V KK 113/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego E. T. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim. Sąd Rejonowy uznał E. T. za winnego kradzieży soku o wartości 5,99 zł, wymierzając karę 1 miesiąca ograniczenia wolności i obowiązek zapłaty równowartości skradzionego mienia. Wyrok ten uprawomocnił się. Następnie Sąd Rejonowy zarządził wykonanie zastępczej kary 15 dni aresztu w zamian za niewykonaną karę ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że E. T. został ukarany za czyn, za który był już wcześniej prawomocnie ukarany wyrokiem nakazowym innego sądu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. (powaga rzeczy osądzonej) i zasadę ne bis in idem. Uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie zasady ne bis in idem i powagi rzeczy osądzonej w sprawach wykroczeniowych, konsekwencje ponownego ukarania za ten sam czyn.
Dotyczy spraw wykroczeniowych, gdzie doszło do naruszenia zasady ne bis in idem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest ponowne ukaranie osoby za czyn, który był już przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne ukaranie za ten sam czyn jest niedopuszczalne z powodu zasady ne bis in idem i instytucji powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. oraz zasadę ne bis in idem, stwierdził, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub powinno być umorzone, gdy sprawa dotyczy tego samego czynu i tego samego sprawcy, który został już prawomocnie osądzony. Tożsamość czynu rozumiana jest jako to samo zdarzenie faktyczne.
Czy naruszenie przepisu art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisu art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wymienioną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu kasacyjnym obliguje do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania, zgodnie z art. 62 § 2 k.p.s.w.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. T. | osoba_fizyczna | ukarany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim | sąd | sąd pierwszej instancji |
| J. | inne | pokrzywdzony |
| Spółka B. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (8)
Główne
k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Postępowania nie wszczyna się, a wszczęte umarza, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte się toczy.
k.p.s.w. art. 104 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - powaga rzeczy osądzonej.
Pomocnicze
k.p.s.w. art. 110 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.
k.p.s.w. art. 62 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Konsekwencje stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postępowaniu kasacyjnym.
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Czyn będący przedmiotem postępowania (kradzież).
k.w. art. 119 § § 4
Kodeks wykroczeń
Obowiązek zapłaty równowartości skradzionego mienia.
k.p.s.w. art. 23 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do zarządzenia wykonania zastępczej kary aresztu.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznawania kasacji bez udziału stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie zasady ne bis in idem i instytucji powagi rzeczy osądzonej. • Istnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. z powodu ponownego ukarania za ten sam czyn.
Godne uwagi sformułowania
nie wolno orzekać dwa razy „co do tego samego czynu” tego samego obwinionego • Stan rzeczy osądzonej (res iudicata) należy do przesłanek formalnych (ściśle procesowych) warunkujących postępowanie • Ma to na celu zapewnienie stabilności prawa i orzeczeń organów procesowych w postępowaniu karnym, a także służy realizacji zasady ne bis in idem
Skład orzekający
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie zasady ne bis in idem i powagi rzeczy osądzonej w sprawach wykroczeniowych, konsekwencje ponownego ukarania za ten sam czyn."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wykroczeniowych, gdzie doszło do naruszenia zasady ne bis in idem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawną ne bis in idem, która chroni obywateli przed wielokrotnym karaniem za ten sam czyn. Jest to ważna lekcja dla każdego.
“Czy można zostać ukaranym dwa razy za to samo wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 5,99 PLN
równowartość skradzionego mienia: 5,99 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.