V KK 85/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy skazanego J. S., który został skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. Wyrok Sądu Rejonowego w G. został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w S. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 451 k.p.k. poprzez zaniechanie doprowadzenia skazanego na rozprawę apelacyjną, co ograniczyło jego prawo do obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Wskazał, że skazany, mimo posiadania obrońców, złożył uzasadniony wniosek o doprowadzenie na rozprawę apelacyjną, powołując się na względy zdrowotne. Mimo początkowych decyzji o sprowadzeniu, ostatecznie sąd odwoławczy postanowił nie doprowadzać skazanego, uznając obecność obrońców za wystarczającą. Sąd Najwyższy podkreślił, że prawo do obrony materialnej obejmuje prawo do osobistego udziału w rozprawie, a odstąpienie od sprowadzenia skazanego pozbawionego wolności jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach. W tej sprawie, gdzie apelacja kwestionowała sprawstwo, wniosek o doprowadzenie powinien był zostać uwzględniony. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na potrzebę wnikliwszej kontroli ustaleń faktycznych dotyczących stanu "uzasadnionej obawy" pokrzywdzonego oraz potencjalnego wpływu zachowania pokrzywdzonego na ocenę kary. Dodatkowo, sąd odwoławczy powinien był rozważyć zastosowanie art. 25 § 2a k.k. w kontekście obrony koniecznej. W konsekwencji, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w S.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie prawa do obrony w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście doprowadzania skazanych na rozprawy apelacyjne oraz oceny zarzutów dotyczących sprawstwa i obrony koniecznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanego pozbawionego wolności i jego prawa do udziału w rozprawie apelacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszeniem prawa do obrony jest nie doprowadzenie skazanego pozbawionego wolności na rozprawę apelacyjną, mimo jego wniosku i deklarowanej woli uczestnictwa, zwłaszcza gdy apelacja kwestionuje sprawstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to rażące naruszenie prawa do obrony, które może prowadzić do uchylenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że prawo do obrony materialnej obejmuje prawo do osobistego udziału w rozprawie odwoławczej. Odstąpienie od sprowadzenia skazanego jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach. W przypadku kwestionowania sprawstwa w apelacji, wniosek o doprowadzenie powinien zostać uwzględniony, chyba że skazany swoim zachowaniem uniemożliwił sprowadzenie.
Czy sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny materiału dowodowego, w szczególności ustaleń co do stanu "uzasadnionej obawy" pokrzywdzonego i użycia noża?
Odpowiedź sądu
Uzasadnienie sądu odwoławczego w tej kwestii jest lakoniczne i nie można mówić o należytej kontroli odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zasygnalizował, że zarzut dotyczący nienależytego rozpoznania apelacji w zakresie oceny materiału dowodowego nie jest pozbawiony zasadności. Trafność ustaleń w sprawie stanu "uzasadnionej obawy" i użycia noża wymaga wnikliwszej kontroli, zwłaszcza na tle zeznań innych świadków. Uzasadnienie sądu odwoławczego było zbyt lakoniczne.
Czy sąd odwoławczy powinien był rozważyć zastosowanie art. 25 § 2a k.k. (obrona konieczna przy wdarciu się do mieszkania) na tle zachowania oskarżonego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy miał obowiązek skontrolować zaskarżone orzeczenie pod kątem przesłanek z art. 440 k.p.k. w związku z nowym brzmieniem art. 25 § 2a k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy powinien był zbadać, czy zachowanie pokrzywdzonego nie przyczyniło się do narastania emocji u oskarżonego oraz czy oskarżony, jako posiadacz samoistny, korzystał z ochrony posiadania, co mogło mieć wpływ na ocenę obrony koniecznej w świetle art. 25 § 2a k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Prokuratura Rejonowa w G. | organ_państwowy | prokurator |
| P. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| G. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| K. F. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. D. | osoba_fizyczna | wynajmujący |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
KPK art. 451
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
KPK art. 440
Kodeks postępowania karnego
KPK art. 7
Kodeks postępowania karnego
KPK art. 410
Kodeks postępowania karnego
KPK art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
KPK art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
KPK art. 6
Kodeks postępowania karnego
KPK art. 436
Kodeks postępowania karnego
KPK art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 25 § 2a
Kodeks karny
Nie podlega karze, kto przekracza granice obrony koniecznej, odpierając zamach polegający na wdarciu się do mieszkania, lokalu, domu albo na przylegający do nich ogrodzony teren lub odpierając zamach poprzedzony wdarciem się do tych miejsc, chyba że przekroczenie granic obrony koniecznej było rażące.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony poprzez nie doprowadzenie skazanego na rozprawę apelacyjną mimo jego wniosku. • Niewłaściwe zastosowanie art. 451 k.p.k. • Potencjalne uchybienia w ocenie materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Kasacja jako oczywiście bezzasadna (stanowisko prokuratora PR w G.).
Godne uwagi sformułowania
Gwarancyjny charakter prawa do obrony • Prawo do obrony materialnej należy rozumieć jako działalność obrończą samego oskarżonego • Uzasadnienie Sądu odwoławczego w tej kwestii jest na tyle lakoniczne, że nie można mówić o należytej kontroli odwoławczej
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie prawa do obrony w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście doprowadzania skazanych na rozprawy apelacyjne oraz oceny zarzutów dotyczących sprawstwa i obrony koniecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanego pozbawionego wolności i jego prawa do udziału w rozprawie apelacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w procesie karnym i pokazuje, jak jego naruszenie może prowadzić do uchylenia wyroku. Podkreśla znaczenie osobistego udziału skazanego w postępowaniu, nawet jeśli posiada obrońców.
“Nawet z obrońcą, masz prawo być na rozprawie! SN uchyla wyrok za naruszenie prawa do obrony.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.