA 2736/15

V SA/Wa 2736/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Mirosława Pindelska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1295/18 - Postanowienie NSA z 2024-11-28
Skarżony organ
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1619
art. 57 par. 1 pkt 7, 59 par. 1 pkt. 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 42 poz 368
art. 37 ust. 1
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi D.S. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu zażalenia [...] z dnia [...] marca 2015 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne :
W dniu [...] lutego 2014 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wpłynął wniosek [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. postępowania prowadzonego na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. i uchylenie wszystkich dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych.
W dniu [...] lutego 2014 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. wpłynęło kolejne pismo [...] dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. i uchylenie wszystkich dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. poinformował [...] o braku możliwości podjęcia czynności w celu umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie ww. administracyjnych tytułów wykonawczych z powodu toczącej się sprawy o zapłatę należności przed Sądem Rejonowym dla [...] W. o sygn. akt [...] z powództwa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przeciwko [...] w której pełnomocnik pozwanej podniósł zarzut potrącenia.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
W dniu [...] marca 2015 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. wpłynęło zażalenie [...] na ww. postanowienie.
Uznając jego bezzasadność organ nadzoru wskazuje że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wyjaśnił, że tytuły wykonawcze wskazane we wniosku [...] o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostały wydane na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej obowiązującego po nowelizacji z dnia 21 stycznia 2005 r., zgodnie z którym tryb administracyjny stosowano do wszystkich osób, które zajmowały lokale na podstawie decyzji administracyjnej. [...] zajmowała lokal mieszkalny przy ul. [...]. m. [...] w W. na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 1975 r. co pozwalało na stosowanie wobec niej trybu administracyjnego aż do dnia [...] lipca 2010 r.
Organ odwoławczy podkreśla, że [...] w swoim zażaleniu z dnia [...] marca 2015 r. nie zgadza się z powyższymi twierdzeniami, gdyż wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. o sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. orzeczono jej eksmisję z przedmiotowego lokalu oraz uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Wobec tego dla skarżącej oczywistym jest, że od tego czasu zamieszkiwała w lokalu na podstawie orzeczenia sądu, który orzekając eksmisję nakazał jednocześnie jej wstrzymanie do czasu wskazania przez miasto lokalu socjalnego. Jest to jednak stanowisko bezzasadne.
Organ nadzoru podziela stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W.. Ze znajdujących się w aktach sprawy windykacyjnej dokumentów wynika, że [...] po zawarciu w dniu [...] sierpnia 1971 r. związku małżeńskiego z [...] (żołnierzem zawodowym), zamieszkała z mężem w lokalu mieszkalnym przy ul. [...]. m. [...] w W.. Lokal ten przydzielono uprawnionemu imiennym nakazem przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] r. z dnia [...] stycznia 1971 r. Po rozwodzie związku małżeńskiego, orzeczonego wyrokiem Sądu Powiatowego dla [...] W. o sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 1974 r., Garnizonowa Administracja Mieszkań Nr [...] W. wydała na wniosek [...]. decyzję nr [...] z dnia [...] października 1975 r. o unieważnieniu nakazu przydziału nr [...] r. z dnia [...] stycznia 1971 r. Jednocześnie w treści decyzji stwierdzono, że Pani [...] nie ma uprawnień do zajmowania kwatery i podlega przekwaterowaniu do lokalu zastępczego. Jednak z uwagi na brak możliwości przydzielenia lokalu zastępczego, w decyzji tej zezwolono jej na tymczasowe użytkowanie przedmiotowego lokalu do czasu przekwaterowania. Na tej podstawie i w związku z nieuiszczaniem od początku maja 1999 r. opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu właściwe organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od 2002 r. wystawiały wobec niej administracyjne tytuły wykonawcze. Ówcześnie obowiązujące przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewidywały innego sposobu dochodzenia należności niż tryb administracyjny. Nawet po zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w 2005 r., utrwalone w tym zakresie orzecznictwo sądów powszechnych w W. potwierdzało, że jedynym trybem dochodzenia przez WAM należności pieniężnych od osób zajmujących lokale mieszkalne na podstawie decyzji jest tryb egzekucji administracyjnej.
Wśród tytułów wystawionych wobec [...] były administracyjne tytuły wykonawcze: nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. Wystawiono je na podstawie obowiązującego wówczas art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nadanym art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 21 stycznia 2005 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 33, poz. 290), zgodnie z którym opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.). Art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu SZRP w cytowanym powyżej brzmieniu obowiązywał do dnia 30 czerwca 2010 r., tj. do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Dopiero od dnia 1 lipca 2010 r. obowiązuje przepis art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu SZRP (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r. Nr 206, poz. 1367), zgodnie z którym tryb egzekucji administracyjnej stosowany jest do opłat i opłat pośrednich za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego. Według zaś przepisu art. 29a ustawy o zakwaterowaniu SZRP, obowiązującego również dopiero od dnia 1 lipca do osób innych niż żołnierze zawodowi, które zajmują lokale mieszkalne będące w zasobie mieszkaniowym i internatowym Agencji, w zakresie nieuregulowanym ustawą mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny oraz ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.).
Reasumując, jedynym dokumentem, jakim legitymowała [...] umożliwiającym jej tymczasowe użytkowanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] m. [...] w [...]. była decyzja administracyjna z 1975 r. wydana przez Garnizonową Administrację Mieszkań Nr [...]. i dlatego zasadnym było wystawienie wobec niej administracyjnych tytułów wykonawczych i wszczęcie egzekucji zaległych należności za zajmowany lokal przed dniem [...] lipca 2010 r. w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ stwierdził nadto, że na tryb egzekwowania zaległych należności nie miało wpływu wydanie przez Sąd Rejonowy dla W. wyroku o sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nakazującego [...] [...]. i [...] opuszczenie i opróżnienie lokalu oraz orzekającego o prawie do lokalu socjalnego służącego [...]. i o wstrzymaniu eksmisji do czasu wskazania przez Miasto Stołeczne W. Dzielnicę [...] lokalu socjalnego. Powyższy wyrok dotyczył bowiem wyłącznie obowiązku opróżnienia zajmowanego lokalu a nie obowiązku zapłaty należności powstałych w związku z zajmowaniem lokalu i po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności stanowił tytuł wykonawczy do przeprowadzenia eksmisji.
Organ nadzoru przypomniał, że z nadesłanych akt windykacyjnych wynika, że obecnie postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. w sprawie o sygn. akt [...]. Zgodnie z przedstawioną powyżej argumentacją brak podstaw do umorzenia tego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji gdyż egzekucja administracyjna jest dopuszczalna w przedmiotowej sprawie. Postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nie jest natomiast prowadzone od dnia [...] sierpnia 2007 r. tj. od kiedy, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zawiadomił [...] i Zakład Ubezpieczeń Społecznych, o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych, tj. zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego z powodu uregulowania należności. Brak zatem podstaw do wydania postanowienia o umorzeniu tego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji gdyż zobowiązanie pieniężne wynikające z ww. tytułów wykonawczych wygasło w wyniku całkowitej spłaty.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła [...] wnosząc o jego zmianę w całości poprzez umorzenie wszystkich wskazanych wyżej tytułów egzekucyjnych ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zasadniczym motywem uzasadnienia skargi jest zanegowanie tezy organu jakoby względem skarżącej pierwotnym tytułem prawnym do zajmowanego przez nią lokalu była decyzja administracyjna z dnia [...] października 1975 roku, a wcześniej imienny nakaz przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] stycznia 1971 roku albowiem występując przeciwko [...] z powództwem do Sądu rejonowego o wydanie wyroku eksmisyjnego w 2003 r., WAM w pozwie żądał opróżnienia lokalu mieszkalnego, gdyż [...]., jej córka oraz wnuczka nie posiadały żadnego tytułu prawnego (także decyzji administracyjnej) do przebywania w lokalu mieszczącym się w W. przy ulicy [...] .lokal [...].
Skarżąca podkreśla, że Sąd Rejonowy zgodził się z argumentacją powódki, iż pozwana nie posiada żadnego tytułu do zajmowanego lokalu (w tym decyzji administracyjnej) i wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 r. (sygnatura akt [...] ) orzekł eksmisję skarżącej z przedmiotowego lokalu oraz orzekł że jest ona uprawniona do otrzymania lokalu socjalnego. Wobec powyższego oczywistym jest że od tego czasu skarżąca zamieszkiwała w lokalu na podstawie orzeczenia sądu który orzekając eksmisję nakazał jednocześnie jej wstrzymanie do czasu wskazania przez miasto lokalu socjalnego.
W treści skargi jej autorka powołała się także na rozliczenia finansowe pomiędzy stronami wynikające z zadłużenia skarżącej oraz zapadłych orzeczeń sądowych a także na treść rozlicznej korespondencji wymienionej przez skarżącą i Wojskową Agencję Mieszkaniową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna. Przepis art. 57 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dz.u. 2014, poz. 1619 tekst jedn. (dalej : u.p.e.a.) w oparciu o który skarżąca domagała się umorzenia postępowania administracyjnego stanowi iż takie postępowanie umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny sa niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu.
Skarżąca w toku postępowania przed organami jak i w skardze neguje to jakoby tytułem prawnym do zajmowanego przez nią lokalu była decyzja administracyjna. Podnosi jednocześnie że od dnia wydania przez Sąd Rejonowy wyroku nakazującego jej eksmisję tj. od dnia [...] grudnia 2003 r. (sprawa o sygn. akt [...]) Sądu Rejonowego dla W.) zamieszkiwała na podstawie tegoż wyroku. Wynikało bowiem z niego że sąd orzekając eksmisję nakazał jednocześnie jej wstrzymanie do czasu wskazania przez miasto lokalu socjalnego. W ocenie sądu z poglądem skarżącej nie sposób się zgodzić. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika że po orzeczeniu rozwodu skarżącej oraz [...] (żołnierza zawodowego) wydana została decyzja nr [...] z dnia [...] października 1975 o unieważnieniu nakazu przydziału spornego lokalu którego adresatem był mąż Skarżącej. Co jednak istotne w treści tej decyzji zawarto zapis że skarżąca nie ma wprawdzie uprawnień do zajmowania kwatery i podlega przekwaterowaniu do lokalu zastępczego, jednakże z uwagi na brak możliwości przydzielenia lokalu zastępczego zezwolono jej na tymczasowe użytkowanie tegoż lokalu do czasu przekwaterowania.
Wyżej wymieniona decyzja była zatem podstawą pozwalającą skarżącej na takie użytkowanie nie zaś wyrok sądu orzekający jej eksmisję. Wprawdzie w wyroku tym sąd zastrzegł uprawnienie skarżącej do otrzymania lokalu socjalnego jednak uprawnienie to nie niweczyło prawa użytkowania spornego lokalu przez skarżąca wynikającego z decyzji z dnia [...] października 1975 r. oczywiście do czasu uzyskania przez nią lokalu socjalnego.
Droga postepowania egzekucyjnego w administracji wdrożona wobec skarżącej była więc jak najbardziej zasadna przy przyjęciu iż nie regulowała ona wymaganych należności związanych z użytkowaniem spornego lokalu , co w przedmiotowej sprawie jawi się jako oczywistość. Nie można zatem twierdzić że egzekucja administracyjna prowadzona wobec skarżącej była niedopuszczalna w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zupełnie inną kwestią jest natomiast prawidłowość poszczególnych czynności w ramach tego postępowania które mogą być kwestionowane przez dłużnika we właściwym czasie oraz formie o ile oczywiście przewidują taką możliwość przepisy prawa.
W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie że umorzenie postępowania egzekucyjnego m.in. na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. prowadzi do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych i przywrócenia w ten sposób stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji. To zaś zważywszy na fakt iż skarżąca nie przestała być dłużnikiem byłoby nieuzasadnione.
W kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego wielokrotnie wypowiadała się także judykatura zgodnie podnosząc iż istotą tej instytucji jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Ma ona na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej a więc np. gdy wykonanie obowiązku przez zobowiązanego (dłużnika) jest niemożliwe lub niedopuszczalne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r. sygn.. akt II FSK 710/11 – lex nr 1291634)
Zdaniem sądu również z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej a już nie świadczy o niej fakt utraty mocy art. 37. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – Dz. U. 2002.42.368 tekst jedn.
Przepis ten przed uchyleniem go przez Trybunał Konstytucyjny (dalej: TK) stanowił że czynsz i opłaty z tytułu zajmowania kwatery lub lokalu mieszkalnego nie uiszczony w ustalonym terminie płatności podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego w trybie przepisów o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.
TK uznał go jednak za niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust.3 Konstytucji RP (wyrok TK z dnia 14 lipca 2003 r. – Dz.U. 2003.134.1267). Zgodnie z tym wyrokiem ww. przepis utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r.
W dniu wydania spornych tytułów wykonawczych przepis ten stanowił że opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego nieuiszczone w ustalonym terminie płatności podlegają wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego w trybie przepisów u.p.e.a.
Jak już nadmieniono wcześniej decyzją stanowiącą podstawę prawną do zajmowania przez skarżącą spornego lokalu była decyzja nr [...] z dnia [...] października 1975 r. wydana przez Garnizonową Administrację Mieszkań nr [...] W. która zezwalała skarżącej na tymczasowe użytkowanie spornego lokalu do czasu przekwaterowania. Zatem skarżąca była osobą wskazaną w art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP przynajmniej wówczas kiedy wydane zostały sporne tytuły wykonawcze tj. w roku 2005 oraz 2007.
Sąd podkreśla raz jeszcze że w sprawie niniejszej z racji żądania skarżącej(którego podstawą prawną był art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) nie było możliwe uwzględnienie skargi albowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadziłoby do uchylenia już dokonanych czynności egzekucyjnych i przywrócenia stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji.
Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.