Orzeczenie · 2025-12-02

V KS 41/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-02
SNKarneprawo karne wykonawczeWysokanajwyższy
wyrok łącznykara łącznaprawo karnepostępowanie karnesąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowynaruszenie prawa procesowegoart. 437 k.p.k.

Sprawa dotyczy skargi Prokuratora Rejonowego w Wejherowie na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, który uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego w Wejherowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że Sąd Okręgowy naruszył przepis art. 437 § 2 k.p.k. Uzasadnieniem uchylenia przez Sąd Okręgowy była konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, co miało wynikać z naruszenia prawa materialnego i rażącej niesprawiedliwości orzeczenia. Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że art. 440 k.p.k. nie stanowi samodzielnej przesłanki do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a sama ocena 'rażącej niesprawiedliwości' nie jest wystarczająca do takiego działania, jeśli nie zachodzą inne przesłanki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał, że w realiach sprawy nie było podstaw do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż nie stwierdzono błędów procesowych czy niekompletności materiału dowodowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w szczególności w kontekście art. 437 § 2 k.p.k. i pojęcia 'rażącej niesprawiedliwości'.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, jeśli podstawą uchylenia jest jedynie stwierdzenie rażącej niesprawiedliwości orzeczenia, a nie inne przesłanki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może uchylić wyroku sądu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania wyłącznie z powodu rażącej niesprawiedliwości, jeśli nie zachodzą inne przesłanki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., w szczególności konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość) nie stanowi samodzielnej podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przesłanki takie są określone w art. 437 § 2 k.p.k., a wśród nich nie ma samej 'rażącej niesprawiedliwości'. Uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, m.in. gdy jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości. W tej sprawie Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 437 § 2 k.p.k., uchylając wyrok Sądu Rejonowego bez zaistnienia wymaganych przesłanek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Rejonowy w Wejherowie

Strony

NazwaTypRola
J. N.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Rejonowy w Wejherowieorgan_państwowyskarżący

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 539e § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85a

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 87 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 90 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1 i 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy nie zachodziła konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. • Rażąca niesprawiedliwość orzeczenia, wskazana przez Sąd Okręgowy jako podstawa uchylenia, nie stanowi samodzielnej przesłanki do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na gruncie art. 437 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. • rażąca niesprawiedliwość pozwala na zainicjowanie kontroli poza granicami zaskarżenia i podniesionych w środku odwoławczym zarzutów, natomiast podstawa wydania orzeczenia kasatoryjnego zachodzi tylko w razie stwierdzenia konieczności przeprowadzenia pierwszoinstancyjnego przewodu na nowo lub w warunkach zakazu naruszenia reguły ne peius, przy zaskarżeniu wyroku na niekorzyść. • nie zachodziła konieczność powtórzenia całości przewodu sądowego, co wyłączałoby kompetencję sądu odwoławczego do merytorycznego orzekania.

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w szczególności w kontekście art. 437 § 2 k.p.k. i pojęcia 'rażącej niesprawiedliwości'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego, jakim jest zakres kontroli sądu odwoławczego i możliwość uchylenia wyroku pierwszej instancji. Wyjaśnia istotne niuanse w stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania karnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok? Kluczowa interpretacja przepisów k.p.k.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst