V KK 137/24

Sąd Najwyższy2024-11-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczenienowelizacja prawapróg przepołowieniaSąd Najwyższykasacjaprawo karneprawo wykroczeń

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego umarzający postępowanie karne wobec kradzieży o wartości poniżej 800 zł, wskazując na konieczność zastosowania przepisów o wykroczeniach po nowelizacji prawa.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku sądu rejonowego, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonych o kradzież mienia o łącznej wartości 619,89 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że po nowelizacji Kodeksu wykroczeń, która podniosła próg wartości kradzieży kwalifikowanej jako przestępstwo do 800 zł, czyn ten powinien być traktowany jako wykroczenie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji, wskazując na konieczność zastosowania przepisów o wykroczeniach.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonych V. S. i Y. C., którzy zostali oskarżeni o kradzież mienia o łącznej wartości 619,89 zł. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonych na okres roku próby, orzekając świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok w całości, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa karnego procesowego i materialnego. Argumentował, że w związku z nowelizacją Kodeksu wykroczeń, która weszła w życie 1 października 2023 r. i podniosła próg wartości kradzieży kwalifikowanej jako przestępstwo do 800 zł, czyn zarzucany oskarżonym powinien być traktowany jako wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że w dacie orzekania przez sąd rejonowy (16 stycznia 2024 r.) należało stosować nową ustawę, zgodnie z którą łączna wartość skradzionego mienia (619,89 zł) nie przekraczała 800 zł, co kwalifikowało czyn jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Nieuwzględnienie tej zmiany i zastosowanie przepisów o postępowaniu karnym stanowiło rażące naruszenie prawa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując procedowanie w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zasądzono również wynagrodzenie dla tłumacza przysięgłego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Po nowelizacji Kodeksu wykroczeń, która podniosła próg wartości kradzieży kwalifikowanej jako przestępstwo do 800 zł, czyn o wartości poniżej tej kwoty powinien być traktowany jako wykroczenie, a nie przestępstwo.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w dacie orzekania przez sąd rejonowy obowiązywała już nowelizacja Kodeksu wykroczeń, która podniosła próg wartości kradzieży kwalifikowanej jako przestępstwo z 500 zł do 800 zł. Ponieważ łączna wartość skradzionego mienia wynosiła 619,89 zł, czyn ten wyczerpywał znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa. Zastosowanie przepisów o postępowaniu karnym było rażącym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżeni (w sensie proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
V. S.osoba_fizycznaoskarżony
Y. C.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
A. B.osoba_fizycznatłumacz przysięgły

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 341 § 2

Kodeks postępowania karnego

Niezasadne uwzględnienie wniosku prokuratora i wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne stanowi rażące naruszenie prawa.

k.p.k. art. 341 § 5

Kodeks postępowania karnego

Niezasadne uwzględnienie wniosku prokuratora i wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne stanowi rażące naruszenie prawa.

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Kradzież cudzych rzeczy ruchomych, których łączna wartość nie przekroczyła 800 złotych, stanowi wykroczenie.

k.w. art. 2 § 1

Kodeks wykroczeń

W razie zmiany przepisów, należy stosować ustawę nową, jeśli jest ona względniejsza dla sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 66 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 400 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana progu wartości kradzieży kwalifikowanej jako przestępstwo z 500 zł do 800 zł w Kodeksie wykroczeń. Czyn oskarżonych, którego wartość wynosiła 619,89 zł, po nowelizacji powinien być traktowany jako wykroczenie. Sąd powinien stosować ustawę nową, względniejszą dla sprawcy.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa karnego procesowego rażąca obraza prawa karnego materialnego zachowanie V. S. i Y. C. realizowało jedynie znamiona wykroczeń z art. 119 § 1 k.w. kasacja jest oczywiście zasadna

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Waldemar Płóciennik

członek

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie karnym i wykroczeniowym, stosowanie nowelizacji prawa, zmiana progu przepołowienia kradzieży."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i momentu wejścia w życie nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest znajomość aktualnych przepisów i nowelizacji prawa, nawet w pozornie rutynowych sprawach o kradzież, co może mieć kluczowe znaczenie dla kwalifikacji czynu.

Czy kradzież za 600 zł to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia po zmianie prawa!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
V KK 137/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Waldemar Płóciennik
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
V. S.
i
Y. C.
,
oskarżonych z art. 278 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 27 listopada 2024 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
‎
z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt V K 858/23,
1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania;
2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz tłumacza przysięgłego języka rosyjskiego A. B. kwotę 975 (dziewięćset siedemdziesiąt pięć) złotych, w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za czynności tłumacza w postępowaniu kasacyjnym.
Waldemar Płóciennik                Kazimierz Klugiewicz                     Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
V. S. i Y. C. zostali oskarżeni o to, że w dniu 22 lipca 2023 roku, działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu i przy wykorzystaniu tej samej sposobności, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia mienia o łącznej wartości 619,89 zł na szkodę różnych podmiotów gospodarczych i tak:
- w dniu 22 lipca 2023 roku dokonali zaboru w celu przywłaszczenia mienia o łącznej wartości 289,90 zł w postaci koszulki marki E.  o wartości 129,95 zł oraz koszulki marki a. o wartości 159,95 zł, działając na szkodę V. z siedzibą we W.,
- w dniu 22 lipca 2023 roku dokonali zaboru w celu przywłaszczenia obuwia o wartości 329,99 zł, działając na szkodę C. S.A. z siedzibą w P.
Tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt V K 858/23, przyjmując, że oskarżeni V. S. i Y. C. dopuścili się zarzucanego im czynu, wypełniającego dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k., na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k., postępowanie karne prowadzone wobec oskarżonych warunkowo umorzył na okres roku próby, a na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonych  świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwotach po 300 złotych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez którąkolwiek ze stron i uprawomocnił się z dniem 24 stycznia 2024 r.
Pismem z dnia 21 marca 2024 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od ww. orzeczenia, zaskarżając je w całości na niekorzyść oskarżonych, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa karnego procesowego, tj. art. 341 § 2 i § 5 k.p.k., polegającego na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora i wydaniu, na posiedzeniu w dniu 16 stycznia 2024 r., wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko V. S. i Y. C. , wskutek niezasadnego przyjęcia, z rażącą obrazą prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k., iż dokonując zaboru w celu przywłaszczenia mienia o łącznej wartości 619,89 złotych oskarżeni dopuścili się czynu wypełniającego dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k., podczas gdy w dacie orzekania, z racji wartości mienia będącego przedmiotem wykonawczym czynu zabronionego, w związku z nowelizacją Kodeksu wykroczeń, obowiązującą od dnia 1 października 2023 r., zachowanie V. S. i Y. C. realizowało jedynie znamiona wykroczeń z art. 119 § 1 k.w., jako kradzieży cudzych rzeczy ruchomych, których łączna wartość nie przekroczyła 800 złotych.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
W wyniku nowelizacji Kodeksu wykroczeń, dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.2600; art. 4 pkt 5), podwyższono tzw. próg przepołowienia kradzieży i przywłaszczenia z kwoty 500 złotych do 800 złotych. Zmiana ta weszła w życie w dniu 1 października 2023 r. Oba czyny zarzucane oskarżonym zostały popełnione w dniu 22 lipca 2023 r., a łączna wartość przedmiotów zaboru wynosiła 619,89 zł. O ile zatem zarówno w dacie zarzucanych oskarżonym czynów, jak i w czasie sporządzenia wniosku o warunkowe umorzenie postępowania karnego (data pisma: 27 lipca 2023 r. – k. 69) czyny te mogły zostać potraktowane jak przestępstwo w związku z treścią art. 12 § 2 k.k., to jednak w dacie orzekania tj. 16 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy powinien był stosować ustawę nową (art. 2 § 1 k.w.), a zatem art. 119 § 1 k.w. w brzmieniu nadaną ww. ustawą nowelizującą.
Uwzględniając fakt, że z uwagi na łączną wartość przedmiotu zaboru, wynoszącą 619,89 złotych, brak było podstaw do zastosowania instytucji określonej  art. 12 § 2 k.k., a czyny zarzucane oskarżonym wyczerpywały jedynie znamiona wykroczenia, określonego w art. 119 § 1 k.k., konieczne było skierowanie sprawy na rozprawę i orzekanie na podstawie przepisów  Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 400 § 1 k.p.k.). Nieuwzględnienie konsekwencji dla niniejszej sprawy wskazanej nowelizacji kodeksu wykroczeń i uwzględnienie wniosku prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania karnego stanowiło rażące naruszenie art. 341 § 2 i 5 k.p.k. będące rezultatem obrazy art. 2 § 1 k.w. w zw. z art. 119 § 1 k.w. W świetle stwierdzonego uchybienia niezbędne stało się zatem uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania, który – uwzględniając aktualną treść art. 119 § 1 k.w. – będzie procedował w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz tłumacza przysięgłego języka rosyjskiego wynagrodzenie za dokonane czynności, zgodnie z przedłożonym rachunkiem, uwzględniając aktualną stawkę za stronę tłumaczenia określoną w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego (t.j. Dz.U.2021.261), powiększoną o mnożnik wynikający z § 3 ust. 1 pkt 1 tego Rozporządzenia oraz stawkę podatku VAT (§ 6a ww. Rozporządzenia).
[J.J.]
[ał]
Waldemar Płóciennik      Kazimierz Klugiewicz     Zbigniew Puszkarski

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę