Pełny tekst orzeczenia V KK 203/26

V KK 203/26

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Dariusz Kala
SSN Piotr Mirek

po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie M. T. skazanego z art. 244 k.k.
kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku
z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt II K 161/24,

uchyla
zaskarżony
wyrok
i
uniewinnia
oskarżonego
od
popełnienia zarzucanego mu czynu, a kosztami sądowymi w
sprawie obciąża Skarb Państwa.

[J.J.]

Dariusz Kala Andrzej Stępka Piotr Mirek

UZASADNIENIE
M.T. został oskarżony o popełnienie czynu z art. 244 k.k. polegającego na tym,
że od 16 maja 2023 r. do 21 grudnia 2023 r. w miejscowości R. ul. […], nie stosował
się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku, sygn. akt II K 861/22,

V KK 203/26
2

z dnia 20 lutego 2023 r. oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt IV Ka 256/23 z dnia 16 maja 2023 r., środka
karnego w postaci opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi
M.T. oraz D.T. oraz zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość 50 metrów
i zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi w jakikolwiek sposób, przez okres 2
lat.
Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 15 marca 2024 r., w
sprawie o sygn. akt II K 161/24:
1/ oskarżonego M.T. uznano za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu
z tą zmianą, iż przed słowem „opuszczenia” Sąd wpisał „nakazu”, czym oskarżony
wyczerpał dyspozycję art. 244 k.k. - i za to, na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art.
37a § 1 k.k., art. 34 § 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy
ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej
pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym;
2/ na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego M.T. środek
karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 5.000 zł na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej;
3/ na podstawie art. 34 § 3 k.k. i art. 35 § 4 k.k. i art. 72 § 1 pkt 5 k.k.
zobowiązano oskarżonego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu w
okresie wykonywania kary ograniczenia wolności;
4/ zwolniono oskarżonego M.T. od opłaty i zwrotu wydatków postępowania (k.
37 - 38).
Wobec niezaskarżenia wyroku przez żadną ze stron, uprawomocnił się on w
dniu 23 marca 2024 r. bez postępowania odwoławczego.
Od powyższego wyroku kasację wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k.
Prokurator Generalny, który zaskarżył go na korzyść skazanego M.T.
Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k.
zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 i § 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu
wniosku oskarżonego M.T. o wydanie wobec niego wyroku skazującego bez
przeprowadzania rozprawy i wymierzenie określonej w nim kary, któremu nie
sprzeciwiły się pokrzywdzone i prokurator w sytuacji, gdy w świetle zebranych

V KK 203/26
3

dowodów brak było podstaw do stwierdzenia, że okoliczności popełnienia przez
oskarżonego zarzucanego mu występku, opisanego w akcie oskarżenia oraz jego
wina nie budziły wątpliwości, co skutkowało niesłusznym przyjęciem, iż oskarżony
swoim zachowaniem zrealizował znamiona występku z art. 244 k.k., gdyż
oskarżonego nie obowiązywały w istocie określone w prawomocnym orzeczeniu
sądowym zakazy i nakaz, albowiem wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20
lutego 2023 r., sygn. akt II K 861/22, orzekający nieprawomocnie wobec oskarżonego
wymienione środki karne, został zmieniony przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie
Trybunalskim w dniu 16 maja 2023 r., sygn. akt IV Ka 256/23 i wobec warunkowego
umorzenia postępowania karnego w instancji odwoławczej, rozstrzygnięcia w
przedmiocie środków karnych zostały uchylone.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się być w sposób oczywisty
zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
i uwzględnienia w całości.
Słusznie wskazał skarżący, że nie mogło dojść do popełnienia zarzucanego
oskarżonemu przestępstwa, skoro nie obowiązywały względem M.T. nakaz
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi M.T. i D.T. oraz
zakazy zbliżania się do nich na odległość 50 metrów i kontaktowania się z
pokrzywdzonymi w jakikolwiek sposób. Przestępstwo z art. 244 k.k. może popełnić
tylko taka osoba, która nie stosuje się do orzeczonego wobec niej przez sąd środka
karnego. Nie budzi zarazem wątpliwości, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie środka
karnego winno być zawarte w orzeczeniu sądowym, które jest prawomocne.
Tymczasem w niniejszej sprawie nie doszło do wydania prawomocnego orzeczenia
wymierzającego takie środki karne. W jej realiach przedmiotem zarzutu uczyniono
zachowanie M.T. polegające na niestosowaniu się do nakazu opuszczenia lokalu
zajmowanego wspólnie w pokrzywdzonymi M.T. i D.T. oraz zakazu zbliżania się do
nich na odległość 50 metrów i zakazu kontaktowania się z nimi w jakikolwiek sposób.
Natomiast za źródło powyższych środków karnych, określające również ich dwuletni
okres trwania, wskazano w opisie czynu dwa orzeczenia sądowe, to jest - wyrok

V KK 203/26
4

Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt II K 861/22 (k. 9)
oraz wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 maja 2023 r.,
sygn. akt IV Ka 256/23 (k. 10). Jednocześnie jako datę początkową przestępnego
zachowania oskarżonego przyjęto dzień 16 maja 2023 r., tj. datę wydania przez Sąd
Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyroku w sprawie o sygn. IV Ka 256/23.
W istocie, na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego
2023 r., sygn. akt II K 861/22, Sąd ten, uznając oskarżonego M.T. za winnego
popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k., popełnionego na szkodę M.T.
oraz D.T. i orzekając za ten czyn karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z
warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, w pkt 5 sentencji
tego orzeczenia orzekł wobec M.T. na podstawie art. 42a § 1, § 3a, § 4, § 5 k.k. i art.
43 § 1 k.k. środki karne w postaci: nakazu okresowego opuszczenia lokalu
zajmowanego
wspólnie
z
pokrzywdzonymi
w
terminie
48
godzin
od
uprawomocnienia się wyroku oraz zakazu zbliżania się do tych pokrzywdzonych na
odległość mniejszą niż 50 metrów i zakazu kontaktowania się z nimi w jakikolwiek
sposób na okres 2 lat. Jednak ostatecznie nie doszło do uprawomocnienia się wyroku
tej treści. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu apelacji
obrońcy, w dniu 16 maja 2023 r., sygn. akt IV Ka 256/23, zmienił bowiem powyższy
wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art.
67 § 1 i 2 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego M.T. warunkowo umorzył na
okres próby 2 lat, oddając go w tym okresie pod dozór kurator sądowego i
zobowiązując, na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 5 i 6 k.k., do
powstrzymania się od nadużywania alkoholu oraz do poddania się terapii uzależnień.
Zmiana ta doprowadziła zarazem do uchylenia zawartego w pkt 5
nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku rozstrzygnięcia w
przedmiocie środków karnych w postaci: nakazu okresowego opuszczenia lokalu
zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi M.T. i D.T., zakazu zbliżania się do tych
pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania
się z nimi w jakikolwiek sposób. Wymienione środki karne orzeka się bowiem w razie
„skazania” (art. 41a § 1 k.k.), zaś zastosowana przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie
Trybunalskim wobec M.T., autonomicznie i odrębnie uregulowana instytucja prawa

V KK 203/26
5

karnego materialnego - warunkowe umorzenia postępowania karnego - jest
samoistnym środkiem probacyjnym, niestanowiącym „skazania” sprawcy.
W rezultacie, wydając wyrok skazujący MT. błędnie Sąd Rejonowy w
Radomsku uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oskarżony
zrealizował wszystkie znamiona występku z art. 244 k.k., skoro prawomocne
orzeczenie Sądu odwoławczego uchylało rozstrzygnięcie w przedmiocie środków
karnych. Ostatecznie więc M.T. nie został zobowiązany do wykonania nakazu
okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi M. T. i
D.T., zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 metrów
oraz zakazu kontaktowania się z nimi w jakikolwiek sposób. Brak było w tej sytuacji
podstaw do przypisania mu odpowiedzialności za występek z art. 244 k.k.
Z powyższych okoliczności wynika, że Sąd Rejonowy w Radomsku nie
zapoznał się dokładnie ze stanem faktycznym niniejszej sprawy i nie dokonał
prawidłowej oceny orzeczenia stanowiącego podstawę do postawienia zarzutu
naruszenia zakazów. Nie zrealizował więc ciążących na nim obowiązków
związanych z procedowaniem w trybie art. 387 k.p.k., albowiem na płaszczyźnie
niezbędnej dla uwzględnienia wniosku oskarżonego, nie dokonał oceny przesłanki,
jaką jest brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia przez niego czynu oraz jego
winy.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, iż złożenie
wniosku w trybie art. 387 § 1 k.p.k. nie obliguje sądu do jego automatycznego
uwzględnienia. Stosownie do treści art. 387 § 2 k.p.k. jednym z warunków
uwzględnienia przez sąd wniosku o dobrowolne poddanie się karze winien być brak
wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa. Wątpliwości nie może przy
tym budzić nie tylko zasadnicza kwestia sprawstwa czynu przez określoną osobę,
ale wszelkie te okoliczności, które są istotne dla ustaleń o odpowiedzialności karnej
sprawcy, w tym dla właściwej oceny prawnej czynu będącego przedmiotem osądu.
Sąd powinien dokonać przede wszystkim jego kontroli w zakresie spełnienia
wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku, w szczególności
przeanalizować, czy zaproponowana przez oskarżonego kara i inne środki prawnej
reakcji odpowiadają przewidzianym w prawie materialnym sankcjom. W sytuacji, w
której treść wniosku tychże regulacji prawnych nie respektuje, obowiązkiem sądu jest

V KK 203/26
6

bądź to uzależnienie swojej decyzji o uwzględnieniu tego wniosku od dokonania w
nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną jego wadliwość (art. 387 § 3 k.p.k.), bądź też
rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych (por. wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 19 kwietnia 2012 r., III KK 35/12, LEX nr 1162701; z dnia 7
czerwca 2018 r., sygn. akt V KK 172/18, LEX nr 2509700; z dnia 13 lutego 2019 r., V
KK 34/18, LEX nr 2622303; z dnia 14 listopada 2017 r., V KK 281/17, LEX nr 2449663;
z dnia 11 stycznia 2021 r., IV KK 336/20, LEX nr 3219510).
W podsumowaniu powyższych uwag należy podkreślić, że w niniejszej
sprawie doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia
przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 i § 3 k.p.k., skoro
doszło do uwzględnienia wniosku oskarżonego M.T. o wydanie wobec niego wyroku
skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie określonej w nim kary, w
sytuacji, gdy w świetle zebranych dowodów brak było podstaw do stwierdzenia, że
oskarżonego obowiązywały określone w prawomocnym orzeczeniu sądowym zakazy
i nakaz, albowiem wyrok Sądu I instancji z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt II K
861/22, orzekający nieprawomocnie wobec oskarżonego wymienione środki karne,
został zmieniony przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia
16 maja 2023 r., sygn. akt IV Ka 256/23 i wobec warunkowego umorzenia
postępowania karnego w instancji odwoławczej, rozstrzygnięcia w przedmiocie
środków karnych zostały uchylone.
W rezultacie, Sąd Najwyższy uwzględniając kasację Prokuratora Generalnego
wniesioną na korzyść skazanego, na mocy art. 537 § 2 k.p.k., uchylił zaskarżony
wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.
uniewinnił oskarżonego M.T. od popełnienia zarzucanego mu czynu, gdyż w istocie
rzeczy przestępstwa tego nie popełnił.
Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 638 k.p.k. kosztami sądowymi w
sprawie obciążono Skarb Państwa.

Dariusz Kala Andrzej Stępka Piotr Mirek
[WB]
[r.g.]

V KK 203/26
7