V KK 78/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w S. i uniewinnił oskarżonego B. K. od popełnienia zarzucanych mu czynów, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, wybiórczą i powierzchowną ocenę dowodów, błędne zastosowanie zasady reformationis in peius oraz przedwczesne oddalenie wniosku dowodowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za uzasadnioną, wskazując przede wszystkim na błędną wykładnię i zastosowanie przez Sąd Apelacyjny zakazu reformationis in peius, co doprowadziło do uchylenia się od oceny kluczowej opinii biegłej. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na rażące naruszenie zasad oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i całokształtu materiału dowodowego (art. 410 k.p.k.), a także na niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście oceny dowodów i opinii biegłych przez sąd odwoławczy; wymogi prawidłowej oceny dowodów i sporządzania uzasadnienia wyroku przez sąd odwoławczy.
Dotyczy specyfiki polskiego postępowania karnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy, rozpoznając środek odwoławczy wniesiony wyłącznie na korzyść oskarżonego, może dokonywać ustaleń faktycznych, które pogarszają jego sytuację procesową, w szczególności poprzez pominięcie opinii biegłego, która mogłaby wpłynąć na ocenę dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie może pogorszyć sytuacji procesowej oskarżonego w wyniku rozpoznania środka odwoławczego wniesionego na jego korzyść, co obejmuje także dokonywanie niekorzystnych ustaleń faktycznych. Pominięcie opinii biegłego, która nie pogarsza sytuacji prawnej oskarżonego, stanowi rażące naruszenie zakazu reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.) ogranicza możliwość pogorszenia sytuacji procesowej oskarżonego po rozpoznaniu środka odwoławczego wniesionego na jego korzyść. Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował ten zakaz, uchylając się od oceny opinii biegłej, która mogła mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zasłaniając się rzekomym naruszeniem tego zakazu. W rzeczywistości, ocena tej opinii nie pogarszała sytuacji oskarżonego, a jej pominięcie stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego w wyniku rozpoznania apelacji obrońcy, prawidłowo ocenił całokształt materiału dowodowego i sporządził uzasadnienie zgodne z wymogami prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie spełnił wymogów prawidłowej oceny dowodów i sporządzenia uzasadnienia, co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie dokonał kompleksowej oceny dowodów w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego i logiki, a jego uzasadnienie było wadliwe. Sąd odwoławczy nie wykazał, że zgromadzony materiał dowodowy prowadzi do jednoznacznego wniosku o uniewinnieniu, ograniczając się do krytyki oceny sądu pierwszej instancji i nie dokonując własnych, rzetelnie umotywowanych ustaleń. W szczególności, Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił zeznania świadków, stan majątkowy pokrzywdzonego oraz prawdopodobieństwo jego zachowań.
Jak należy interpretować pojęcie 'podrobienia' dokumentu w kontekście naniesienia treści na podpisany in blanco arkusz papieru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naniesienie treści o znaczeniu prawnym na podpisany in blanco arkusz papieru, niezgodnie z wolą i intencją składającego podpis, stanowi podrobienie dokumentu w rozumieniu art. 270 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dokumentem podrobionym jest również taki, na którym jedynym autentycznym elementem jest podpis, a treść została wytworzona przez sprawcę niezgodnie z intencjami osoby podpisującej. Dotyczy to sytuacji, gdy na podpisanej in blanco karcie naniesiono treść o znaczeniu prawnym, stwarzając pozory pochodzenia dokumentu od określonego wystawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. B. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| R. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy podrobienia lub przerobienia dokumentu w celu użycia za autentyczny lub użycia takiego dokumentu jako autentycznego.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu reformationis in peius (orzekania na niekorzyść oskarżonego po wniesieniu środka odwoławczego na jego korzyść).
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów, gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona więcej niż jednego typu przestępstwa.
k.p.k. art. 5 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady domniemania niewinności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odczytania zeznań świadków złożonych w postępowaniu przygotowawczym.
k.p.k. art. 167 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przeprowadzania dowodów przez sąd.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy względnych przyczyn odwoławczych, w tym rażącej obrazy przepisów postępowania.
k.p.k. art. 457 § § 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakresu rozpoznania środka odwoławczego.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady obiektywizmu.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.k. art. 537
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu opłaty od kasacji.
k.p.k. art. 535 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy posiedzenia w przedmiocie kasacji.
k.p.k. art. 527 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu opłaty od kasacji.
u.o.s.k. art. 2 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dotyczy opłat w sprawach karnych.
u.o.s.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dotyczy opłat w sprawach karnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny rażąco naruszył zakaz reformationis in peius, uchylając się od oceny opinii biegłej. • Sąd Apelacyjny dokonał dowolnej i wybiórczej oceny dowodów, naruszając zasady doświadczenia życiowego i logiki. • Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego było wadliwe i nie spełniało wymogów formalnych. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Kasacja obrońcy oskarżonego była oczywiście bezzasadna. • Prokurator wniósł o oddalenie kasacji.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie dyspozycji art. 434 § 1 k.p.k. • nieuprawnione było zdewaluowanie oceny dokonanej przez Sąd I instancji • zasady doświadczenia życiowego nie dają podstaw do zakwestionowania • nie można przedstawionej przez oskarżonego wersji wykluczyć, bezzasadnie odwołując się do zasady wyrażonej w art. 5 § 2 k.p.k.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Ryński
członek
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście oceny dowodów i opinii biegłych przez sąd odwoławczy; wymogi prawidłowej oceny dowodów i sporządzania uzasadnienia wyroku przez sąd odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki polskiego postępowania karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych zasad postępowania karnego, takich jak zakaz reformationis in peius i ocena dowodów, a Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje błędy Sądu Apelacyjnego, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy demaskuje błędy Sądu Apelacyjnego: Jak nie wolno sądzić w sprawach karnych?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.