V KK 259/13

Sąd Najwyższy2013-11-14
SAOSKarneochrona przyrodyWysokanajwyższy
ochrona przyrodyhandel zwierzętamigatunki chronionepapugiwarunkowe umorzeniekasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne za handel chronionymi gatunkami papug, wskazując na brak możliwości pojednania ze stroną pokrzywdzoną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w M., który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec M. Ż. oskarżonego o handel chronionymi gatunkami papug. Sąd Najwyższy uznał, że warunkowe umorzenie było błędne, ponieważ przestępstwo z ustawy o ochronie przyrody nie ma konkretnego pokrzywdzonego, co uniemożliwia spełnienie warunków z art. 66 § 3 k.k. (pojednanie, naprawienie szkody). W związku z tym wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego M. Ż. w sprawie o przestępstwo z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody, polegające na oferowaniu do sprzedaży chronionych gatunków papug bez wymaganych dokumentów. Sąd Rejonowy w M. pierwotnie warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby roku, zobowiązując go do uiszczenia świadczenia pieniężnego. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów k.k. dotyczących warunkowego umorzenia, w szczególności art. 66 § 2 i 3 k.k., wskazując, że przestępstwo to nie jest zagrożone karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności, a mimo to umorzono postępowanie bez spełnienia warunków z § 3, takich jak pojednanie z pokrzywdzonym czy naprawienie szkody. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że przestępstwo z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody, skierowane przeciwko ochronie gatunkowej, nie ma konkretnego podmiotu pokrzywdzonego. W związku z tym nie było możliwości spełnienia warunków dodatkowych wymaganych przez art. 66 § 3 k.k., co czyniło warunkowe umorzenie postępowania niedopuszczalnym. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W konsekwencji, na podstawie art. 537 § 2 k.p.k., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego w przypadku przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności, zgodnie z art. 66 § 3 k.k., wymaga spełnienia jednego z warunków: pojednania się pokrzywdzonego ze sprawcą, naprawienia szkody przez sprawcę lub uzgodnienia sposobu jej naprawienia. W przypadku przestępstw przeciwko ochronie gatunkowej, gdzie nie ma konkretnego podmiotu pokrzywdzonego, warunki te nie mogą być spełnione.

Uzasadnienie

Przestępstwo z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody nie ma konkretnego pokrzywdzonego, co uniemożliwia spełnienie warunków z art. 66 § 3 k.k. niezbędnych do warunkowego umorzenia postępowania w przypadku przestępstw zagrożonych karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. Ż.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Rejonowy w M.organ_państwowywnioskodawca
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnoszący kasację
Prokuratura Generalnaorgan_państwowystrona postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli zostały spełnione przesłanki ogólne.

k.k. art. 66 § § 2

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest możliwe, gdy przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności.

k.k. art. 66 § § 3

Kodeks karny

Możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania także do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, pod warunkiem spełnienia dodatkowych warunków (pojednanie, naprawienie szkody).

Ustawa o ochronie przyrody art. 128 § pkt 2 lit. d

Przestępstwo polegające na oferowaniu do sprzedaży ptaków z rzędu papugowatych bez wymaganych dokumentów, naruszające przepisy UE dotyczące ochrony gatunków dziko żyjących zwierząt.

Pomocnicze

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przestępstwo z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie przyrody nie ma konkretnego pokrzywdzonego, co uniemożliwia spełnienie warunków z art. 66 § 3 k.k. do warunkowego umorzenia postępowania. Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepisy k.k. stosując warunkowe umorzenie mimo braku przesłanek materialnoprawnych.

Godne uwagi sformułowania

przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności nie istniała zatem możliwość spełnienia przez oskarżonego któregokolwiek warunku dodatkowego jakiego wymaga przepis art. 66 § 3 k.k. dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 66 § 2 i 3 k.k., które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Tomasz Grzegorczyk

członek

Edward Matwijów

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego w sprawach dotyczących przestępstw przeciwko środowisku i ochronie gatunkowej, gdzie brak jest konkretnego pokrzywdzonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku konkretnego pokrzywdzonego w przestępstwie przeciwko ochronie przyrody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony gatunków chronionych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w sprawach o pozornie mniejszej wadze.

Czy handel papugami może prowadzić do problemów prawnych? Sąd Najwyższy wyjaśnia warunki umorzenia postępowania.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 259/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Edward Matwijów (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza, w sprawie M. Ż. oskarżonego z art. 128 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 26 lutego 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w M. w dniu 29 listopada 2012 r. skierował do Sądu Rejonowego w M. wniosek o warunkowe umorzenie postepowania przeciwko M. Ż. podejrzanemu o to, że w dniach 12 kwietnia 2012 r. o godz. 1621 , 1 maja 2012 r. o 2 godz. 2008 oraz 3 lipca 2012 r. o godz. 1742 za pośrednictwem portalu ogłoszeniowego […], ze skutkiem w M., posługując się nikiem M., oferował do sprzedaży ptaki z rzędu papugowatych: rozelle białolice (Platycercus eximus) oraz świergotki seledynowe (Psephotus haematonotus) bez wymaganych dokumentów, naruszając przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące ochrony gatunków dziko żyjących zwierząt w zakresie regulacji obrotu nimi, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 13, poz. 1220 ze zm.). Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., Sąd Rejonowy w M., uznając, że oskarżony wyczerpał znamiona zarzucanego mu czynu – na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k., postepowanie karne wobec M. Ż. warunkowo umorzył na okres próby roku. Na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2 k.k. zobowiązał oskarżonego do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej . Ponadto obciążył oskarżonego kosztami sądowymi. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 9 marca 2013 r. (k. 56). Kasacje od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów art. 66 § 2 i 3 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec M. Ż. oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 128 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1229 ze zm.), a więc zagrożonego karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności, pomimo braku przesłanek do zastosowania tego środka probacyjnego, bowiem przypisany mu występek nie został popełniony z pokrzywdzeniem konkretnego podmiotu, a zatem brak było możliwości pojednania się sprawcy z pokrzywdzonym, naprawienia szkody czy też uzgodnienia sposobu jej naprawienia. W konkluzji kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 3 Kasacja okazała się zasadna, albowiem zarzut w niej podniesiony jest trafny. Zgodnie z treścią art. 66 § 1 i 2 k.k., Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli zostały spełnione przesłanki ogólne wymienione w § 1 art. 66 k.k., a przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności. Tymczasem występek określony w art. 128 pkt 2 lit. d powołanej ustawy o ochronie przyrody przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W art. 66 § 3 k.k. przewidziano możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania także do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. W tym jednak wypadku, niezależnie od ogólnych przesłanek stosowania tej instytucji określonych w art. 66 § 1 k.k., niezbędne jest spełnienie jednego z wymienionych w art. 66 § 3 k.k. warunków, a mianowicie pojednania się pokrzywdzonego ze sprawcą, naprawienie szkody przez tego ostatniego, ewentualnie uzgodnienie sposobu naprawienia szkody pomiędzy pokrzywdzonym, a sprawcą. W niniejszej sprawie żaden z tych warunków nie mógł być spełniony. Występek z art. 128 pkt 2 lit. d powołanej wyżej ustawy, jako skierowany przeciwko ochronie gatunkowej zwierząt i roślin nie został popełniony z pokrzywdzeniem konkretnego podmiotu. Nie istniała zatem możliwość spełnienia przez oskarżonego któregokolwiek warunku dodatkowego jakiego wymaga przepis art. 66 § 3 k.k., która dałaby podstawę do warunkowego umorzenia postępowania karnego. Sąd Rejonowy w M. umarzając warunkowo postępowanie karne wobec M. Ż., dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 66 § 2 i 3 k.k., które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, bowiem pomimo braku przesłanek materialnoprawnych zastosował instytucję warunkowego umorzenia postępowania karnego. Z przytoczonych powyżej względów, na podstawie art. 537 § 2 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. 4 Przewodniczący: Sędzia SN (Włodzimierz Wróbel) Sędziowie SN (Tomasz Grzegorczyk) SN (Edward Matwijów)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę