Sygnatura akt: V GC 1467/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław, dnia 27 stycznia 2026 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Rafał Głuchowski Protokolant: stażysta Paulina Fiedor po rozpoznaniu 27 stycznia 2026 r. we Wrocławiu na rozprawie w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych sprawy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. T. I. o zapłatę I. oddala powództwo; II. nie obciąża strony powodowej kosztami procesu. UZASADNIENIE Uzasadnienie sporządzone zostało w myśl art. 505 8 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 z późn. zm., dalej: k.p.c. ), zgodnie z którym w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza czterech tysięcy złotych, uzasadnienie wyroku ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Od uznania sądu opartego na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy zależy rozszerzenie tego uzasadnienia o pozostałą treść określoną w art. 327 1 § 1 . Pozwem z 28 lutego 2020 r. (data stempla) (...) Sp. z o.o. w P. (dalej: powód) domagał się zasądzenia od T. I. (dalej: pozwany) 1.476 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonych od: - 246,00 zł od dnia 10 września 2019 r. do dnia zapłaty, - 246,00 zł od dnia 9 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty, - 246,00 zł od dnia 9 lipca 2019 r. do dnia zapłaty, - 246,00 zł od dnia 11 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty, - 246,00 zł od dnia 9 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty, - 246,00 zł od dnia 10 listopada 2018 r. do dnia zapłaty, oraz kosztów procesu według norm przepisanych. Powód podał, że strony łączyła umowa o świadczenie usług. Powód usługę świadczył, stwierdzając ją kolejnymi fakturami, lecz pozwany nie uregulował wynikających z tych faktur należności. Referendarz sądowy uwzględnił żądanie pozwu nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 29 lipca 2020 r. Pozwany terminowo zaskarżył ww. nakaz zapłaty sprzeciwem wnosząc o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. Pozwany zarzucił nienależyte wywiązywanie się powoda z umowy, co miało polegać na nieprawidłowym działaniu serwisu udostępnianego przez powoda. Pozwany składał reklamację dotyczącą nieprawdziwych danych na temat wierzytelności sprawdzanych w systemie powoda kontrahentów i na swój temat. Dane nie były aktualne, a powód nie usunął uchybień. Pismem z 23 listopada 2021 r. powód zaprzeczył, aby usługa była świadczona nieprawidłowo. Pismem z 7 października 2022 r. pozwany poinformował Sąd o ogłoszeniu wobec niego upadłości przez (...) w Wielkiej Brytanii. Postanowieniem z 30 maja 2023 r. postępowanie w sprawie zawieszono na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. Pismem z 16 października 2023 r. do sprawy zgłosił się kwalifikowany pełnomocnik pozwanego wskazując, że upadłość pozwanego ogłoszona przez Sąd na terenie Anglii podlega uznaniu w Polsce na podstawie postanowień umowy o wystąpieniu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej z 17 października 2019 r., Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (wersja przekształcona: Dz.U.UE.L.2015.141.19) z 5 czerwca 2015 r. Zgodnie zaś z prawem brytyjskim ( (...) ) pozwany został zwolniony z długów. Postanowieniem z 3 października 2024 r. podjęto zawieszone postępowanie. Sąd zważył, co następuje: Powództwo należało oddalić z uwagi na umorzenie i w konsekwencji nieistnienie wierzytelności dochodzonej pozwem. Zgodnie z art. 316 . § 1 k.p.c. po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy. Między stronami nie było sporne, że łączyła je umowa o świadczenie usług. Strona powodowa świadczyła na rzecz pozwanego za wynagrodzeniem w wysokości 200 zł netto usługę dostępu do systemu pakiet MINIMUM 300/200 umożliwiającą weryfikację danych o kontrahentach pozwanego i o samym pozwanym. Za świadczoną usługę powód wystawił w ciężar pozwanego faktury VAT w miesiącach listopad 2018 r., kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2019 r., przy czym faktura wystawiona w listopadzie 2018 r. opiewała na 400 zł netto i poświadczała należność: „opłata za dostęp do systemu pakiet ZABEZPIECZ + CERTYFIKAT 700/400” i została opłacona w połowie. Strona pozwana wskazywała przy tym w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że usługa była świadczona przez powoda wadliwie, a udostępniony pozwanemu system nie działał poprawnie. Należało przyjąć, że strony łączyła umowa o świadczenie usług, o której mowa w art. 750 k.c. Zgodnie z art. 750 k.c. zastosowanie miał odpowiednio przepis art. 734 § 1 k.c. który stanowi, że przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. „Umowa zlecenia należy do grupy umów, w których świadczenie jednej ze stron polega na usługach, czyli spełnianiu czynności dla innej osoby. Przepisy o zleceniu ( art. 734–749 KC ) mają rozszerzony zakres zastosowania, należy je bowiem stosować nie tylko do umowy zlecenia, ale także, odpowiednio, do nieuregulowanych umów o świadczenie usług (zob. art. 750 KC )(…). Często podkreślaną cechą zlecenia jest to, że przyjmujący zlecenie nie zobowiązuje się do osiągnięcia określonego rezultatu, a jedynie do dokładania starań w celu jego osiągnięcia; ryzyko gospodarcze związane z rezultatem czynności obciąża dającego zlecenie.” (E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 11 , Warszawa 2023). Należało mieć na uwadze, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten „wyraża podstawową w polskim prawie cywilnym zasadę rozkładu ciężaru udowodnienia (ciężaru dowodu w rozumieniu materialnym, obiektywnym) faktu, z którego strona postępowania sądowego wywodzi skutki prawne. Istotą ujętej w nim reguły jest określenie, który z podmiotów (powód, pozwany, uczestnik postępowania nieprocesowego) poniesie negatywne konsekwencje nieustalenia danego faktu w sporze sądowym, a ściślej: niewykazania prawdziwości twierdzeń o takim prawnie doniosłym (prawnie relewantnym) fakcie” (B. Janiszewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)) , red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 6). Procesowym odzwierciedleniem zasady wyrażonej w art. 6 k.c. jest przepis art. 232 k.p.c. , który stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W doktrynie słusznie wskazuje się, że „w myśl art. 232 strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W aktualnym stanie prawnym istotne znaczenie ma aktywność stron w przedstawianiu materiału procesowego – ciężar dowodu w znaczeniu formalnym, subiektywnym (zob. wyrok SN z 15.02.2008 r., I CSK 426/07 (…)). Działalność stron jest jednoznacznie ukierunkowana. Mają one przedstawiać tylko te fakty, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. To sformułowanie nawiązuje wprost do treści art. 6 k.c. ” (H. Dolecki, T. Radkiewicz [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366 , red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 232). Zaakcentowania wymaga, że zarzuty pozwanego stawiane wobec jakości świadczonej przez powoda usługi nie mogły stanowić podstawy odmowy zapłaty umówionego wynagrodzenia, ani podstawy oddalenia powództwa. Czym innym jest bowiem zarzut niewykonania zobowiązania a czym innym zarzut niewłaściwego wykonania takiego zobowiązania (umowy). Zaistnienie faktycznej podstawy dla sformułowania drugiego z tych zarzutów nie zwalnia z obowiązku dokonania zapłaty wynagrodzenia umownego na rzecz strony spełniającej swoje świadczenie w sposób nienależyty. Dopiero całkowity brak świadczenia uprawniałby do odmowy zapłaty. Pozwany nie formułował zarzutu potrącenia czy innego zarzutu znajdującego oparcie w oświadczeniach materialnoprawnych, a skutkujących potencjalnie oceną, że roszczenie powoda nie znajduje materialnoprawnego uzasadnienia. Z tego też względu postanowieniem z 4 listopada 2025 r. Sąd pominął na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 458 10 k.p.c. dowód z zeznań świadka N. L. jako powołany dla wykazania faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia oraz wykazywanych dokumentem. Zeznania świadka o ewentualnych nieprawidłowościach w wykonaniu zobowiązania przez powoda, w świetle braku twierdzenia o niewykonywaniu umowy, pozostawałyby bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Podstawą oddalenia powództwa było natomiast ustalenie, że wierzytelność dochodzona pozwem została umorzona na skutek ogłoszenia upadłości pozwanego na podstawie przepisów Insolvency Act 1986 (IA1986) i The Insolvency (England and Wales) Rules 2016 (IR 2016), które dokonało się na terenie Anglii, a skutki tego zdarzenia podlegają uznaniu na gruncie prawa polskiego. Jak wynikało ze złożonej przez pozwanego zamieszkałego na (...) w F. dokumentacji (k. 64 i 65), na jego wniosek z 16 listopada 2020 r. (...) w sprawie (...) postanowiło 2 grudnia 2020 r. o ogłoszeniu upadłości pozwanego (ogłoszono jego bankructwo). Stwierdzono nadto, że zastosowanie znajduje Rozporządzenie WE, a postępowanie upadłościowe stanowi główne postępowanie, o którym mowa w art. 3 Rozporządzenia WE. Nadto pozwany przedłożył wydane mu przez (...) 7 grudnia 2021 r. zaświadczenie o zwolnieniu z obowiązku uiszczania długów w następstwie ogłoszenia upadłości ( J. of O. ) nr (...) z 2020 r. W zaświadczeniu tym stwierdzono, że zwolnienie nastąpiło z datą 2 grudnia 2021 r. (zob. k. 74 i 75). Celem oceny skutków ogłoszonej przez pozwanego upadłości Sąd ustalał normy prawa angielskiego korzystając z możliwości przewidzianych przepisami art. 51a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334 z późn. zm., dalej: (...) ), zgodnie z którymi sąd z urzędu ustala i stosuje właściwe prawo obce. Sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości o udzielenie tekstu tego prawa oraz wyjaśnienie obcej praktyki sądowej (§ 1). Sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości również o udzielenie informacji co do istnienia wzajemności w stosunkach z państwem obcym (§ 2). Celem ustalenia treści prawa obcego lub obcej praktyki sądowej albo istnienia wzajemności sąd może zastosować także inne środki, w tym zasięgnąć opinii biegłych (§ 3). Sąd wziął pod uwagę wypowiedzi piśmiennictwa, z których wynika, że „sąd może ustalać treść prawa obcego w każdy możliwy sposób. W świetle tych wypowiedzi, sąd powinien wybrać sposób pozwalający najlepiej (najpewniej) ustalić treść prawa obcego, przede wszystkim zaś sposób najszybszy i najtańszy, a przy tym nie ma przeszkód, aby zastosował kilka sposobów, nawet kumulatywnie (…). Niezależnie od tego, czy ustalana jest treść prawa krajowego, czy obcego, pierwszeństwo w procesie ustalania mają zawsze teksty przepisów prawa (ustaw, rozporządzeń) przed tekstami ich wykładni (np. orzeczenia sądowe, komentarze)(…). W ramach ustalania tekstu przepisów prawa pierwszeństwo mają publikatory oficjalne (odpowiedniki polskich Dzienników Ustaw i innych Dzienników Urzędowych), a następnie pomocniczo inne zbiory tekstów przepisów prawa (wydania książkowe, elektroniczne bazy danych)”. (I. Kunicki [w:] A. Marciniak (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom V. Komentarz. Art. 1096–1217 , wyd. 1, 2020, art. 1143). Sąd wystąpił na podstawie art. 51a § 1 (...) do Ministra Sprawiedliwości o udzielenie informacji o prawie mogącym mieć zastosowanie w sprawie. Pismem z 30 stycznia 2025 r. Naczelnik-Sędzia Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka w Ministerstwie Sprawiedliwości udzielił obszernej odpowiedzi w zakresie tekstu i wykładni przepisów prawa obcego właściwych dla postępowania upadłościowego pozwanego. Zastosowanie miały przede wszystkim przepisy Insolvency Act 1986 (IA1986). Zgodnie z art. 382 (1) IA 1986 przez pojęcie długu upadłościowego rozumieć należy a) każdy dług lub zobowiązanie, które upadły ma w chwili wszczęcia postępowania upadłościowego, b) każdy dług lub zobowiązanie, które mogą obciążać upadłego po wszczęciu postępowania upadłościowego (w tym po uchyleniu upadłości) z tytułu jakiegokolwiek zobowiązania zaciągniętego przed wszczęciem postępowania upadłościowego. Na zasadzie wyjątku zwolniona jest część długów, z których, pomimo oddłużenia, upadły nie zostaje zwolniony. Długi takie wymienione zostały w art. 281 IA 1986 (tekst prawa: https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1986/45/contents). Również informację na ten temat znaleźć można na brytyjskiej rządowej stronie https://www.gov.uk/becoming-bankrupt/print: When you’re bankrupt you must continue to pay: ⚫ debts you have from fraud you’ve carried out ⚫ debts which were not included in the bankruptcy itself, for example to the Student Loans Company ⚫ secured debts, like a mortgage if you continue to live in a mortgaged property ⚫ money owed to the Department for Work and Pensions for budgeting or crisis loans You might still have to pay: ⚫ anything you owe under family proceedings, like child maintenance debts ⚫ damages for personal injuries to anyone You’ll have to pay them unless the court decides you do not have to. Tłumaczenie przy pomocy https://www.deepl.com/pl/translator: W przypadku ogłoszenia upadłości należy nadal spłacać: ⚫ zadłużenie wynikające z popełnionego oszustwa ⚫ zadłużenie, które nie zostało uwzględnione w samym postępowaniu upadłościowym, na przykład zadłużenie wobec Student Loans Company (instytucji udzielającej kredytów studenckich) ⚫ zadłużenie zabezpieczone, takie jak kredyt hipoteczny, jeśli nadal mieszkasz w nieruchomości obciążonej hipoteką ⚫ zadłużenie wobec Departamentu Pracy i Emerytur (Department for Work and Pensions) z tytułu pożyczek budżetowych lub kryzysowych Możesz nadal być zobowiązany do spłaty: ⚫ wszelkich zobowiązań wynikających z postępowań rodzinnych, takich jak alimenty na dzieci ⚫ odszkodowań za szkody osobowe wyrządzone komukolwiek Będziesz musiał je spłacić, chyba że sąd zdecyduje, że nie musisz tego robić. Jednocześnie zaznaczyć należy, że pełnomocnik powoda wzywany był, na skutek zarządzenia z 2 lipca 2025 r., do wskazania, czy pozwany zawiadamiał powoda o wszczęciu, prowadzeniu i zakończeniu postępowania upadłościowego lub też powód otrzymał powiadomienie w trybie art. 54 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego, w terminie 2 tygodni, pod rygorem skutków dowodowych. Pełnomocnik powoda pozostał bierny wobec tego wezwania, z czego Sąd wywiódł wniosek, że powód posiadał wiedzę o postępowaniu upadłościowym prowadzonym wobec pozwanego. Jednocześnie ww. przepisy i informacja z rządowej strony www.gov.uk/becoming-bankrupt/print nie wskazywały aby wiedza wierzyciela o prowadzonym postępowaniu upadłościowym miała wpływ na skutek postępowania w postaci uwolnienia dłużnika od długu upadłościowego. Niewątpliwie roszczenie dochodzone pozwem stanowiło dług upadłościowy. Poszczególne należności z faktur powstały w latach 2018 i 2019, natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości i samo ogłoszenie upadłości pozwanego nastąpiło w drugiej połowie 2020 r. Zgodnie z art. 285 (3) (a) IA 1986 po wydaniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości żadna osoba będąca wierzycielem dłużnika w odniesieniu do długu dającego się udowodnić w postępowaniu upadłościowym nie będzie miała środków prawnych wobec mienia lub osoby dłużnika w odniesieniu do tego tytułu. Jak wynika z informacji udzielonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości, analiza przepisów wskazuje na to, że w przypadku gdy po zwolnieniu z upadłości wierzyciel występuje z roszczeniem wobec upadłego zwolnionego z długów upadłościowych, sąd zobowiązany jest do analizy, czy dana wierzytelność przetrwała umorzenie, należąc do katalogu enumeratywnie wskazanych przez prawodawcę wierzytelności, które nie zostają z mocy prawa umorzone na skutek postępowania upadłościowego (zob. Simon Hill, Bankruptcy, the Exception of Fraud and Fraudulent Breach of Trust ). Sąd ocenił, że dochodzone pozwem wierzytelności zostały umorzone i na chwilę zamknięcia rozprawy już nie istniały (powód nie ma środków prawnych wobec mienia lub osoby dłużnika w odniesieniu do roszczenia z zawartej umowy). W tym zakresie istotne znaczenie miały przepisy 278 (b), 279 (1) i 281 (1) Insolvency Act 1986: The bankruptcy of an individual against whom a bankruptcy order has been made continues until the individual is discharged under this Chapter. A bankrupt is discharged from bankruptcy at the end of the period of one year beginning with the date on which the bankruptcy commences. (1)Subject as follows, where a bankrupt is discharged, the discharge releases him from all the bankruptcy debts, but has no effect— (a)on the functions (so far as they remain to be carried out) of the trustee of his estate, or (b)on the operation, for the purposes of the carrying out of those functions, of the provisions of this Part; and, in particular, discharge does not affect the right of any creditor of the bankrupt to prove in the bankruptcy for any debt from which the bankrupt is released. Upadłość osoby fizycznej, wobec której wydano postanowienie o ogłoszeniu upadłości, trwa do momentu jej umorzenia zgodnie z niniejszym rozdziałem. Osoba ogłaszająca upadłość zostaje zwolniona z upadłości po upływie okresu jednego roku od daty ogłoszenia upadłości. (Z zastrzeżeniem poniższych warunków, w przypadku zwolnienia dłużnika z długów, zwolnienie to zwalnia go z wszystkich długów wynikających z upadłości, ale nie ma wpływu na: (a)funkcje (w zakresie, w jakim pozostają one do wykonania) syndyka jego majątku, lub (b) stosowanie, do celów wykonywania tych funkcji, przepisów niniejszej części; a w szczególności zwolnienie nie ma wpływu na prawo wierzyciela upadłego do dochodzenia w postępowaniu upadłościowym wszelkich długów, z których upadły został zwolniony. (tłumaczenie przy pomocy https://www.deepl.com/pl/translator) Powyższe jednoznacznie wskazywało, że z mocy prawa z upływem roku od dnia ogłoszenia upadłości doszło do umorzenia długów pozwanego (zob. również k. 131v). Potwierdzeniem tego zwolnienia jest złożone wraz z tłumaczeniem przez pozwanego do akt sprawy zaświadczenie o zwolnieniu z obowiązku uiszczania długów w następstwie ogłoszenia upadłości ( J. of O. ) nr (...) z 2020 r. Sąd zwracał się, wobec uzyskania z Ministerstwa Sprawiedliwości informacji o prawie obcym, do pełnomocników o wyrażenie stanowiska, doręczając im całość uzyskanej informacji. Jedynie pełnomocnik pozwanego takie stanowisko zaprezentował. Całkowicie potwierdzało ono zresztą wnioski płynące z analizy uzyskanej informacji. Pełnomocnik powoda pozostał wobec dostarczonych mu danych bierny, co nie pozostało bez znaczenia dla uznania, że normy prawa obcego istotne dla sprawy ustalone zostały w zakresie pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że informacja pozyskana od Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 51a (...) była wszechstronna i pełna, została sporządzona w sposób staranny i wyczerpujący, z odwołaniem do konkretnych przepisów, których część dostarczono również z tłumaczeniem oraz artykułami naukowymi dot. problematyki istotnej dla sprawy. Jednocześnie Sąd korzystał z dostępnych w Internecie aktów prawa (https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1986/45/contents oraz danych publicznie udostępnianych na rządowej stronie). Przy tłumaczeniu tekstu prawa Sąd posiłkował się ogólnie dostępnymi narzędziami internetowymi, stwierdzając że tekst ten jest stosunkowo prosty, nie budzi wątpliwości i nie musi być tłumaczony przez tłumacza przysięgłego, a wystarczające jest tłumaczenie własne i jego weryfikacja przy pomocy ogólnodostępnych narzędzi. Sąd ocenił, że informacje uzyskane z Ministerstwa Sprawiedliwości, oraz samodzielnie ze źródeł internetowych nie budzi wątpliwości wzajemnie się uzupełniają, w żadnym miejscu nie pozostają w sprzeczności i są wystarczające. Wobec powyższego Sąd uznał, że nie jest konieczne korzystanie z opinii biegłego celem zasięgnięcia dalej idącej informacji o prawie obcym i praktyce jego stosowania. W szczególności nie ujawniły się żadne okoliczności wywołujące cień podejrzenia, że wierzytelności dochodzone przez powoda nie były objęte postępowaniem upadłościowym i nie zostały unicestwione wraz z zakończeniem tego postępowania. Powód nie kwestionował informacji uzyskanych przez Sąd z Ministerstwa Sprawiedliwości, a ewentualne koszty sporządzenia opinii przez biegłego byłyby z dużym prawdopodobieństwem znacznie wyższe niż wartość przedmiotu sporu. Zasięganie opinii godziłoby również w ekonomikę postępowania. Z uwagi na wyjście Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej analizy wymagała kwestia skutku upadłości pozwanego ogłoszonej w Wielkiej Brytanii dla obrotu prawnego w Polsce. Punktem wyjścia była umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. U. UE. C. z 2019 r. poz. 384, dalej: Umowa). Zgodnie z jej art. 67 ust. 3 lit. c w Zjednoczonym Królestwie, jak również w państwach członkowskich w sytuacjach obejmujących Zjednoczone Królestwo zastosowanie mają następujące przepisy zgodnie z poniższym: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 ma zastosowanie do postępowań upadłościowych oraz czynności, o których mowa w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia, o ile postępowanie główne wszczęto przed zakończeniem okresu przejściowego. Co zaś w tym kontekście istotne okres przejściowy upłynął 31 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 141, str. 19 z późn. zm., dalej: Rozporządzenie) Sądy państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika, posiadają jurysdykcję do wszczęcia postępowania upadłościowego ("główne postępowanie upadłościowe"). Głównym ośrodkiem podstawowej działalności jest miejsce, w którym dłużnik regularnie zarządza swoją działalnością o charakterze ekonomicznym i które jako takie jest rozpoznawalne dla osób trzecich. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej niezależną działalność gospodarczą lub zawodową domniemywa się, wobec braku dowodu przeciwnego, że głównym ośrodkiem jej podstawowej działalności jest główne miejsce wykonywania tej działalności. Domniemanie takie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy główne miejsce wykonywania działalności nie zostało przeniesione do innego państwa członkowskiego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego. W przypadku każdej innej osoby fizycznej domniemywa się, wobec braku dowodu przeciwnego, że głównym ośrodkiem jej podstawowej działalności jest miejsce zwykłego pobytu tej osoby. Domniemanie takie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy miejsce zwykłego pobytu nie zostało przeniesione do innego państwa członkowskiego w okresie sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego. Przypomnieć należy, że (...) w sprawie (...) postanowiło 2 grudnia 2020 r. o ogłoszeniu upadłości pozwanego, stwierdzając przy tym, że zastosowanie znajduje Rozporządzenie WE, a postępowanie upadłościowe stanowi główne postępowanie, o którym mowa w art. 3 Rozporządzenia WE. Znaczenie dla określenia, czy zastosowanie ma Rozporządzenie miała zatem data 2 grudnia 2020 r. Sąd uznał, że przepisy Rozporządzenia mają w sprawie zastosowanie, ponieważ postępowanie główne wszczęto przed końcem 2020 r. Bez znaczenia pozostawała ewentualna odłożona w czasie prawomocność takiej decyzji wszczynającej postępowanie upadłościowe, ponieważ zgodnie z art. 2 pkt 8 Rozporządzenia "chwila wszczęcia postępowania" oznacza chwilę, z którą orzeczenie o wszczęciu postępowania upadłościowego staje się skuteczne, niezależnie od tego, czy jest ono prawomocne. Zgodnie z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia orzeczenie o wszczęciu postępowania upadłościowego wydane przez sąd państwa członkowskiego posiadający jurysdykcję zgodnie z art. 3 podlega uznaniu we wszystkich pozostałych państwach członkowskich z chwilą, gdy orzeczenie to stanie się skuteczne w państwie wszczęcia postępowania. Zasadę określoną w akapicie pierwszym stosuje się również w przypadku, gdy w stosunku do dłużnika ze względu na jego właściwości w innych państwach członkowskich nie może zostać wszczęte postępowanie upadłościowe. Na podstawie zaś art. 20 ust. 1 orzeczenie o wszczęcie postępowania upadłościowego, o którym mowa w art. 3 ust. 1, wywołuje w każdym innym państwie członkowskim, bez potrzeby dopełnienia jakichkolwiek formalności, skutki, które wynikają z prawa państwa wszczęcia postępowania, o ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej oraz dopóki w tym innym państwie członkowskim nie zostanie wszczęte postępowanie, o którym mowa art. 3 ust. 2. Zgodnie z powyższym należało wysunąć dwa wnioski istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy, a mianowicie: 1)
orzeczenie o upadłości pozwanego podlega uznaniu przez sąd w Polsce bez konieczności dochowania przez upadłego jakichkolwiek dodatkowych formalności, 2)
skutki prawne związane z toczącym się postępowaniem upadłościowym dłużnika określane są zasadniczo według prawa państwa wszczęcia postępowania. W konsekwencji zatem Sąd stosował opisane wyżej reguły wynikające z prawa angielskiego. Skutkiem ich zastosowania było stwierdzenie, że wierzytelność dochodzona pozwem uległa umorzeniu z mocy prawa (angielskiego) z upływem roku od dnia wszczęcia postępowania upadłościowego wobec dłużnika. Z momentem umorzenia wierzytelności przysługującej powodowi strony przestały być czynnie i biernie legitymowane w sprawie. Traktować należało je bowiem jako niepowiązane węzłem obligacyjnym. Brak legitymacji stanowi zaś przesłankę oddalenia powództwa, co stanowiło podstawę dla orzeczenia jak w punkcie I wyroku. O kosztach Sąd orzekał w pkt II wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. w ten sposób, że nie obciążał powoda, jako strony przegrywającej sprawę, kosztami procesu. Zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd uznał, że pozwany dał powody do wytoczenia powództwa, a powód wygrałby sprawę, gdyby nie doszło do ogłoszenia upadłości pozwanego tym bardziej, że w momencie wytoczenia powództwa oraz doręczenia nakazu zapłaty pozwanemu, nie doszło jeszcze do oddłużenia pozwanego. Pozwany zaś milczał w sprzeciwie i piśmie uzupełniającym jego braki o postępowaniu upadłościowym w Wielkiej Brytanii oraz jego skutkach, które miały nastąpić z upływem roku od jego otwarcia. Sąd podzielił stanowisko Sądu Najwyższego, że można uznać za sprzeczne z zasadami słuszności - i nie obciążyć pełnymi kosztami strony przegrywającej sprawę ( art. 102 k.p.c. ) - żądanie zapłaty kosztów procesu zgłoszone przez przeciwnika, który swym niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem wywołał proces i koszty połączone z prowadzeniem tego procesu (post. SN z 5 sierpnia 1981 r., II CZ 98/81).Pełny tekst orzeczenia
V GC 1467/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.