V KK 178/26 POSTANOWIENIE Dnia 1 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 1 lipca 2026 r., w sprawie A.K. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt V Ka 371/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 3 lutego 2025 r., sygn. akt II K 711/24, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [WB] UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Żyrardowie, wyrokiem z dnia 3 lutego 2025 r., sygn. akt II K 711/24, uznał A.K. za winnego tego, że: 1. w dniu 19 października 2024 r. w Ż., woj. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o V KK 178/26 2 przeciwdziałaniu narkomanii usiłował uczestniczyć w obrocie znaczną ilością substancji psychotropowej w postaci amfetaminy o wadze netto 498,33g w ten sposób, że na parkingu sklepu L. przy ul. [...] spotkał się z S.D. celem nabycia od niego do dalszej odsprzedaży wymienionej substancji psychotropowej, jednak zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na interwencję funkcjonariuszy policji, czym wyczerpał znamiona występku z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 u.p.n. i za ten czyn, na mocy art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 u.p.n. wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny 200 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 15 zł, a także, na mocy art. 70 ust. 4a u.p.n., orzekł wobec niego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 2000 zł; 2. w okresie od nieustalonego dnia 2018 r. do dnia 19 października 2024 r. w nieustalonym miejscu oraz w Ż., woj. [...], w mieszkaniu przy ul. [...] posiadał bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci pistoletu I., mod. [...], cal. 315 K. o numerze [...] produkcji niemieckiej, czym wyczerpał znamiona występku z art. 263 § 2 k.k. i za ten czyn na mocy art. 263 § 2 k.k. wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzekając jednocześnie wobec niego przepadek dowodu rzeczowego w postaci pistoletu I.. Na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k., w miejsce orzeczonych jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Powyższy wyrok został zaskarżony apelacjami prokuratora oraz obrońcy oskarżonego. Prokurator zaskarżył wyrok w części, to jest w zakresie braku rozstrzygnięcia o środkach karnych, na niekorzyść oskarżonego A.K., zarzucając mu obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 43a § 2 k.k., poprzez jego niezastosowanie i nie orzeczenie obligatoryjnego świadczenia pieniężnego, wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k., na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, w wysokości co najmniej 5.000 zł, w związku ze skazaniem A.K. za przestępstwo określone w art. 263 § 2 k.k., wobec czego orzeczenie nie V KK 178/26 3 odpowiada prawu. Mając na względzie powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego za czyn przypisany w punkcie 6. wyroku, na podstawie art. 43a § 2 k.k., świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 złotych. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w zakresie czynu opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku, w całości oraz w części dotyczącej orzeczenia o karze w zakresie czynu opisanego w pkt. III części wstępnej wyroku, wskazując na: 1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego A.K., sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, co skutkowało odmową przyznania im waloru wiarygodności w zasadniczej ich części, w sytuacji gdy prawidłowa analiza tegoż dowodu, prowadzi do wniosku, iż nie sposób jest wiarygodności tym wyjaśnieniom odmówić; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia odnośnie czynu z pkt. II części wstępnej wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym przyjęciu, iż oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień oskarżonego prowadzi do przeciwnego wniosku; 3. rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego A.K. za czyn opisany w pkt. III części wstępnej wyroku, wyrażającą się w wymierzeniu oskarżonemu rażąco surowej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji gdy ocena okoliczności dotyczących tego czynu, tj. przedmiotu przestępstwa, miejsca jego ujawnienia, przyznania się oskarżonego i złożonych w tym zakresie wyjaśnień przemawia za wymierzeniem oskarżonemu kary łagodniejszego rodzaju przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k.; a także, ewentualnie, w razie nieuwzględnieniu zarzutów stawianych w pkt. 1 i 2 apelacji: V KK 178/26 4 4. obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w sytuacji gdy ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w Żyrardowie przemawiają za zakwalifikowaniem czynu zarzucanego oskarżonemu w pkt. II części wstępnej wyroku jako występku z art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego w pkt. II części wstępnej wyroku; 2. zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu za czyn zarzucany w pkt. III części wstępnej wyroku karę łagodniejszego rodzaju przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., ewentualnie, w razie nieuwzględnienia zarzutów stawianych w pkt. 1 i 2 apelacji, o: 3. uznanie oskarżonego A.K. w ramach czynu opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku za winnego popełnienia występku z art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzenie oskarżonemu kary grzywny bądź ograniczenia wolności przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k.; 4. wymierzenie oskarżonemu nowej kary łącznej grzywny lub ograniczenia wolności. Sąd Okręgowy w Płocku, wyrokiem z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. V Ka 371/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w związku ze skazaniem za czyn z art. 263 § 2 k.k. orzekł wobec A.K., na podstawie art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 złotych, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od powyższego orzeczenia złożył obrońca oskarżonego, zaskarżając je w całości i zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, a to: 1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu zarzutu apelacyjnego, poprzez błędne uznanie, że podniesiona V KK 178/26 5 w apelacji skarżącego obraza prawa materialnego — polegająca na wadliwej kwalifikacji prawnej czynu — stanowi w istocie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, a następnie rozpoznanie tegoż zarzutu według reguł właściwych dla kontroli ustaleń faktycznych, co doprowadziło do pominięcia istoty zarzutu i zaniechania dokonania wymaganej prawem kontroli prawidłowości subsumcji; 2. art. 170 § 1 pkt 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k., poprzez bezzasadne oddalenie wniosku obrony o dopuszczenie dowodu z prywatnej opinii z badania wariograficznego (badania poligraficznego), mimo że dowód ten zmierzał do wykazania istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, a jego przeprowadzenie mogło mieć znaczenie dla oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku. Odpowiedź na kasację złożył prokurator, wnosząc o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy stwierdził co następuje. Kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną, a to pozwoliło oddalić ją na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów kasacji, dotyczącego rzekomo wadliwego rozpoznania apelacji w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, zawarty w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego dotyczący wywód braku możliwości łącznego stawiania zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia prawa materialnego nie ma w realiach niniejszej sprawy znaczenia dla oceny prawidłowości rozpoznania samej apelacji. Podkreślić jednak trzeba, że stanowisko Sądu odwoławczego, który w realiach rozpoznawanej sprawy właściwe odczytał treść sformułowanego w pkt 4 apelacji zarzutu, jest trafne. Apelujący, kwestionując prawidłowość zastosowania przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, nie czyni tego w odniesieniu do ustalonego przez ten Sąd stanu faktycznego, lecz przyjętego w apelacji założenia, sprowadzającego V KK 178/26 6 działanie oskarżonego do samego tylko „wejścia w porozumienie z drugą osobą”. Rzecz jednak w tym, że założenie takie nie znajduje odzwierciedlenia w ustaleniach stanowiących podstawę faktyczną odpowiedzialności oskarżonego, które inaczej opisują jego zachowanie. Po drugie, nie ma racji skarżący, gdy wskazuje, że Sąd odwoławczy zupełnie pominął materialnoprawny aspekt zarzutu. W takim zakresie jak wymagało tego odniesienie się do apelacji Sąd drugiej instancji wypowiedział się w tej kwestii. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano wprost: „dokonana przez Sąd a quo, subsumpcja ustalonego stanu faktycznego sprawy pod wskazany przepis ustawy karnej jest właściwa i prawidłowa. W tym zakresie Sąd I instancji w sposób wnikliwy i szczególny odniósł się na k. 554 (i 553), iż A.K. jako nie-konsument (z uwagi choćby na ilość narkotyków) usiłował uczestniczy w obrocie przez zakup od S.D. amfetaminy” (k. 805). Sąd odwoławczy zgodził się z argumentacją zaprezentowaną przez Sąd pierwszej instancji, gdy ten, oceniając zachowanie oskarżonego w powiązaniu z zachowaniem S.D. („Czyn został popełniony w formie usiłowania, gdyż do dokonania nie doszło ze względu na interwencję funkcjonariuszy Policji, ale swoim zachowaniem oskarżony bezpośrednio zmierzał do dokonania: przygotował narkotyk do wydania, wsiadł do samochodu A.K. celem realizacji umowy, wskazania ceny i przyjęcia gotówki” - k. 553), wskazał, że „nie ulega wątpliwości, że A.K. jako nie-konsument (z uwagi choćby na ilość narkotyku) usiłował uczestniczyć w obrocie przez zakup od S.D. amfetaminy” – k. 554). Uzasadniając wyrok zaskarżony kasacją Sąd odwoławczy odwołał się do właściwego fragmentu uzasadnienia pierwszoinstancyjnego i podzielił sformułowane tam zapatrywania w zakresie kwalifikacji prawnej czynu. Nie sposób twierdzić, by w takiej sytuacji Sąd odwoławczy zobligowany był do powtórzenia bądź sparafrazowania tez uzasadnienia wyroku, poddawanego kontroli instancyjnej. W konsekwencji zarzut należało uznać za oczywiście bezzasadny. Sąd Najwyższy podobnie ocenił zarzut naruszenia art. 170 § 1 i § 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k., polegającego na rzekomo bezpodstawnym oddaleniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii z zakresu badań poligraficznych, przedłożonej przez obrońcę oskarżonego na etapie postępowania V KK 178/26 7 odwoławczego (k. 691). Prawdą jest, że Sąd odwoławczy, oddalając wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, nie wskazał przepisu stanowiącego podstawę kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Powyższego nie można oceniać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Uzasadniając swoją decyzję Sąd odwoławczy w sposób zrozumiały wskazał czym kierował się nie uwzględniając wniosku dowodowego. Zgodnie z art. 452 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd odwoławczy oddala wniosek dowodowy również wtedy, gdy dowód nie był powołany przed sądem pierwszej instancji, pomimo że składający wniosek mógł go wówczas powołać, lub okoliczność, która ma być udowodniona, dotyczy nowego faktu, niebędącego przedmiotem postępowania przed sądem pierwszej instancji, a składający wniosek mógł go wówczas wskazać. Na tę właśnie podstawę, która mogła stanowić jedyny i wystarczający powód oddalenia wniosku powołał się Sąd odwoławczy, co wynika z uzasadnienia postanowienia (k. 738). Oceny trafności tej decyzji nie zmienia to, że zbyt dalekim uproszczeniem jest zawarte w jej motywach stwierdzenie, że prywatna opinia nie stanowi w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa dowodu w sprawie. Zgodnie z art. 393 § 3 k.p.k. „opinia prywatna” może być dowodem w sprawie, choć na jej podstawie organ procesowy nie może czynić ustaleń faktycznych w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych. Może ona jedynie wskazywać na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wniosków wynikających z tego prywatnego dokumentu. W świetle art. 194 k.p.k. i art. 200 § 1 k.p.k., status opinii biegłego posiada bowiem jedynie opinia sporządzona przez osobę powołaną do tego na podstawie odpowiedniej decyzji sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Przedłożona przez obrońcę oskarżonego opinia prywatna nie spełniała tego kryterium. Co do potrzeby powołania biegłego z zakresu badań wariograficznych stanowisko Sądu odwoławczego, odwołujące się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i literatury przedmiotu, jest trafne, także z perspektywy określonej w art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. podstawy oddalenia wniosku dowodowego. Sąd Najwyższy w pełni podziela zapatrywania Sądu odwoławczego. Także w tym zakresie nie doszło do naruszenia prawa. Mając na względzie powyższe argumenty, kasację należało oddalić, jako V KK 178/26 8 oczywiście bezzasadną. [WB] [r.g.]
Pełny tekst orzeczenia
V KK 178/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.