V KK 259/13
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne za handel chronionymi gatunkami ptaków, uznając brak podstaw do zastosowania tej instytucji w przypadku braku konkretnego pokrzywdzonego.
Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonego M. Ż., kwestionując warunkowe umorzenie postępowania karnego za handel chronionymi gatunkami ptaków. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, stwierdzając, że warunkowe umorzenie postępowania, zgodnie z art. 66 § 3 k.k., wymaga pojednania się sprawcy z pokrzywdzonym lub naprawienia szkody, czego nie można było uczynić w tej sprawie, gdyż przestępstwo nie miało konkretnego pokrzywdzonego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego M. Ż., któremu zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody, polegającego na oferowaniu do sprzedaży chronionych gatunków ptaków (rozelle białolice i świergotki seledynowe) bez wymaganych dokumentów, naruszając przepisy prawa Unii Europejskiej. Sąd Rejonowy w M. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby roku, zobowiązując go do uiszczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 66 § 2 i 3 k.k., wskazując, że warunkowe umorzenie postępowania jest niedopuszczalne, gdy przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności, a w tym przypadku kara mogła wynosić do 5 lat. Ponadto, kluczową przesłanką do warunkowego umorzenia w przypadku przestępstw zagrożonych karą do 5 lat jest pojednanie się sprawcy z pokrzywdzonym, naprawienie szkody lub uzgodnienie sposobu jej naprawienia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że przestępstwo z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody, jako skierowane przeciwko ochronie gatunkowej, nie ma konkretnego pokrzywdzonego, co uniemożliwia spełnienie warunków z art. 66 § 3 k.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe umorzenie postępowania w przypadku przestępstw zagrożonych karą do 5 lat pozbawienia wolności wymaga spełnienia jednego z warunków określonych w art. 66 § 3 k.k., takich jak pojednanie się ze sprawcą, naprawienie szkody lub uzgodnienie sposobu jej naprawienia. W przypadku przestępstw przeciwko ochronie gatunkowej, które nie mają konkretnego pokrzywdzonego, spełnienie tych warunków jest niemożliwe.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody, dotyczące handlu chronionymi gatunkami zwierząt, nie ma konkretnego pokrzywdzonego podmiotu. Zgodnie z art. 66 § 3 k.k., warunkowe umorzenie postępowania w sprawach zagrożonych karą do 5 lat pozbawienia wolności wymaga pojednania się z pokrzywdzonym lub naprawienia szkody. Ponieważ w tej sprawie nie było konkretnego pokrzywdzonego, warunki te nie mogły zostać spełnione, co czyni warunkowe umorzenie postępowania niedopuszczalnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ż. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli zostały spełnione przesłanki ogólne.
k.k. art. 66 § 2
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe, jeżeli przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności.
k.k. art. 66 § 3
Kodeks karny
Możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania także do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, pod warunkiem spełnienia jednego z wymienionych warunków (pojednanie z pokrzywdzonym, naprawienie szkody, uzgodnienie sposobu naprawienia szkody).
u.o.p. art. 128 § 2 lit. d
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Przestępstwo polegające na oferowaniu do sprzedaży ptaków z rzędu papugowatych bez wymaganych dokumentów, naruszając przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące ochrony gatunków dziko żyjących zwierząt.
Pomocnicze
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania następuje na okres próby.
k.k. art. 67 § 3
Kodeks karny
Zobowiązanie oskarżonego do uiszczenia świadczenia pieniężnego.
k.k. art. 39 § 2
Kodeks karny
Świadczenie pieniężne jako środek karny.
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest niedopuszczalne, gdy przestępstwo nie ma konkretnego pokrzywdzonego, a spełnienie warunków z art. 66 § 3 k.k. jest niemożliwe. Przestępstwo z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody jest zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności, co wymaga spełnienia dodatkowych warunków do warunkowego umorzenia.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo [...] nie zostało popełnione z pokrzywdzeniem konkretnego podmiotu brak było możliwości pojednania się sprawcy z pokrzywdzonym, naprawienia szkody czy też uzgodnienia sposobu jej naprawienia dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 66 § 2 i 3 k.k., które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Tomasz Grzegorczyk
członek
Edward Matwijów
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego (art. 66 k.k.) w przypadku przestępstw, które nie mają konkretnego pokrzywdzonego, zwłaszcza w kontekście ochrony przyrody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku konkretnego pokrzywdzonego w przestępstwie przeciwko środowisku. Interpretacja art. 66 § 3 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet w przypadku przestępstw przeciwko środowisku, gdzie brakuje bezpośredniego pokrzywdzonego, istnieją formalne wymogi prawne, które muszą być spełnione, aby zastosować łagodniejsze środki, takie jak warunkowe umorzenie postępowania.
“Czy można umorzyć sprawę o handel chronionymi papugami, gdy nikt nie jest bezpośrednio pokrzywdzony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 259/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Edward Matwijów (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza, w sprawie M. Ż. oskarżonego z art. 128 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II K […] , uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w M. w dniu 29 listopada 2012 r. skierował do Sądu Rejonowego w M. wniosek o warunkowe umorzenie postepowania przeciwko M. Ż. podejrzanemu o to, że w dniach 12 kwietnia 2012 r. o godz. 16 21 , 1 maja 2012 r. o godz. 20 08 oraz 3 lipca 2012 r. o godz. 17 42 za pośrednictwem portalu ogłoszeniowego www.[…].pl, ze skutkiem w M., województwa […] , posługując się nikiem M., oferował do sprzedaży ptaki z rzędu papugowatych: rozelle białolice (Platycercus eximus) oraz świergotki seledynowe (Psephotus haematonotus) bez wymaganych dokumentów, naruszając przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące ochrony gatunków dziko żyjących zwierząt w zakresie regulacji obrotu nimi, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r., Nr 13, poz. 1220 ze zm.). Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. II K […] , Sąd Rejonowy w M., uznając, że oskarżony wyczerpał znamiona zarzucanego mu czynu – na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k., postepowanie karne wobec M. Ż. warunkowo umorzył na okres próby roku. Na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2 k.k. zobowiązał oskarżonego do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w W.. Ponadto obciążył oskarżonego kosztami sądowymi. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 9 marca 2013 r. (k. 56). Kasacje od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów art. 66 § 2 i 3 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec M. Ż. oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1229 ze zm.), a więc zagrożonego karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności, pomimo braku przesłanek do zastosowania tego środka probacyjnego, bowiem przypisany mu występek nie został popełniony z pokrzywdzeniem konkretnego podmiotu, a zatem brak było możliwości pojednania się sprawcy z pokrzywdzonym, naprawienia szkody czy też uzgodnienia sposobu jej naprawienia. W konkluzji kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna, albowiem zarzut w niej podniesiony jest trafny. Zgodnie z treścią art. 66 § 1 i 2 k.k., Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli zostały spełnione przesłanki ogólne wymienione w § 1 art. 66 k.k., a przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności. Tymczasem występek określony w art. 128 pkt 2 lit. d powołanej ustawy o ochronie przyrody przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W art. 66 § 3 k.k. przewidziano możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania także do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. W tym jednak wypadku, niezależnie od ogólnych przesłanek stosowania tej instytucji określonych w art. 66 § 1 k.k., niezbędne jest spełnienie jednego z wymienionych w art. 66 § 3 k.k. warunków, a mianowicie pojednania się pokrzywdzonego ze sprawcą, naprawienie szkody przez tego ostatniego, ewentualnie uzgodnienie sposobu naprawienia szkody pomiędzy pokrzywdzonym, a sprawcą. W niniejszej sprawie żaden z tych warunków nie mógł być spełniony. Występek z art. 128 pkt 2 lit. d powołanej wyżej ustawy, jako skierowany przeciwko ochronie gatunkowej zwierząt i roślin nie został popełniony z pokrzywdzeniem konkretnego podmiotu. Nie istniała zatem możliwość spełnienia przez oskarżonego któregokolwiek warunku dodatkowego jakiego wymaga przepis art. 66 § 3 k.k., która dałaby podstawę do warunkowego umorzenia postępowania karnego. Sąd Rejonowy w M. umarzając warunkowo postępowanie karne wobec M. Ż., dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 66 § 2 i 3 k.k., które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, bowiem pomimo braku przesłanek materialnoprawnych zastosował instytucję warunkowego umorzenia postępowania karnego. Z przytoczonych powyżej względów, na podstawie art. 537 § 2 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. aw
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę