Orzeczenie · 2026-02-19

V KO 1/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-19
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakara pozbawienia wolnościprzejęcie karySąd Najwyższykpkstrony postępowaniaosoba najbliższa

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek ojca skazanego, S. W., o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2025 r. (sygn. akt II AKz 1089/25), które dotyczyło stwierdzenia prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania w Polsce kary pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Ö. Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania, uznając go za wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k., wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Wyjątek stanowi art. 542 § 2 k.p.k., który dopuszcza złożenie wniosku o wznowienie na korzyść przez osobę najbliższą skazanemu, ale wyłącznie w razie jego śmierci. W niniejszej sprawie wnioskodawca, ojciec skazanego, złożył wniosek, podając jednocześnie, że pozostaje w kontakcie z synem, co wyklucza zastosowanie wspomnianego wyjątku. Sąd Najwyższy nie stwierdził również wystąpienia żadnych bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które mogłyby uzasadniać wznowienie postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. W konsekwencji, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego przez osoby niebędące stronami, w szczególności przez członków rodziny skazanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku śmierci skazanego i braku statusu strony wnioskodawcy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy ojciec skazanego, który nie jest stroną postępowania, może złożyć wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania wniesiony przez osobę niebędącą stroną postępowania, która nie jest osobą najbliższą w przypadku śmierci skazanego, podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 542 § 1 i § 2 k.p.k., wskazując, że wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu, a wyjątek dla osób najbliższych dotyczy wyłącznie sytuacji śmierci skazanego. Ponieważ skazany żyje i utrzymuje kontakt z ojcem, a ojciec nie był stroną postępowania, jego wniosek był niedopuszczalny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Ł. W.osoba_fizycznaskazany
S. W.osoba_fizycznawnioskodawca (ojciec skazanego)

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 542 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie na korzyść może złożyć osoba najbliższa skazanemu wyłącznie w razie jego śmierci.

Pomocnicze

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez osobę niebędącą stroną postępowania. • Nie zaszła przesłanka śmierci skazanego, która umożliwiałaby złożenie wniosku przez osobę najbliższą.

Godne uwagi sformułowania

Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania, jako wniesiony przez osobę nieuprawnioną. • Jednocześnie w art. 542 § 2 k.p.k. zawarto wyjątek, zgodnie z którym wniosek o wznowienie na korzyść może złożyć także osoba najbliższa – ale wyłącznie w razie śmierci skazanego.

Skład orzekający

Adam Roch

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego przez osoby niebędące stronami, w szczególności przez członków rodziny skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku śmierci skazanego i braku statusu strony wnioskodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem do wznowienia postępowania, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy ojciec może wznowić postępowanie karne za syna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst