V PA 48/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda B. B. o odszkodowanie od pracodawcy (pozwanego (...) w R.) z tytułu zaniżenia ilości akcji, które pracownik miał nabyć nieodpłatnie w procesie komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Powód dochodził również odszkodowania za zaniżoną dywidendę. Sąd Rejonowy w Bełchatowie oddalił powództwo, opierając się na zarzucie przedawnienia roszczenia na podstawie art. 291 § 1 k.p. Sąd Rejonowy ustalił, że powód pracował w kopalni od 1986 roku, a w 1998 roku doszło do komercjalizacji przedsiębiorstwa w spółkę akcyjną. Pracownikom przysługiwało prawo do nieodpłatnego nabycia akcji. Powód zawarł umowę nabycia akcji w 2005 roku. Spór dotyczył prawidłowego zakwalifikowania jego stanowiska pracy jako górniczego w wymiarze półtorakrotnym, co wpływało na liczbę przysługujących mu akcji. Sąd Rejonowy uznał, że pozwana spółka wadliwie ustaliła okres zatrudnienia powoda, nie zaliczając jego pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym. Jednakże, powołując się na uchwały Sądu Najwyższego, uznał, że roszczenie o odszkodowanie za zaniżoną ilość akcji oraz dywidendę uległo przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p., licząc bieg przedawnienia od daty zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, który w uchwale z 21 listopada 2012 roku (I PZP 1/12) przesądził, że roszczenia o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulegają przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata), a nie art. 118 k.c. (10 lat). Sąd Okręgowy uznał, że bieg przedawnienia należy liczyć od daty zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji (2 marca 2005 roku), co oznaczało, że roszczenie przedawniło się z dniem 2 marca 2008 roku. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając ją za niezasadną. W kwestii kosztów postępowania, Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda kosztami zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą, uznając, że zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego stanowiła szczególnie uzasadniony wypadek, uzasadniający odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy. Zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń o akcje pracownicze po zmianie linii orzeczniczej SN oraz zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście tej zmiany.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i nabywaniem akcji pracowniczych.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego z 2012 roku, która przesądziła, że obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy, a zatem stosuje się do nich przepisy Kodeksu pracy o przedawnieniu, a nie Kodeksu cywilnego.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od chwili zawarcia przez powoda umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie stało się wymagalne z dniem zawarcia umowy nabycia akcji, a powód powinien był sam zadbać o swoje prawa i ewentualnie zaskarżyć wadliwe świadectwo pracy lub niewydanie właściwego zaświadczenia.
Czy uznanie przez pracodawcę części roszczeń pracowników lub wydanie zarządzenia wewnętrznego w sprawie roszczeń przerywa bieg przedawnienia lub stanowi zrzeczenie się zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo wydanie zarządzenia wewnętrznego lub uznanie części roszczeń nie stanowi uznania roszczenia w rozumieniu art. 295 § 1 pkt 2 k.p. ani zrzeczenia się zarzutu przedawnienia w rozumieniu art. 292 k.p.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarządzenie nie zawierało jednoznacznego potwierdzenia istnienia skonkretyzowanego długu, a zrzeczenie się zarzutu przedawnienia wymaga wyraźnego oświadczenia woli po upływie terminu przedawnienia, czego w sprawie nie stwierdzono.
Czy w przypadku zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która wpływa na rozstrzygnięcie sprawy, można odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, zwłaszcza jeśli nastąpiła po wytoczeniu powództwa i dotyczy precedensowego charakteru sprawy lub rozbieżności w orzecznictwie, może stanowić szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powód mógł być subiektywnie przekonany o zasadności swojego roszczenia w dacie wnoszenia pozwu, a późniejsza zmiana orzecznictwa Sądu Najwyższego uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. w kwestii kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Stosowany do przedawnienia roszczeń o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych.
u.k.p.p. art. 36 § ust. 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Podstawa uprawnienia pracowników do nieodpłatnego nabycia akcji.
u.k.p.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Określa utratę prawa do nieodpłatnego nabycia akcji w przypadku niezłożenia oświadczenia w terminie.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa § z dnia 3 kwietnia 1997 roku
Szczegółowe zasady podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji oraz trybu nabywania akcji.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny materiału dowodowego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.e.r. art. 37 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy zaliczania okresów pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym do celów emerytalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za zaniżoną ilość akcji pracowniczych ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata). • Bieg przedawnienia należy liczyć od daty zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji. • Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego stanowi podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. w kwestii kosztów postępowania.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za zaniżoną ilość akcji nie jest roszczeniem ze stosunku pracy i przedawnia się na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego (10 lat). • Termin wymagalności roszczenia biegnie od daty nabycia prawa do emerytury górniczej lub od momentu dowiedzenia się o zaniżeniu stażu pracy. • Działania pozwanego (weryfikacja pracy, zarządzenie wewnętrzne) stanowiły uznanie roszczenia i przerwanie biegu przedawnienia lub zrzeczenie się zarzutu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego • szczególnie uzasadniony wypadek • roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p.
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Mariola Mastalerz
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń o akcje pracownicze po zmianie linii orzeczniczej SN oraz zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście tej zmiany."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i nabywaniem akcji pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych w kontekście prywatyzacji i zmiany orzecznictwa Sądu Najwyższego, co ma znaczenie praktyczne dla prawników.
“Przedawnienie roszczeń o akcje pracownicze: kluczowa zmiana orzecznictwa Sądu Najwyższego.”
Dane finansowe
WPS: 11 240,4 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.