Orzeczenie · 2019-03-14

V KK 68/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-03-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyniedopuszczalnośćart. 439 k.p.k.wyłączenie sędziegoobrońca z urzędukoszty postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J.W. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. skazujący J.W. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 i 7 k.p.k., poprzez niewyłączenie sędziego, który rzekomo prowadził wcześniej sprawy przeciwko rodzinie skazanego. Sąd Najwyższy, po analizie, uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy. Podkreślono, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, kasacja jest dopuszczalna tylko w razie wystąpienia uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. był pozorny, gdyż dotyczył naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. (naruszenie bezstronności), a nie sytuacji, w której sędzia podlega wyłączeniu z mocy prawa (art. 40 k.p.k.). W związku z tym, kasację pozostawiono bez rozpoznania. Sąd Najwyższy zasądził również wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu, uznając, że mimo niedopuszczalności kasacji, obrońca wywiązał się ze swojego zadania polegającego na próbie wykazania wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej. Skazanego zwolniono od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności kasacji w przypadku skazania z warunkowym zawieszeniem kary, a także zasady przyznawania wynagrodzenia obrońcy z urzędu za czynności w niedopuszczalnej kasacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie zarzut bezwzględnej podstawy odwoławczej jest pozorny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, utrzymującego w mocy wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być rozpoznana na podstawie zarzutu naruszenia art. 439 § 1 k.p.k. (bezwzględna podstawa odwoławcza), mimo że zarzut ten jest pozorny i dotyczy naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. (naruszenie bezstronności), a nie art. 40 k.p.k. (wyłączenie sędziego z mocy prawa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja w takiej sytuacji nie może być rozpoznana na podstawie pozornego zarzutu naruszenia art. 439 § 1 k.p.k., ponieważ ograniczenia wnoszenia kasacji określone w art. 523 § 2 k.p.k. muszą być respektowane, a zarzut uchybienia bezwzględnej podstawie odwoławczej musi być rzeczywisty, a nie pozorny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, kasacja jest dopuszczalna tylko w razie wystąpienia uchybień określonych w art. 439 k.p.k. lub przez podmiot szczególny. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 439 § 1 k.p.k. musi być rzeczywisty, a nie pozorny, służący jedynie obejściu ograniczeń ustawowych. W analizowanej sprawie zarzut dotyczył naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. (wątpliwość co do bezstronności), a nie art. 40 k.p.k. (wyłączenie z mocy prawa), co czyniło go pozornym i niedopuszczalnym jako podstawę do rozpoznania kasacji.

Czy obrońcy z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji, która została następnie pozostawiona bez rozpoznania jako niedopuszczalna z mocy ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji, gdy obrońca z urzędu wywiązał się ze swojego zadania polegającego na próbie wykazania wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej, mimo że przedstawione argumenty okazały się chybione i kasacja została uznana za niedopuszczalną, przysługuje mu wynagrodzenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż kasacja została uznana za niedopuszczalną z mocy ustawy, obrońca z urzędu, któremu wyznaczono obrońcę do sporządzenia i podpisania kasacji, wywiązał się ze swojego zadania. Starając się wykazać w interesie skazanego wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej, obrońca podjął próbę obrony klienta. Fakt, że argumenty okazały się chybione i kasacja została pozostawiona bez rozpoznania, nie może pozbawić obrońcy należnego mu wynagrodzenia, które zostało zasądzone na podstawie odpowiednich przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznaskazany
T. G.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (24)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 4 ust. 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 222 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 7a

Kodeks karny

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 84 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 4 ust. 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 17 ust. 3 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ zarzut naruszenia art. 439 § 1 k.p.k. jest pozorny i nie spełnia wymogów rzeczywistego uchybienia bezwzględnej podstawie odwoławczej.

Odrzucone argumenty

Obrońca argumentował naruszenie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 i 7 k.p.k. poprzez niewyłączenie sędziego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy • zarzut naruszenia art. 439 § 1 k.p.k. został złożony dla pozoru • uchybieniem mieszczącym się w treści art. 439 § 1 k.p.k. jest tylko sytuacja, w której w rozpoznaniu sprawy bierze udział sędzia podlegający wyłączeniu z mocy prawa • sporządzenie i wniesienie niedopuszczalnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez obrońcę z urzędu, nie daje podstawy do przyznania wynagrodzenia za taką czynność, albowiem Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji w przypadku skazania z warunkowym zawieszeniem kary, a także zasady przyznawania wynagrodzenia obrońcy z urzędu za czynności w niedopuszczalnej kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie zarzut bezwzględnej podstawy odwoławczej jest pozorny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy skrupulatnie bada dopuszczalność środków zaskarżenia i jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów kasacyjnych. Dodatkowo, porusza kwestię wynagrodzenia obrońców z urzędu.

Kasacja pozostawiona bez rozpoznania. Kiedy zarzut jest tylko pozorny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst