Orzeczenie · 2020-08-25

V KK 312/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-08-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
kasacjaprawo karnesąd najwyższykontrola instancyjnadowodyocena dowodówprawo procesowe karneart. 191 k.k.art. 198 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Ł. M., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G., a następnie utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w L. za dwa występki z art. 191 § 1 k.k. i art. 198 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. (błędna kontrola odwoławcza, nierozważenie zarzutów apelacji), art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. (dowolna ocena dowodów, pominięcie zeznań świadka A. W.) oraz art. 170 k.k. w zw. z art. 6 k.p.k. (niezasadne oddalenie wniosków dowodowych o opinię psychologa i genetyka). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą i nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące wyroku sądu I instancji (pkt II i III kasacji) nie mogły być skutecznie podniesione w kasacji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 170 k.p.k., Sąd Najwyższy stwierdził, że choć sąd odwoławczy wadliwie zastosował przepis art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. zamiast art. 201 k.p.k., to decyzja o oddaleniu wniosku dowodowego była merytorycznie prawidłowa, gdyż opinia ginekologa jednoznacznie wskazywała na zerowe szanse przeniesienia materiału genetycznego w sposób opisany przez obronę. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutu naruszenia przepisów dotyczących kontroli odwoławczej, podkreślając, że nie można weryfikować ustaleń faktycznych w trybie kasacyjnym i że zeznania pokrzywdzonej, mimo częściowej niepamięci i wpływu alkoholu, były konsekwentne i wiarygodne w kluczowych fragmentach. Sąd Najwyższy zauważył również wadliwość postępowania sądu I instancji w zakresie uznania braku skruchy za okoliczność obciążającą, jednak stwierdził, że nie miało to istotnego znaczenia dla wymiaru kary, która oscylowała w dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Ostatecznie, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty postępowania kasacyjnego, dopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych, zasady oceny dowodów w kontekście prawa do obrony, prawidłowość oddalania wniosków dowodowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i konkretnych zarzutów podniesionych w kasacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu kasacyjnym możliwe jest kwestionowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą i co do zasady nie dokonuje się na tym etapie kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów ani nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem zaskarżenia kasacją jest prawomocny wyrok sądu odwoławczego, a zarzuty powinny dotyczyć uchybień tego sądu, a nie ponownej oceny dowodów czy ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Czy sąd odwoławczy może oddalić wniosek dowodowy o powołanie kolejnego biegłego na okoliczność będącą już przedmiotem opiniowania, stosując przepis art. 170 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o powołanie nowych biegłych odnośnie do okoliczności objętych wydaną już opinią powinien być rozpatrywany w oparciu o art. 201 k.p.k., a nie art. 170 § 1 k.p.k. Jednakże, nawet jeśli zastosowano błędną podstawę prawną, decyzja o oddaleniu wniosku może być merytorycznie prawidłowa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że oddalenie wniosku dowodowego na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. było wadliwe formalnie, ale merytorycznie prawidłowe, ponieważ opinia ginekologa jednoznacznie rozwiewała wątpliwości co do możliwości przeniesienia materiału genetycznego w sposób opisany przez obronę, a skarżący nie wykazał, że złożone opinie są niepełne, niejasne lub wewnętrznie sprzeczne.

Czy brak skruchy skazanego, który kwestionuje swoje sprawstwo, może być traktowany jako okoliczność obciążająca przy wymiarze kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak skruchy czy brak przeproszenia pokrzywdzonego w sytuacji, gdy oskarżony korzysta z prawa do obrony i kwestionuje swoje sprawstwo, nie może prowadzić do przyjęcia istnienia okoliczności obciążającej, gdyż prowadziłoby to do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do obrony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd I instancji wadliwie potraktował brak skruchy jako okoliczność obciążającą, jednak stwierdził, że okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla wymiaru kary, która oscylowała w dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić kasację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Ł. M.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
prokuratororgan_państwowyinna strona
M. H.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 191 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 198

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 94 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o oddaleniu wniosku dowodowego o opinię genetyczną była merytorycznie prawidłowa, mimo formalnego uchybienia sądu odwoławczego. • Kasacja nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sądy niższych instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. (błędna kontrola odwoławcza). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. (dowolna ocena dowodów). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 170 k.k. w zw. z art. 6 k.p.k. (niezasadne oddalenie wniosków dowodowych).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie kasacyjne w żadnym razie nie jest przecież postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą • Nie odpowiada więc rygorom postępowania kasacyjnego podnoszenie uchybień odnoszących się do wyroku sądu I instancji • Sama decyzja w tym zakresie jest prawidłowa. • brak skruchy oskarżanego, czy brak przeproszenia pokrzywdzonego w takim układzie procesowym nie może prowadzić do przyjęcia istnienia okoliczności obciążającej, albowiem takie postąpienie prowadziłoby do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do obrony.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania kasacyjnego, dopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych, zasady oceny dowodów w kontekście prawa do obrony, prawidłowość oddalania wniosków dowodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i konkretnych zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności ograniczeń postępowania kasacyjnego i zasad oceny dowodów, co jest istotne dla prawników procesualistów.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli instancyjnej w sprawach karnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst