V KK 156/26
POSTANOWIENIE
Dnia 10 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie M.P.
skazanego z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 10 września 2026 r.,
z urzędu, kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 12 września 2025 r., sygn. akt V Ka 220/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Malborku
z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt II K 1149/20,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 in fine k.p.k.
w zw. z art. 523 § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyć skazanego M.P. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 września 2025 r., sygn. akt V
Ka 220/25, po rozpoznaniu apelacji prokuratora (na niekorzyść), pełnomocnika
oskarżycielki posiłkowej J.P. oraz obrońców oskarżonego M.P., utrzymał w mocy
V KK 156/26
2
wyrok Sądu Rejonowego w Malborku z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt II K 1149/20,
którym to wyrokiem oskarżony M.P. uznany został za winnego popełnienia czynu
określonego w art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za
co wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I wyroku) z
warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby (pkt II wyroku) oraz
orzeczono: o obowiązku informowania kuratora o przebiegu okresu próby (pkt III
wyroku), o grzywnie w wysokości 458 stawek dziennych, przy określeniu jednej
stawki na 10 zł (pkt IV wyroku) oraz o nawiązce na rzecz pokrzywdzonej w
wysokości 5000 zł (pkt VI wyroku). Orzeczenie sądu meriti zawierało również
rozstrzygnięcia co do zaliczenia na poczet grzywny okresu zatrzymania i
tymczasowego aresztowania, poprzez uznanie tej kary za wykonaną w całości (pkt
V wyroku), o wydatkach poniesionych przez oskarżycielkę posiłkową tytułem
ustanowienia pełnomocnika (pkt VII wyroku) oraz o kosztach procesu, w tym
opłatach i kosztach sądowych (pkt VIII wyroku).
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego. Zarzucił
w niej:
1.
„w myśl art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. rażące naruszenie przepisów postępowania,
tj. art. 182 k.p.k. w zw. z art. 194 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.pk.
stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, poprzez:
1.
odmowę
przeprowadzenia
przez
Sąd
dowodu
z
zapisu
rozmów
telefonicznych oraz korespondencji sms pomiędzy skazanym a świadkiem
A.D., z uwagi na fakt, iż świadek jako osoba najbliższa (siostra) przed
Sądem I instancji odmówił składania zeznań - poprzez przyjęcie, że ich
ujawnienie stanowiłoby ominięcie zakazu wynikającego z treści art. 182 § 1
k.p.k.;
2.
odczytanie zeznań świadka A.D. złożonych w toku postępowania
przygotowawczego, podczas gdy świadek jako osoba najbliższa (siostra)
przed Sądem I instancji odmówił składania zeznań, zaś na rozprawie z 17
czerwca 2025 r. na skutek zmiany decyzji świadka Sąd Okręgowy odebrał
zeznania od świadka, odczytał treść wcześniejszych zeznań tegoż świadka z
karty 43-44 i 72, następnie uznając te zeznania za nieistotne, mimo iż
V KK 156/26
3
wskazywały na brak winy oskarżonego oraz niewiarygodność zarzutów
pokrzywdzonej, przy czym jednocześnie Sąd kierując się zmienioną
argumentacją ponownie odmówił odsłuchania nagrań rozmów skazanego ze
świadkiem pomimo, iż w istotny sposób korelowały z treścią zeznań
co skutkowało skazaniem oskarżonego M.P. w sytuacji uzasadnionego
przyjęcia, iż zachodziła okoliczność określona w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i w
konsekwencji - zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art.
439 § 1 pkt 9 k.p.k.;
3.
oparcie się na wydanej w toku postępowania opinii biegłego Z.Z., podczas
gdy opinia powyższa stanowiła jedynie rozważania teoretyczne i nie
posiadała de facto cech opinii medycznej została bowiem wydana wyłącznie
na podstawie treści zeznań świadków (w tym pokrzywdzonej) z pominięciem
dokumentacji medycznej oraz po upływie znacznego okresu czasu od
rzekomego zdarzenia, w sytuacji, gdy z uwagi na jej cel i przedmiot
wyłącznie dokumentacja medyczna i przeprowadzone badania fizykalne
stanowiłoby miarodajna podstawę wydania opinii,
co skutkowało przyjęciem przez Sąd wniosków wadliwie sporządzonej opinii
biegłego, w wyniku czego doszło do skazania oskarżonego M.P. w sytuacji
uzasadnionego przyjęcia, iż zachodziła okoliczność określona w art. 17 § 1 pkt 11
k.p.k. i w konsekwencji - zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej
wskazanej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.;
4.
w myśl art. w myśl art. 438 pkt 3 k.p.k. rażące naruszenie przepisów
postępowania tj. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez nieznajdujące
uzasadnienia
zaaprobowanie
przez
Sąd
II
instancji
postępowania
dowodowego przeprowadzonego przez Sąd I instancji i przyjęcie ustaleń
poczynionych na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym za własne
w sytuacji, gdy Sąd I instancji poczynił dowolną zamiast swobodnej ocenę
dowodów (zarówno w zakresie ich dopuszczenia jak również odmowy
przeprowadzenia) w szczególności w postaci zeznań pokrzywdzonej, F.P.,
Ł.P. oraz uznając, iż treść zeznań potwierdzała fakt stosowania przemocy
V KK 156/26
4
fizycznej i psychicznej przez oskarżonego, co skutkowało błędnym
ustaleniem faktycznym, iż oskarżony M.P. działał umyślnie i w zamiarze
bezpośrednim w sytuacji, gdy konflikty między małżonkami wynikały z
sytuacji rozwodowej, zaś w trakcie kłótni pokrzywdzona także używała słów
używanych powszechnie za wulgaryzmy i szarpała oskarżonego,
5.
w myśl art. 438 pkt 2 k.p.k. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.
art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. polegające na zaniechaniu
rozpatrzenia przez Sąd II instancji zarzutów wskazanych w punktach I i II
apelacji obrońcy, tj. naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 410
k.p.k. oraz art. 170 § 3 k.p.k. a contrario w zw. z art. 193 § 1 k.p.k.
co skutkowało rażącym naruszeniem przepisów postępowania i uczynieniem
iluzorycznym prawa oskarżonego do poczynienia przez Sąd II instancji prawidłowej
kontroli instancyjnej orzeczenia oraz zaaprobowaniem rażącego naruszenia prawa
przez Sąd I instancji przejawiającego się w oddaleniem wniosków dowodowych
obrony,
w
szczególności
wniosku
o
dopuszczenie
opinii
uzupełniającej,
korespondencji sms oraz nagrań, mimo że nieprzeprowadzone dowody w tym
zakresie miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem
było naruszenie prawa oskarżonego do obrony, pozbawienie go możliwości
wykazania motywacji pokrzywdzonej, a co za tym idzie niesłusznym uznaniem, że
doszło do popełniania czynów zarzucanych aktem oskarżenia;
6.
w myśl art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność wymierzonej
oskarżonemu
kary z uwagi na zaniechanie wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności
łagodzących oraz przyjęcie, za Sądem I instancji, iż w odniesieniu do oskarżonego
M.P., że okoliczności łagodzące występujące po stronie oskarżonego nie
przemawiają za warunkowym umorzeniem postępowania” (tak w oryginale).
W oparciu o te zarzuty autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego
rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Malborku wniósł
o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
V KK 156/26
5
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Rozpoznanie przez sąd kasacyjny wniesionego nadzwyczajnego środka
zaskarżenia zawsze poprzedzać musi zbadanie jego dopuszczalności. Tylko w
wypadku
środka
odwoławczego
spełniającego
wymogi
formalne
oraz
dopuszczalnego możliwe jest merytoryczne odniesienia do postawionych w nim
zarzutów.
Przedmiotowa kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, a ponieważ
została przez Sąd odwoławczy przyjęta, konieczne było nie – jak to sugeruje w
odpowiedzi na kasację oskarżyciel publiczny – jej oddalenie, lecz pozostawienie
bez rozpoznania, stosownie do dyspozycji art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2
k.p.k. i art. 429 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść
jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji wniesionej z powodu uchybień
wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.).
Zapadłym w tej sprawie wyrokiem sąd ad quem utrzymał w mocy wyrok sądu
meriti, w którym oskarżonemu M.P., za czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., wymierzono karę z zastosowaniem instytucji określonej
w art. 69 § 1 k.k.
W wywiedzionej przez obrońcę skazanego kasacji wskazano wprawdzie na
naruszenia art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., uwzględniając
wszelako treść tych zarzutów oraz ich uzasadnienie nie ulega wątpliwości, że są to
zarzuty jedynie pozornie wskazujące na uchybienie w postaci bezwzględnej
przyczyny odwoławczej, mające stworzyć wrażenie dopuszczalności tego
nadzwyczajnego środka zaskarżenia, stanowiąc w istocie próbę ominięcia zakazu
przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k.
Samo zaznaczanie w kasacji, że miało miejsce uchybienie z art. 439 § 1
k.p.k., nie stanowi wystarczającej przesłanki do merytorycznego jej rozpoznania.
Od dawna w judykaturze przyjmuje się, że jedynie formalne powołanie się na
uchybienie przewidziane w art. 439 § 1 k.p.k. bądź całkowicie bezpodstawne
nazwanie takim uchybieniem sytuacji, która bez wątpienia nie stanowi naruszenia
V KK 156/26
6
prawa wymienionego w tym przepisie, nie czyni dopuszczalną kasacji podlegającej
ograniczeniom określonym w art. 523 § 2 k.p.k. (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2001 r., V KZ 1/01; z dnia 13 czerwca 2006 r., III
KK 201/06; z dnia 17 lutego 2011 r., III KK 441/10).
Jak to zauważono wyżej, okoliczności mające zdaniem skarżącego
potwierdzić wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9
k.p.k. na takie uchybienie w najmniejszym stopniu nie wskazują.
Obrońca swój zarzut powiązał z ujemną przesłanką procesową określoną w
art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., jaką „jest inna okoliczność wyłączająca ściganie”.
Tymczasem, jak wskazuje się konsekwentnie w orzecznictwie Sądu
Najwyższego przez " inne okoliczności wyłączające ściganie" w ujęciu art. 17 § 1
pkt 11 k.p.k. rozumie się przeszkody natury prawnej wynikające z norm Kodeksu
postępowania
karnego
oraz
przepisów
innych
ustaw
lub
umów
międzynarodowych (zob. postanowienie z 31 marca 2016 r., II KK 313/15, OSNKW
2016, z. 7, poz. 44). Wśród przesłanek szczególnych modyfikujących normalny tok
procesu karnego można wymienić: akt łaski, abolicję, amnestię, konsumpcję skargi
publicznej.
Ujemnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. nie
stanowi natomiast naruszenie przepisów regulujących sfery: gromadzenia
dowodów (pkt I tiret 1 i 2 kasacji) oraz ich oceny (pkt I tiret 3 kasacji), a tak ujął to
obrońca właśnie w pkt. I wskazując dodatkowo na naruszenia art. 182 § 1 k.p.k. i
art. 194 k.p.k. Naruszenia o jakich mowa w tej kasacji mogą być jedynie traktowane
jako obraza prawa procesowego w rozumieniu art. 438 pkt 2 k.p.k., o ile miałyby
one charakter rażącej obrazy prawa, ale w żadnym razie jako uchybienie z art. 439
§ 1 k.p.k. Podniesienie zatem mimo to zarzutu z przywołaniem tego przepisu, nie
czyni kasacji przez sam fakt powołania się na niego, dopuszczalną. Skarga ta
pozostaje tym samym kasacją, którą wniesiono mimo zakazu przewidzianego w art.
523 § 2 k.p.k., a tym samym nie może ona być poddana merytorycznemu
rozpoznaniu.
Jak to trafnie wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11
grudnia 2013 r., IV KK 402/13, „niedopuszczalną jest zatem kasacja wywiedziona
na korzyść oskarżonego od wyroku skazującego go na karę pozbawienia wolności
V KK 156/26
7
z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, która podnosi zarzut naruszenia art.
439 § 1 k.p.k., powołując się na uchybienie, które w ogóle w przepisie tym nie jest
przewidziane, a które mimo to skarżący traktuje jako objęte tą regulacją”.
I taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Niezależnie od powyższego należy jeszcze w tym miejscu podnieść, że
skarżący jako podmiot fachowy powinien wiedzieć, iż w sytuacji, gdy kasacja jest
dopuszczalna tylko z uwagi na podniesienie uchybień z art. 439 k.p.k., to
podnoszenie w niej dodatkowo zarzutów dotyczących naruszeń niestanowiących
uchybień wskazanych w tym przepisie (pkt. 2, 3 i 4 kasacji) jest w ogóle
niedopuszczalne, jako że uchylenie zakazu przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k.
następuje wyłącznie z uwagi na wskazanie uchybień wymienionych w art. 439
k.p.k. W istocie swej kasacja ta dowodzi, że pod pozorem rzekomego naruszenia
tego przepisu jej autor, poprzez wysuwanie jeszcze zarzutów o innym charakterze,
chce poddać kontroli sądu kasacyjnego merytoryczną treść prawomocnego wyroku,
mimo że wyraźnie zabrania tego art. 523 § 2 k.p.k. Jest to więc przykład próby
instrumentalnego potraktowania zarzutu opartego na art. 439 § 1 k.p.k., jedynie dla
stworzenia pozorów dopuszczalności tej skargi, a takie postąpienie – jak wskazuje
się w orzecznictwie Sądu Najwyższego - w żaden sposób nie może doprowadzić do
uznania kasacji za dopuszczalną (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
17 lutego 2011 r., III KK 441/10; z dnia 29 maja 2012 r., III KK 99/12, OSNKW
2012, z. 10, poz. 106 i wskazane tam wcześniejsze judykaty).
In concreto przy tym, próba ta okazała się nieudana z uwagi na podniesienie
jako uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., okoliczności, które w ogóle nie
mieszczą się w tym przepisie.
Z tych też powodów rozstrzygnięto jak na wstępie, obciążając skazanego,
stosownie do art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
SSN (Tomasz Artymiuk)
[WB]
[r.g.]
V KK 156/26
8Pełny tekst orzeczenia
V KK 156/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.