V KK 209/26

V KK 209/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 15 lipca 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Małgorzata Bednarek 
  
w sprawie P. B.  
skazanego z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu  
w dniu 15 lipca 2026 r.  
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego  
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku  
z 15 maja 2025 r., sygn. akt V Ka 786/25  
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku  
z 24 października 2024 r., sygn. akt X K 610/21  
  
postanowił:  
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;  
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania 
kasacyjnego;  
3. zasądzić od skazanego P. B. na rzecz oskarżycielki posiłkowej 
A. L. kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem 
zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu 
odpowiedzi na kasację.  
 
[J.J.] 
  
 
 
  
UZASADNIENIE 

V KK 209/26              
2 
 
 
 
Wyrokiem z 24 października 2024 r., Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w 
Gdańsku uznał oskarżonego P. B. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu 
aktem oskarżenia, z tym ustaleniem, że popełnił go w okresie od października 2020 
r., kwalifikując go jako występek z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z 
art. 11 § 2 k.k. i za to przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k. na podstawie art. 190a § 1 
k.k. skazał P. B. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. 
Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. wykonanie kary 
pozbawienia wolności zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata. Dodatkowo orzekł 
zakaz zbliżania się na odległość mniejszą niż 50 m od pokrzywdzonej A. L. na 
okres 5 lat, oraz zobowiązał oskarżonego do powstrzymania się od nadużywania 
alkoholu i leków innych niż zapiane od lekarza w okresie próby.  
Sąd również, na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądził od oskarżanego na rzecz 
A. L. kwotę 4375 zł tytułem częściowego obowiązku naprawienia szkody oraz 
kwotę 2000 zł tytułem zadośćuczynienia. Apelacje od wyroku złożył obrońca 
oskarżonego.  
Wyrokiem z 15 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku, sygn. V Ka 786/25 
utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.  
Kasację od wyroku złożył obrońca P. B. i zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 
1. 
rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść 
orzeczenia, polegające na obrazie przepisów tj. art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., gdyż 
skazany P. B. nie miał zapewnionego prawa do obrony na całym etapie 
postępowania prokuratorskiego i sądowego prowadzonego przeciwko jego osobie, 
w ramach obrony obligatoryjnej, która winna obowiązywać, z uwagi na problemy 
natury psychicznej skazanego P. B., uniemożliwiające mu samodzielną obronę i 
wykonywanie czynności procesowych bez udziału obrońcy, jak również w zakresie 
udaremniania skazanemu P. B. zapewnienia faktycznej obrony w sprawie, a nie 
tylko iluzorycznej, poprzez udaremnienie obrońcy P. B. czynności obrończych w 
sprawie; 
2. 
rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść 
orzeczenia, polegające na obrazie przepisów tj. art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 

V KK 209/26              
3 
 
 
17 § 1 pkt 11 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku skazującego wobec P. B. i 
dokonanie zebrania materiału dowodowego oraz ustalenie na jego bazie stanu 
faktycznego, za okres wykraczający poza ramy zarzutu określonego w akcie 
oskarżenia przeciwko P. B. ; 
3. 
rażące naruszenie prawa procesowego, mające istoty wpływ na treść 
orzeczenia, polegające na obrazie przepisów tj. art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające 
na istnieniu sprzeczności w zakresie możliwości wykonania orzeczonej kary, gdyż 
sądy w niniejszej sprawie procedowały w oparciu o treść art. 190a § 1 k.k. w 
brzmieniu nadanym mu przez art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 31 marca 2020 roku o 
zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, 
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz 
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 
568). 
Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 15 
maja 2025 roku, w sprawie sygn. akt: V Ka 786/25 i utrzymanego nim w mocy 
wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z 24 października 2024 r. 
oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 
W odpowiedzi na kasację, pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej i prokurator 
wnieśli o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Stanowisko na te 
odpowiedzi przedstawił skazany.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.  
Kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna, dlatego została 
oddalona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. 
Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść oskarżonego można 
wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności 
bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a w sytuacji skazania na inną karę 
niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności, dla możliwości wniesienia kasacji 
przez stronę, konieczne jest podniesienie zarzutu opartego na jednej z przesłanek 
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Wobec skazania P. B. 

V KK 209/26              
4 
 
 
na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, taka 
sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.  
Podkreślenia wymaga, że w doktrynie i w orzecznictwie utrwalony jest 
pogląd, że uchybienia wymienione w art. 439 § 1 k.p.k. zachodzą tylko wtedy, gdy 
zaistniały w rzeczywistości, a nie pozornie, zaś przepisy regulujące bezwzględne 
przyczyny odwoławcze muszą być interpretowane ściśle. Zaistnienie bezwzględnej 
przyczyny odwoławczej nie może abstrahować od rzeczywistego przebiegu 
postępowania sądowego. Nie można pod pozorem uchybień określanych jako 
bezwzględne przyczyny odwoławcze wnosić nadzwyczajnej skargi, dopatrując się 
naruszenia prawa w oparciu o okoliczności, które nie dają podstaw do przyjęcia 
takiego zaistnienia (tak: postanowienie SN z 18.04.2019 r., III KK 65/18, LEX nr 
2650301). 
Analiza wniesionej w niniejszej sprawie kasacji nie pozostawia wątpliwości, 
że jedynie pozornie czyni ona zadość wskazanym wyżej warunkom wniesienia 
nadzwyczajnego środka odwoławczego, mając na uwadze ograniczenia wynikające 
z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. 
I tak, z uzasadnienia zarzutu z pkt. 1 kasacji wynika, że w wywiedzionym 
zarzucie obrońca kwestionuje de facto okoliczności odnoszące się do treści 
przepisów, 
których 
ewentualne 
naruszenie 
stanowi 
względną 
przyczynę 
odwoławczą 
np. 
podważając 
wiarygodność 
przeprowadzonych 
w 
toku 
postępowania przygotowawczego i sądowego opinii o stanie zdrowia psychicznego 
skazanego. Z tych powodów uznać należy, że zarzut z pkt. 1 kasacji jest błędnie 
sformułowany i jako odnoszący się do względnych przyczyn odwoławczych, których 
podnoszenie na tym etapie - mając na uwadze ograniczenia wynikające z treści art. 
523 § 4 pkt 1 k.p.k. - jest niedopuszczalne. Wskazać należy, że stan obrony 
obligatoryjnej oparty na treści art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje z chwilą wydania 
postanowienia przez sąd, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. W omawianej 
sprawie, obrońca z urzędu został wyznaczony już po pierwszym przesłuchaniu P. B. 
w charakterze podejrzanego, a na rozprawie 28 października 2021 r. sąd 
postanowieniem 
stwierdził, 
że 
obrona 
oskarżonego 
nie 
ma 
charakteru 
obowiązkowego, z uwagi na treść opinii biegłych psychiatrów, przy czym skazany 
miał już na tym etapie obrońcę z wyboru, a na kolejnych etapach postępowania 

V KK 209/26              
5 
 
 
obrońcę z urzędu, który został ustanowiony z uwagi na stan majątkowy skazanego. 
Wskazać należy, że obrońca brał udział w każdej z rozpraw. Dla porządku jedynie 
przypomnieć należy, że bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 
439 § 1 pkt 10 k.p.k. dotyczy jedynie braku obrony obligatoryjnej w postępowaniu 
sądowym, nie zaś przygotowawczym (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 30 
czerwca.2021 r., V KO 38/21, LEX nr 3372618). 
Podobnie w przypadku zarzutu z pkt. 3 kasacji, jej autor pod pozorem 
wystąpienia naruszenia o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej 
zarzuca w istocie naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym kwestionuje 
konstytucyjność przepisów stanowionych materialnoprawną podstawę skazania. 
Treść orzeczenia, na które powołuje się uzasadniając ten zarzut obrońca, tj. wyrok 
Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 462/24, odnosi się do 
innych okoliczności faktycznych. Dotyczy bowiem kwestii wadliwego zastosowania 
instytucji warunkowego umorzenia postępowania w sytuacji, gdy ustawą z 31 
marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z 
zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób 
zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych 
ustaw (Dz. U. poz. 568) podwyższono granice zagrożenia karą za przestępstwo z 
art. 190a § 1 k.k. do 8 lat pozbawienia wolności. 
Chybiony okazał się zarzut z pkt. 2 kasacji. Przedstawione w tym 
przedmiocie stanowisko obrońcy pomija, że sąd orzekający nie jest związany ani 
opisem czynu, ani kwalifikacją prawną przedstawioną w akcie oskarżenia, lecz 
zdarzeniem historycznym, które stanowiło podstawę zarzutu określonego w akcie 
oskarżenia. W przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, że sąd dokonał oceny 
tego samego zachowania P. B. a, które stanowiło przedmiot oskarżenia (tożsamość 
czynu 
zarzucanego 
i 
przypisanego), 
a 
więc 
dokonywał 
oceny 
tego 
samego zdarzenia historycznego. 
Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej 
postanowienia, obciążając przy tym skazanego kosztami sądowymi postępowania 
kasacyjnego.  

V KK 209/26              
6 
 
 
Ponadto, mając na uwadze, że do kosztów procesu zgodnie z treścią art. 
616 § 1 pkt 2 k.p.k. zaliczają się uzasadnione wydatki stron z tytułu ustanowienia w 
sprawie pełnomocnika, to do wydatków o takim charakterze zaliczyć należało także 
inne wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw, w tym wyłożone 
przez oskarżycielkę posiłkową koszty zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu 
odpowiedzi na kasację wniesioną w imieniu skazanego 
 
[J.J.] 
[r.g.]