V SA/Wa 1203/17 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2018-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-07-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Tomczak Ewa Wrzesińska-Jóźków Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 2893/18 - Wyrok NSA z 2022-11-04 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1369 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2016 poz 23 art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) kwietnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia po wznowieniu postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z [...] lutego 2017 r. nr [...] r. o odmowie uchylenia postanowienia tegoż Dyrektora z [...] września 2013 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: [...] kwietnia 2013 r. B. B. złożyła wniosek wraz z załącznikami graficznymi i deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. W piśmie nadanym [...] czerwca 2013 r. strona wyjaśniła, że ze względu na zalanie działki ewidencyjnej nr [...], nie jest w stanie w niektórych jej częściach wykonać koniecznych prac do końca czerwca 2013 r. i że w razie konieczności oględziny mogą być dokonane po 20 lipca, ponieważ w tym czasie będzie przebywała w L. Wezwaniem z [...] lipca 2013 r. Kierownik BP ARiMR w P. wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 Kpa do usunięcia wskazanych w nim braków formalnych stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. W piśmie nadanym [...] lipca 2013 r. strona wniosła o przedłużenie terminu wyznaczonego przez organ administracji do dnia [...] lipca 2013 r. z uwagi na fakt, że dopiero po tej dacie będzie w Polsce, w L. i "do Agencji" stawi się osobiście. Pismem z [...] lipca 2013 r. Kierownik BP ARiMR w P. poinformował stronę o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie płatności. [...] lipca 2013 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku i załączników oraz korektę wniosku i zmianę do wniosku. Wyjaśniła, że nie mogła uzupełnić braków ze względu na nieobecność w kraju, do którego wjechała w nocy [...] lipca 2013 r., co dokumentują rachunki na zakup paliwa. Na dzień [...] lipca 2013 r. miała wezwanie do Powiatowego Nadzoru Budowlanego w W., a więc nie mogła stawić się w organie w celu uzupełnienia braków. Kierownik BP ARiMR w P., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., odmówił B. B. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie Dyrektor [...] OR ARiMR w L., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2013 r., utrzymał je w mocy. Na powyższe postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1180/13 oddalił skargę, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 lipca 2015 r. oddalił jej skargę kasacyjną. [...] kwietnia 2014 r. strona złożyła pismo wyjaśniające, oraz dokumenty dotyczące K. B. związane z przyznawaniem mu płatności rolnych na terenie A. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Kierownik BP ARiMR w P. odmówił przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Dyrektora [...] OR ARiMR w L., który decyzją nr [...] z [...] listopada 2014 r. utrzymał ją w mocy. Od tej decyzji Strona wniosła skargę do WSA w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z 16 września 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 686/15 oddalił ją. [...] maja 2016 r. strona, skierowała do Kierownika BP ARiMR w P., podanie zatytułowane "Skarga o wznowienie postępowania", w którym wniosła o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Kierownika BP ARiMR w P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2013, rozstrzygnięcie w tej materii i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w uzasadnieniu oraz z opinii biegłego grafologa na okoliczność ustalenia, iż pismo z dnia [...] lipca 2013 r. (w aktach sprawy) nie zostało podpisane przez nią. W przedmiotowym wniosku strona powołała się na zaistnienie dwóch przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 Kpa. Do pisma zostało załączone postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt: TS 379/15 wraz z pismem przewodnim. 14 czerwca 2016 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność ustalenia, że pismo z dnia [...] lipca 2013 r. nie zostało podpisane przez nią. Do wniosku została załączona opinia grafologiczna z [...] maja 2016 r. Dyrektor [...] OR ARiMR w L. wydał [...] sierpnia 2016 r. postanowienie nr [...] o wznowieniu na wniosek strony postępowania w sprawie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013, zakończone ostatecznym postanowieniem tego organu nr [...] z [...] września 2013 r. Następnie [...] października 2016 r., tenże Dyrektor wydał postanowienie nr [...] o odmowie uchylenia postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2013 r. wydanego przez ten organ o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] sierpnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu oraz postanowienia Kierownika BP ARiMR w P. z [...] sierpnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu. Na postanowienie Dyrektora [...] OR ARiMR w L. z [...] października 2016 r. strona złożyła zażalenie do Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR postanowieniem z [...] grudnia 2016 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in., że w rozpoznawanej sprawie, zaskarżone postanowienie Dyrektora, nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 126 Kpa. Następnie [...] lutego 2017 r., Dyrektor [...] OR ARiMR wydał postanowienie nr [...], którym odmówił uchylenia postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2013 r. wydanego przez ten organ o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. [...] sierpnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie do Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Prezes powołał przepisy Kpa mające zastosowanie w sprawie i wskazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Przypomniał, że strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i podkreślił, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b Kpa oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzję ostateczną. Z uwagi na powyższe i powołanie przez skarżącą jako podstawy wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 Kpa organ wskazał, że zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Aby można przyjąć wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w.w. przepisie, muszą być spełnione dwa warunki: pierwszy - wystąpienie w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie fałszywego dowodu, drugi - sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W postępowaniu administracyjnym przewiduje się w tym zakresie dwa wyjątki. Pierwszy z nich wymieniony jest w art. 145 § 2 Kpa i dotyczy możliwości wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Drugi wyjątek określony jest w art. 145 § 3 Kpa i dotyczy sytuacji, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być w ogóle wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Organ wskazał, że skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania wskazując na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa stwierdziła, że jednym z dokumentów dowodzących zdaniem organu fakt braku dochowania terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o płatność, było nadanie przez nią pisma z dnia [...] lipca 2013 r. w polskim urzędzie pocztowym, co do którego była ona przez długi czas przekonana, iż pismo to zostało wysłane po wykorzystaniu podpisanego przez nią formularza in blanco. Dopiero w maju br. po zasięgnięciu ustnej opinii grafologa skarżąca ustaliła, iż podpis złożony na tym piśmie jest podpisem osoby trzeciej. Tym samym skoro organ dokonywał ustaleń w oparciu o to pismo wykluczając możliwość pobytu skarżącej za granicą w dniu [...] lipca 2013 r., zaś pismo to było sfałszowane, zaistniała przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 ust. 1 kpa. Na poparcie tego stanowiska pismem z [...] czerwca 2016 r., strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu opinii biegłego grafologa na okoliczność ustalenia, iż pismo z dnia [...] lipca 2013 r., nie zostało podpisane przez nią, dołączając opinię grafologa M. F. z [...] maja 2016 r. i wnosząc o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w toku postępowania, w przypadku gdyby organ odmówił jej mocy dowodowej. Prezes wskazał, że w toku wznowionego postępowania organ I instancji przeanalizował przedmiotową przyczynę wznowienia postępowania i zasadnie uznał, że w sprawie brak jest podstaw do uchylenia dotychczasowego postanowienia, gdyż skarżąca nie wykazała, aby dowody stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku, zostały sfałszowane, a fałszerstwo potwierdzone zostało prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Prezes podzielił w tym zakresie wywody organu I instancji poparte wskazywanym przez niego orzecznictwem sądów administracyjnych wskazując m.in., że strona, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany, przy czym organ administracji, nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Prezes wskazał, że strona złożyła "ekspertyzę pisma ręcznego i podpisów" w której ekspert stwierdza, że zapis ręczny w postaci nieczytelnego podpisu znajdujący się na "piśmie do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa P." z dnia [...]-07-2013r, nie został nakreślony własnoręcznie przez B. B.". Organ zauważył, iż w orzecznictwie przyjęto, że opinie sporządzone na zlecenie strony traktować należy jedynie jako wyjaśnienia stanowiące poparcie jej stanowiska, choć z uwzględnieniem wiadomości specjalnych w związku z czym opinia taka, traktowana jest jako dowód dopuszczony w otwartym katalogu zawartym w art. 75 § 1 Kpa. Wobec powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy, za oczywisty należało uznać brak wystąpienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Prezes odnosząc się do powołanej przez stronę jako podstawy wznowienia postępowania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wskazał, że w zakresie tej przesłanki we wniosku o wznowienie skarżąca odwołała się do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2016 r., w którym wprawdzie Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu jej skardze konstytucyjnej, poczynił jednak jej zdaniem istotne w sprawie uwagi. Skarżąca wskazała, że TK stwierdził, że nie uprawdopodobniła ona w toku postępowania przed organem, iż wyjazd do W. rzeczywiście miał miejsce, a co za tym idzie "nie wykazała, że nieuzupełnienie braków formalnych wniosku nastąpiło bez jej winy (s. 5-6)", co wskazuje, że ocena ta wydaje się bardzo istotna w sprawie, albowiem organ na etapie jej badania, w ogóle dyskwalifikował przesłankę pobytu za granicą, jako przesłankę, która ekskulpowałaby uchybienie terminu. Mając na uwadze powyższe zdaniem skarżącej zaistniała przesłanka wskazana w art. 145 § 1 ust. 5 kpa, to znaczy pojawiły się nowe okoliczności, związane ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego. Odnosząc się do tej kwestii Prezes wskazał, że organ I instancji zasadnie uznał, że wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa podstawa wznowienia nie wystąpiła. Organ wypowiadając się co do okoliczności związanej z faktem, że strona dowodziła pobytu za granicą w dniu [...] maja 2013 r., co miało uprawdopodobnić brak jej winy w uchybieniu terminu wskazał, że w rozpatrywanej sprawie trudno mówić o uprawdopodobnieniu, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. W ocenie organu, wyjazdu za granicę nie można uznać za niezależną od woli strony, niedającą się przezwyciężyć przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie terminu. Podkreślił, że strona, organ jak i sąd administracyjny dalej są związani oceną prawną zawartą w prawomocnych orzeczeniach: wyroku z dnia 30 stycznia 2014r. sygn. akt: III SA/Łd 1180/13 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015r. sygn. akt II GSK 1425/14. Naczelny Sąd Administracyjny w tym wyroku wskazał m.in., iż samego wyjazdu za granicę nie można uznać za niezależną od woli strony, niedającą się przezwyciężyć przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie terminu. Prezes wskazał w związku z tym, że wobec powyższego stanowiska okoliczność powołana przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania, a mianowicie, iż nie podpisała podania o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, co w ocenie strony przesądza o jej pobycie za granicą, nie ma charakteru nowej okoliczności, która byłaby istotna dla sprawy o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kp.a. Prezes podkreślił, że w sprawie jak wynika z materiału dowodowego - nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § I pkt 5 Kpa, dotyczące przywrócenia uchybionego terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 - a jedynie zmieniła się, zdaniem strony, ocena tych znanych wcześniej okoliczności. Tym samym nie można uznać za skuteczną, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, podnoszonej przez stronę okoliczności związanych ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, zawartym w ww. postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r. Doszłoby bowiem do oceny stanu faktycznego, a ta nawet błędna, nie może skutkować uchyleniem postanowienia objętego wnioskiem o wznowienie postępowania. Od powyższego postanowienia Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 58 kpa poprzez ustalenie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w naruszeniu terminu, względnie, iż stały pobyt za granicą nie może być uznany za okoliczność taką winę wyłączającą, w konsekwencji art. 146 § 2 kpa w związku z art. 126 kpa poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do uchylenia dotychczasowych postanowień, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie będzie takie same i do wznowienia postępowania, art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że wykładnia Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić nowej okoliczności w sprawie. Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o kosztach postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżąca wskazała, że jednym z dokumentów ją dyskwalifikujących miało być nadanie przez nią pisma z dnia [...] lipca 2013 r. ([...] popr. Sądu) w polskim urzędzie pocztowym. Stwierdziła, że wykazała, że pismo to było sfałszowane, należy zatem przyjąć, iż skoro organ dokonywał ustaleń w oparciu o to pismo (organ powoływał się na nie wykluczając możliwość jej pobytu za granicą [...] lipca 2013 r.), to zaistniała przesłanka ku wznowieniu, o której mowa w art. 145 § 1 ust. 1 kpa. Niezależnie od sprawcy fałszerstwa skarżąca wykazała, że to nie jej podpis widnieje pod rzeczonym pismem, co niewątpliwie stanowiło nową okoliczność w sprawie. Stwierdziła, że błędna jest również argumentacja organu powołującego się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015 r. Jak wynika z przytoczonego przez organ fragmentu wyroku, NSA wskazał na wyjazd za granicę, tymczasem skarżąca uchybiła terminowi, nie w związku z czasowym wyjazdem za granicę, lecz w związku ze stałym pobytem za granicą. Z tego powodu przywoływane orzeczenie nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w niniejszej sprawie. Zdaniem strony z cytowanego fragmentu wyroku NSA wynika jedynie ocena prawna wyjazdu za granicę, przy czym NSA nie sformułował w nim oceny okoliczności stałego pobytu za granicą, jako okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie terminu. Brak było zatem podstaw do przywoływania w tej kwestii art 153 p.p.s.a. Skarżąca podtrzymała również argumenty przedstawione uprzednio w zażaleniu co do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w postanowieniu z 12 kwietnia 2016 r. dotyczącego jej skargi konstytucyjnej, podkreślając znaczenie dla przywrócenia terminu do uzupełnienia braków wniosku, faktu wyjazdu za granicę i okoliczności dotyczącej jego uprawdopodobnienia, w sytuacji, w której organ okoliczność taką dyskwalifikował jako wyłączającą brak winy strony w uchybieniu terminowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sporu jest ocena, czy stanowisko organu przedstawione w zaskarżonym postanowieniu co do faktu, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek wznowienia określonych w art. 145 § 1 pk1 i art. 145 1 pkt 5 Kpa, jest właściwe. Dokonując przedmiotowej oceny Sąd jest zdania, że organ dokonał oceny wskazanych przesłanek prawidłowo. W zakresie spełnienia przesłanki wznowienia o jakiej jest mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa należy wskazać, że organ w zaskarżonym postanowieniu w sposób wszechstronny omówił kiedy można uznać, że została ona spełniona, ilustrując swoje wywody wskazanymi w nim orzeczeniami sądów administracyjnych. Sąd podziela to stanowisko i wskazuje, że przedłożona opinia eksperta z zakresu grafologii, w której zakwestionowano jako złożony przez stronę, nieczytelny podpis złożony w piśmie z [...] lipca 2013 r., w którym strona zwracała się o przedłużenie wskazanego przez organ terminu do usunięcia braków wniosku o płatność, nie może zastąpić koniecznego w tej materii orzeczenia sądu. Trafnie też organ wskazał, że w postępowaniu wznowieniowym nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Jak wynika bowiem z orzeczeń sądów administracyjnych (w tym licznie przywołanych w zaskarżonym postanowieniu), organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnych ustaleń co do popełnienia przestępstwa lub sfałszowania dokumentu (np. wyrok NSA z 9 lutego 2011 r., II OSK 1170/10, LEX nr 992482). Zadaniem tego organu jest jedynie sprawdzenie, czy istnieją orzeczenia potwierdzające popełnienie czynu karalnego ( np. wyrok NSA z 13 grudnia 2006 r., I OSK 154/06, LEX nr 296295). Trafnie zatem organ uznał, że jakkolwiek strona powołała ustawową przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa w istocie przesłanka ta nie wystąpiła. Rozważając kwestię istnienia drugiej przesłanki wznowienia podanej we wniosku o wznowienie postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa należy wskazać, że zgodnie z treścią tego artykułu wznowienie postępowania jest możliwe jeśli po wydaniu ostatecznej decyzji (w tym wypadku postanowienia) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem treść art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nowe okoliczności lub nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, czyli w chwili wydawania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi. Nie ma przy tym znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie, w toku którego wydano decyzję lub postanowienie w wyniku zaniedbań, czy też z innych powodów. Odnosząc przedmiotowe uwagi do wskazywanej przesłanki w postaci nowej okoliczności faktycznej, którą w ocenie strony jest pogląd wyrażony w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2016 r. sygn. TS 379/15 w przedmiocie możliwości uznania wyjazdu za granicę jako uprawdopodobnienie braku winy to należy wskazać, że NSA w wyroku z 9 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1425/14 oddalając skargę kasacyjną strony w sprawie, której przedmiotem było przywrócenie terminu wyraźnie wskazał, że samego wyjazdu za granicę nie można uznać za niezależną od woli strony, niedającą się przezwyciężyć przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie terminu, wyjazd nie uprawdopodabnia więc braku winy w niedotrzymaniu terminu do dokonania określonej czynności, jeśli nie towarzyszą mu okoliczności, z których wynika, że ta przeszkoda była niezależna od strony i niemożliwa do przezwyciężenia. Zdaniem Sądu stanowisko NSA jest jasne. Ażeby bowiem wyjazd za granicę mógł stanowić okoliczność, która uprawdopodabnia brak winy, wyjazd ten musi stanowić przeszkodę w dochowaniu terminu przez stronę niezależnie od jej woli i być dla niej nie do przezwyciężenia. Tym niemniej NSA odwołując się do wskazywanych przez stronę okoliczności tego wyjazdu wskazał, że strona nawet nie uprawdopodobniła samego wyjazdu. Trybunał Konstytucyjny w swoim postanowieniu z 12 kwietnia 2016 r. odniósł się do tego aspektu orzeczenia NSA wskazując, że Sąd stwierdził, że strona nawet nie uprawdopodobniła, iż wyjechała za granicę, tym bardziej więc nie wykazała, że nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie nastąpiło bez jej winy. W ocenie Sądu przedmiotowe stwierdzenie Trybunału nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, a stanowi jedynie odwołanie się do stanowiska NSA w tym zakresie (czyli braku uprawdopodobnienia wyjazdu zagranicznego). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z uzasadnienia wyroku NSA wynika m.in. – o czym była już mowa, że nawet sam wyjazd strony nie został uprawdopodobniony. W ocenie Sądu pogląd Trybunału Konstytucyjnego wbrew stanowisku strony, nie stoi w opozycji do wyroku NSA. Zauważyć bowiem należy, że strona powołując się na jakąś okoliczność musi uprawdopodobnić jej zaistnienie i wykazać, że ta właśnie okoliczność była niezależna od niej, niemożliwa do przewidzenia, której przezwyciężenie przez nią było niemożliwe. Odnosząc to do prowadzonego postępowania w sprawie przywrócenia terminu należy wskazać, że przedstawione aspekty, które są określone treścią art. 58 § 1 Kpa zostały ocenione przez organy, a następnie przez WSA w Łodzi i NSA w ustalonym stanie faktycznym i przy rozważeniu okoliczności wskazywanych przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu i w zażaleniu od postanowienia organu I instancji z 2 sierpnia 2013 r. Rację ma w związku z tym organ twierdząc, że organy jak i strona, są związane orzeczeniami Sądów w kwestii oceny okoliczności dotyczących przywrócenia terminu. Sąd podkreśla ponadto, że jak wskazał WSA w Łodzi w wyroku z 7 czerwca 2017 r. sygn. II SA/Łd 169/17 wznowienie postępowania administracyjnego nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności konieczne jest zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła, zaś sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 Kpa polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiła żadna z dwóch przesłanek wznowienia wskazywanych przez stronę, co doprowadziło do wydania postanowienia o odmowie uchylenia dotychczasowego, ostatecznego postanowienia w sprawie. Powoduje to, że brak jest podstaw do ponownego badania okoliczności sprawy związanej z uchybieniem terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2013 r., w tym w kontekście zgłaszanych w toku niniejszego postępowania okoliczności jej stałego (jak twierdzi strona) zamieszkiwania za granicą. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd uznał, że brak jest podstaw do uznania za trafne zarzutów wskazanych w skardze w związku z czym na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
Pełny tekst orzeczenia
V SA/Wa 1203/17
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.