V KO 62/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuS. B. w 1993 roku złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z 1948 roku, którym skazano go na 14 lat pozbawienia wolności. Sąd Wojewódzki w S. nie uwzględnił tego wniosku, a Sąd Apelacyjny utrzymał to postanowienie w mocy. Po śmierci S. B., jego prawa reprezentuje syn, Z. B. Prokurator Okręgowy w S. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody ujawnione w aktach Instytutu Pamięci Narodowej (IPN). Dowody te, w tym zeznania świadków, sugerują, że działalność grupy, w której uczestniczył S. B., miała charakter niepodległościowy i była powiązana z Armią Krajową oraz organizacją Wolność i Niezawisłość, co stoi w sprzeczności z ustaleniami sądów niższych instancji, które uznały tę działalność za przestępstwa pospolite. Sąd Najwyższy uznał, że ujawnione dowody z akt IPN podważają wiarygodność ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy postanowił wznowić postępowanie, uchylić postanowienia Sądu Apelacyjnego i Sądu Wojewódzkiego oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S., obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWznowienie postępowań w sprawach dotyczących wyroków z okresu PRL w świetle nowych dowodów historycznych i dowodów z akt IPN, zwłaszcza gdy dotyczą działalności niepodległościowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji ujawnienia nowych dowodów historycznych, które podważają ustalenia faktyczne z okresu PRL.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ujawnienie nowych dowodów, w szczególności z akt Instytutu Pamięci Narodowej, dotyczących niepodległościowego charakteru działalności skazanego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem odrzucającym wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku z okresu PRL?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ujawnienie nowych dowodów, które podważają ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nowe dowody z akt IPN, wskazujące na niepodległościowy charakter działalności skazanego, znacząco podważają ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji, które opierały się na materiałach z akt sprawy z okresu PRL i uznały tę działalność za przestępstwa pospolite. W związku z tym, istnieją pełne podstawy do wznowienia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (w pierwotnym postępowaniu), skazany |
| Z. B. | osoba_fizyczna | reprezentant prawny wnioskodawcy (po śmierci S.B.) |
| Prokurator Okręgowy w S. | organ_państwowy | wnioskodawca (o wznowienie postępowania) |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | udział |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Ujawnienie nowych faktów i dowodów nieznanych sądom rozpoznającym sprawę stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ujawnienie nowych dowodów z akt IPN, które wskazują na niepodległościowy charakter działalności skazanego S. B., podważając ustalenia sądów niższych instancji. • Niezgodność ustaleń sądów niższych instancji z nowymi dowodami dotyczącymi charakteru grupy 'B.' i jej powiązań z organizacjami niepodległościowymi.
Godne uwagi sformułowania
„z akt sprawy nie wynika, aby grupa osób w działalności której uczestniczył także S. B. prowadziła (…) jakąkolwiek działalność, o której można by stwierdzić, że zmierzała do przywróceniu Państwu Polskiemu w pełni niepodległego bytu” • „żalący się był członkiem grupy osób dokonujących przestępstw pospolitych, rabunków przy posługiwaniu się bronią palną (…)” • „B. miałaby być organizacją niepodległościową o charakterze zbrojnym, powiązaną z Armią Krajową – obwód grodzieński, a następnie, od jesieni 1945r., działającą w obecnych granicach Państwa Polskiego i związaną z organizacją Wolność i Niezawisłość.” • Dowody te, choć w chwili obecnej nie sposób dokonać oceny, w jaki sposób ostatecznie wpłyną na rozstrzygnięcie sprawy, z pewnością podważają wiarygodność ustaleń faktycznych, w oparciu o które ukształtowano treść zapadłych w sprawie orzeczeń.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący-sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Rafał Malarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wznowienie postępowań w sprawach dotyczących wyroków z okresu PRL w świetle nowych dowodów historycznych i dowodów z akt IPN, zwłaszcza gdy dotyczą działalności niepodległościowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ujawnienia nowych dowodów historycznych, które podważają ustalenia faktyczne z okresu PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy rewizji wyroku z okresu PRL w świetle nowych dowodów historycznych ujawnionych przez IPN, co ma duże znaczenie dla pamięci historycznej i sprawiedliwości.
“Sąd Najwyższy wznawia proces ws. wyroku z 1948 roku dzięki dowodom IPN: czy skazany był bohaterem, a nie przestępcą?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.