V KK 80/26

SN
V KK 80/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Anna Dziergawka
‎
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
P.H.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 17 czerwca 2026 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na nie
korzyść
skazanego
od wyroku
Sądu Rejonowego w
Kutnie
z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 236/25
uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie w
przedmiocie wydania wyroku łącznego, a kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
Anna Dziergawka      Małgorzata Bednarek     Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kutnie wyrokiem łącznym z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II
‎
K 236/25, w sprawie P.H., skazanego prawomocnymi wyrokiem:
1.
Sądu Rejonowego w Łęczycy z 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II K 249/17, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione 5 kwietnia 2017 r., na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 10 zł oraz którym, na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat;
2.
Sądu Rejonowego w Kutnie z 26 marca 2018 r., sygn. akt II K 775/17, za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione 25 października 2017 r., na karę
‎
3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 1 roku oraz którym, na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat; postanowieniem Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II Ko 62/19, zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;
3.
Sądu Rejonowego w Kutnie z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II K 615/18, za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione 30 sierpnia 2018 r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz którym, na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat;
4.
łącznym Sądu Rejonowego w Kutnie z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K 114/19, kary orzeczone wyrokami wymienionymi w punktach II i III połączono i w miejsce kar pozbawienia wolności wymierzonych w tych wyrokach, orzeczono karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat;
5.
Sądu Rejonowego w Łęczycy z 11 lutego 2022 r., sygn. akt II K 544/21, za przestępstwo z art. 178a § 1 i § 4 k.k., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, oraz na podstawie art. 42 § 3 k.k. wyrokiem tym orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio;
6.
Sądu Rejonowego w Łęczycy z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 442/22, za przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione 14 października 2022 r., na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej za równoważną kwocie 30 złotych;
7.
Sądu Rejonowego w Łęczycy z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II K 360/24, za przestępstwo z art. 244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione 24 lutego 2024 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz którym, na podstawie art. 42 § la pkt 2 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat;
8.
Sądu Rejonowego w Kutnie z 28 listopada 2024 r., sygn. akt II K 556/24, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 22 sierpnia 2024 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz którym, na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio
,
na podstawie art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. wyroki wymienione w punktach VII i VIII połączył i w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzonych P.H. orzekł karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. środki karne orzeczone w wyrokach wymienionych w pkt.: VII i VIII połączył i w ich miejsce orzekł zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Dodatkowo, na podstawie art. 576 § 1 k.p.k., sąd orzekł, że wyroki podlegające połączeniu, wymienione w punktach VII i VIII, nie ulegają wykonaniu, w zakresie objętym wyrokiem łącznym oraz na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym połączenia wyroków wymienionych w punktach: I, II, III, zaś na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym połączenia wyroków wymienionych w punktach: V i VI.
Wobec braku zaskarżenia, wyrok uprawomocnił się 2 października 2025 r.
Kasację od wyroku wniósł Prokurator Generalny,
zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść skazanego.  Autor kasacji
zarzucił rozstrzygnięciu: rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. wyroku łącznego, który uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 2 października 2025 r., oraz orzeczeniu kary łącznej 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności i łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, obejmującego kary i zakazy wymierzone wobec P.H. wyrokami: Sądu Rejonowego
‎
w Łęczycy o sygn. akt II K 360/24 i Sądu Rejonowego w Kutnie o sygn. akt II K 556/24, podczas gdy postępowanie w tym samym przedmiocie, co do tych samych wyroków tej samej osoby zostało wcześniej zakończone wydaniem również przez Sąd Rejonowy w Kutnie wyroku łącznego z  2 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 164/25, który uprawomocnił się w dniu 10 czerwca 2025 r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw.
‎
z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania
‎
w przedmiocie wydania wyroku łącznego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna,
‎
co pozwoliło na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535
‎
§ 5 k.p.k.
Rację ma skarżący
, że w dniu wydania przedmiotowego wyroku łącznego (24 czerwca 2025 r.) w obrocie prawnym funkcjonował już prawomocny wyrok łączny tegoż Sądu Rejonowego z  2 czerwca 2025 r. o sygn. akt II K 164/25, dotyczący tej samej kwestii, tego samego skazanego oraz tożsamych kar jednostkowych i środków karnych, co w sprawie o sygn. akt II K 236/25, który uprawomocnił się w  10 czerwca 2025 r. i od tej daty istniała ujemna przesłanka procesowa, przewidziana w art. 17
‎
§ 1 pkt 7 k.p.k., w zakresie wydania kolejnego wyroku łącznego, w tym samym zakresie wobec tego samego skazanego. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego w wypadku, gdy wobec tej samej osoby zapadły dwa prawomocne wyroki łączne, obejmujące te same skazania, które objęte były tym węzłem kar w wyroku, który uprawomocnił się wcześniej, drugi z tych wyroków dotknięty jest w tym zakresie rażącym naruszeniem prawa, zaliczanym do tzw. bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia, przewidzianym w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. określanym jako naruszenie powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Taka sytuacja stanowi ujemną przesłankę procesową, przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zakresie wydania kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie w przypadku, gdy w orzeczeniu wydawanym później miało dojść do rozstrzygnięcia tego, czy dokładnie
te same skazania za czyny jednostkowe spełniają warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej w wyroku łącznym (tak:
wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2022 r., I KK 413/22, LEX nr 345513).
Wobec wystąpienia w sprawie uchybienia w postaci naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, a tym samym wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony wyrok łączny, poprzez jego uchylenie i umorzenie postępowania (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). W tym przypadku wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie utracił on mocy prawnej na podstawie art. 575 § 1 k.p.k.
O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
[a.ł]
Anna Dziergawka                    Małgorzata Bednarek               Stanisław Stankiewicz