V KK 457/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej M. L., która została prawomocnie skazana za zabójstwo z art. 148 § 1 k.k. na karę 12 lat pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała m.in. naruszenie prawa do obrony poprzez niewyznaczenie obrońcy z urzędu na etapie przesłuchania, oddalenie wniosków dowodowych o powołanie kolejnych biegłych w celu zbadania wpływu silnego wzburzenia lub ograniczonej poczytalności, a także rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony i zasady prawdy materialnej były już podnoszone w apelacji i zostały prawidłowo rozpoznane przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy podkreślił, że skazana była pouczana o swoich prawach i nie wniosła o obrońcę z urzędu, a jej stan psychiczny i wpływ alkoholu nie uzasadniały twierdzeń o braku świadomości konsekwencji przyznania się do winy. Oddalenie wniosków dowodowych o powołanie kolejnych biegłych zostało uznane za prawidłowe, gdyż sądy dysponowały wystarczającymi opiniami, a rozbieżności nie miały wpływu na ustalenie poczytalności. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że zarzut rażącej niewspółmierności kary jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym, a sąd odwoławczy nie orzekał w przedmiocie kary. W konsekwencji kasacja została oddalona, a skazana obciążona kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja dopuszczalności zarzutów w kasacji, zwłaszcza dotyczących prawa do obrony i oceny dowodów, a także niedopuszczalności zarzutu rażącej niewspółmierności kary.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny zarzutów w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie prawa do obrony na etapie postępowania przygotowawczego (brak obrońcy z urzędu podczas przesłuchania) może stanowić podstawę do uchylenia wyroku, jeśli podejrzany nie był w stanie wyższej podatności na pokrzywdzenie i był świadomy konsekwencji swoich wyjaśnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podejrzany był świadomy swoich praw, nie wnioskował o obrońcę z urzędu, a jego stan psychiczny i wpływ alkoholu nie ograniczały znacząco zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skazana była pouczana o prawach, nie wniosła o obrońcę z urzędu, a jej stan psychiczny i wpływ alkoholu nie uzasadniały twierdzeń o braku świadomości. Brak obrońcy nie stanowi sam przez się przeszkody do wykorzystania wyjaśnień, jeśli nie wystąpiła obiektywnie istniejąca podatność na pokrzywdzenie.
Czy sądy obu instancji prawidłowo oddaliły wnioski dowodowe o powołanie kolejnych biegłych w celu zbadania wpływu silnego wzburzenia lub ograniczonej poczytalności, jeśli dysponowały już opiniami, które nie wykazały takich okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sądy uznały dotychczasowe opinie za pełne i jasne, a rozbieżności między nimi nie miały znaczenia dla kwestii poczytalności i nie uzasadniały dopuszczenia dodatkowych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy obu instancji prawidłowo oceniły, iż dotychczasowe opinie były wystarczające do ustalenia poczytalności skazanej i nie wykazały zniesionej ani ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu. Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione brakiem konieczności dopuszczania dodatkowych dowodów.
Czy zarzut rażącej niewspółmierności kary może być skutecznie podniesiony w kasacji od wyroku sądu odwoławczego, który jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut rażącej niewspółmierności kary jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym, jeśli sąd odwoławczy nie orzekał w przedmiocie kary.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., zarzut rażącej niewspółmierności kary jest niedopuszczalny w kasacji. Ponadto, sąd odwoławczy nie orzekał w przedmiocie kary, a jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, co wyklucza możliwość podniesienia takiego zarzutu wobec niego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | skazana |
| obrońca M. L. | inne | obrońca |
| adw. K. Ł. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (28)
Główne
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.
k.k. art. 148 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa zabójstwa.
k.p.k. art. 433
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego wzięcia pod uwagę z urzędu każdej przyczyny odwoławczej, jeżeli orzeczenie jest oczywiście niesprawiedliwe.
Konstytucja RP art. 42 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do obrony.
EKPCz art. 6 § ust. 3 lit. c
Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Dotyczy prawa do obrony, w tym prawa do obrońcy z urzędu.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy inicjatywy dowodowej sądu i stron.
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt. 5
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oddalenia wniosku dowodowego, gdy dowód jest nieprzydatny.
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt. 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oddalenia wniosku dowodowego, gdy dowód jest nieprzydatny.
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Określa dopuszczalność kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa podstawy kasacji, w tym niedopuszczalność zarzutu rażącej niewspółmierności kary.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Określa granice rozpoznania kasacji.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy konieczności ponownego przesłuchania biegłego lub powołania innego.
Pomocnicze
k.k. art. 63 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary.
k.p.k. art. 44 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy orzekania w przedmiocie dowodów rzeczowych.
k.p.k. art. 230 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy orzekania w przedmiocie dowodów rzeczowych.
k.p.k. art. 192a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy śladów daktyloskopijnych i biologicznych.
k.k. art. 148 § § 4
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia czynu pod wpływem silnego wzburzenia.
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy sąd kasacyjny orzeka poza granicami zaskarżenia.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia.
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu orzekania przez sąd kasacyjny poza granicami zaskarżenia.
k.p.k. art. 300
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przesłuchania podejrzanego.
k.p.k. art. 301
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przesłuchania podejrzanego.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.k. art. 53 § § 1 i 2
Kodeks karny
Dotyczy dyrektyw wymiaru kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Brak wykazania uchybień sądu odwoławczego. • Zarzuty dotyczące prawa do obrony i dowodów zostały prawidłowo rozpoznane przez sądy niższych instancji. • Zarzut rażącej niewspółmierności kary jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do obrony (brak obrońcy z urzędu). • Niewyznaczenie kolejnych biegłych w celu zbadania wpływu silnego wzburzenia lub ograniczonej poczytalności. • Rażąca niewspółmierność kary.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym • nie jest ponawianie kontroli instancyjnej dokonanej przez sąd odwoławczy • nie sposób podzielić argumentacji skarżącej • nie można też uznać, że wystąpiły u niej objawy zespołu abstencyjnego • nie sposób zatem mówić o zaistnieniu stanu «rażącej niesprawiedliwości» • nie jest co do zasady zorientowane na ponowienie czy też powielanie postępowania dowodowego • zarzut rażącej niewspółmierności kary [...] jest [...] niedopuszczalne
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów w kasacji, zwłaszcza dotyczących prawa do obrony i oceny dowodów, a także niedopuszczalności zarzutu rażącej niewspółmierności kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny zarzutów w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak prawo do obrony i dopuszczalność zarzutów w kasacji, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli sądowej i prawo do obrony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.