V Pa 8/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika (M. T.) o odszkodowanie od byłego pracodawcy (Kopalnia w R.) z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Powód twierdził, że pracodawca wadliwie obliczył jego staż pracy, co skutkowało przyznaniem mniejszej liczby akcji niż mu przysługiwało. Sąd Rejonowy w Bełchatowie uwzględnił częściowo powództwo, zasądzając kwotę 6.856,54 zł, uznając roszczenie za nieprzedawnione na podstawie 10-letniego terminu z Kodeksu cywilnego (art. 118 k.c. w zw. z art. 471 k.c. i art. 300 k.p.). Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok. Kluczową kwestią stała się wykładnia przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń pracowniczych. Sąd Okręgowy oparł się na nowej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (uchwała I PZP 1/12), zgodnie z którą roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych, mimo że jego podstawę materialną stanowią przepisy prawa cywilnego, ulega przedawnieniu na podstawie 3-letniego terminu z art. 291 § 1 k.p. jako roszczenie ze stosunku pracy. Sąd Okręgowy uznał, że bieg terminu przedawnienia należy liczyć od momentu zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa (w 2005 roku), co oznaczało, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu najpóźniej z dniem 31 grudnia 2008 roku. W konsekwencji Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną kwotę do 728 zł i oddalił powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniono zmianą linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, co stanowiło szczególną okoliczność uzasadniającą zastosowanie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w kwestii przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z akcjami pracowniczymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i prawa do akcji pracowniczych. Nowa linia orzecznicza Sądu Najwyższego jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczenia pracownika o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych, spowodowanego działaniami (zaniechaniami) pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale I PZP 1/12 uznał, że obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy, nawet jeśli podstawę materialną roszczenia stanowią przepisy prawa cywilnego. Dlatego stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące przedawnienia.
Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych jest roszczeniem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 291 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to roszczenie ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Obowiązki pracodawcy w tym zakresie wynikają z ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i rozporządzeń wykonawczych, a ich legitymacja wynika z faktu zatrudnienia, co kwalifikuje je jako związane ze stosunkiem pracy.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od chwili zawarcia przez powoda umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa.
Uzasadnienie
W przypadku powoda, umowa ta została zawarta w 2005 roku, co oznaczało, że roszczenie uległo przedawnieniu z upływem trzech lat, tj. najpóźniej z dniem 31 grudnia 2008 roku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd Okręgowy zastosował ten przepis w oparciu o nową linię orzeczniczą Sądu Najwyższego.
u.k.p.p. art. 36
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Określa prawo uprawnionych pracowników do nieodpłatnego nabycia akcji.
u.k.p.p. art. 38
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Określa skutki niezłożenia oświadczenia o zamiarze nabycia akcji w terminie.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Sąd Rejonowy oparł na nim odpowiedzialność pozwanego, jednak Sąd Okręgowy uznał roszczenie za przedawnione na podstawie k.p.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń majątkowych. Sąd Rejonowy zastosował ten przepis, ale Sąd Okręgowy uznał go za nieodpowiedni w tej sprawie.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zasada odpowiedzialności za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (teoria przyczynowości adekwatnej).
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Pozwala na odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków prawnych powstałych na gruncie prawa pracy.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 kwietnia 1997 roku
Szczegółowe zasady podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji i trybu nabywania akcji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin), zgodnie z nową linią orzeczniczą Sądu Najwyższego. • Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od momentu zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa (2005 r.).
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu na podstawie art. 118 k.c. (10-letni termin), gdyż nie jest to roszczenie ze stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania okresu przedawnienia roszczeń z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji • roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. • wszystkie orzeczenia zmieniające dotychczasową linię orzeczniczą zapadły po wytoczeniu powództwa przez powoda
Skład orzekający
Mariola Mastalerz
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Łapińska
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w kwestii przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z akcjami pracowniczymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i prawa do akcji pracowniczych. Nowa linia orzecznicza Sądu Najwyższego jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego może wpłynąć na losy konkretnych spraw, nawet tych już toczących się w sądach niższych instancji, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Zmiana orzecznictwa SN pogrzebała roszczenie pracownika o akcje. Czy 3 lata to za mało?”
Dane finansowe
WPS: 7864,4 PLN
odszkodowanie: 728 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.