Pełny tekst orzeczenia

V GC 106/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

*$%$V/GC/106/24* Sygnatura akt: V GC 106/24 MM UZASADNIENIE Powód K. P. , prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) , skierował pozew o ustalenie wraz z wnioskiem o zabezpieczenie i wnioskiem o zwolnienie od kosztów, przeciwko pozwanym (spornym wierzycielom): 1) (...) S.A. w restrukturyzacji z siedzibą we W. przy ul. (...) , (...)-(...) W. ; 2) (...) S.A. z siedzibą w W. przy Rondo (...) , (...)-(...) W. ; 3) (...) S.A. z siedzibą w W. przy ul. ks. I. S. 4, (...)-(...) W. . W przedmiotowym powództwie pełnomocnik powoda domagał się: 1) 
        ustalenia, że stronami umowy leasingu operacyjnego nr (...) z dnia 28 lutego 2019 r., jest powód i (...) S.A. w restrukturyzacji; 2) 
        ustalenia, że wierzytelność z tytułu umowy leasingu operacyjnego nr (...) z dnia 28 lutego 2019 r., co do rat leasingowych o numerach od 54 do 55 przysługuje (...) S.A. ; 3) 
        ustalenie, że wierzytelność z tytułu umowy leasingu operacyjnego nr (...) z dnia 28 lutego 2019 r., co do rat leasingowych o numerach od 56 do 59 przysługuje spółce (...) S.A. ; 4) 
        ustalenia, że po dokonaniu spłaty całości wierzytelności z tytułu umowy leasingu, oświadczenie o wykupie pojazdu i wniosek o przeniesienie własności pojazdu powinno być złożone do (...) S.A. w restrukturyzacji; 5) 
        zasądzenie od każdego z pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 6) 
        zabezpieczenia powództwa poprzez pozostawienie we władaniu pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym (...) u numerze VIN (...) do czasu zakończenia niniejszego postępowania, wskazując przy tym, że istnieje obawa, że niezależnie od dokonanych spłat z tyt. umowy leasingu pozwani lub inny podmiot rozwiąże z powodem zawartą umowę leasingu i będzie żądał zwrotu pojazdu; 7) 
        zwolnienia powoda w całości od kosztów sądowych wskazując, że powód ma na utrzymaniu dwójkę małych dzieci, z których jedno nie ma jeszcze nawet roku, a utrzymanie tych dzieci wiąże się z wysokimi wydatkami, które musi ponieść. Nadto pełnomocnik wskazał, iż powód posiadając liczne zobowiązania w tym i realizowaną umowę leasingu będącą przedmiotem niniejszego postępowania a także kredyt hipoteczny oraz inne bieżące wydatki. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że w dniu 28 lutego 2019 r., powód zawarł z (...) S.A. umowę leasingu operacyjnego nr (...) . Na podstawie przedmiotowej umowy, powód wziął w leasing ciągnik siodłowy. W zamian powód zobowiązany był do uiszczenia rat leasingowych. Powód przez okres trwania obowiązywania umowy realizował swoje zobowiązania i spłacał wszystkie raty na rachunek (...) S.A. (obecnie (...) S.A. ). W sierpniu 2023 r. powód od (...) S.A. otrzymał pismo z informacją, że w zakresie należności głównej (tj. raty leasingowej) wraz z prawem do należności ubocznych w postaci odsetek za opóźnienie zostały przelane na rzecz (...) S.A. z siedzibą w W. . Jak wskazał także pełnomocnik, w piśmie z sierpnia 2023 r., wskazano także nowy rachunek bankowy, na który należy regulować zobowiązania oraz poinformowano, że tylko wpłaty dokonywane na nowy rachunek VeloBank będą pomniejszały zadłużenie z tytułu umowy leasingu. Wskazał także, że powód w związku z przedmiotowymi pismami zorientował się, że doszło do zmiany wierzyciela. VeloBank powołał się bowiem na wcześniejsze pismo (...) S.A. , którego powód nie otrzymał. Powód stosując się jednak do otrzymanego pisma uiścił należność z 53 i 54 raty wynikających zawartej umowy leasingu na rachunek bankowy wskazany przez (...) S.A. Jednocześnie, w mailu z 12 października 2023 r., powód zwrócił się z prośbą o zmianę numeru rachunku na wystawianych fakturach. W dniu 21 września 2023 r., powód otrzymał zapytanie od (...) S.A. o płatność za fakturę z września 2023 r. Powód w odpowiedzi na przedmiotowego maila przesłał potwierdzenie płatności na rachunek (...) S.A. i otrzymał informację, że sprawa została przekazana do dalszej weryfikacji. Powód nie otrzymał odpowiedzi zwrotnej na zgłoszone wątpliwości, jednakże w październiku 2023 r., otrzymał monit oraz notę obciążeniową. W dniu 31 października 2023 r., powód ponownie zwrócił się do (...) S.A. z prośbą o wyjaśnienie sprawy, jednakże nie otrzymał żadnej odpowiedzi a jedynie noty obciążeniowe. W dniu 16 listopada 2023 r., po zapłacie 56 raty za listopad 2023 r. wynikającej z zawartej umowy leasingu, (...) poinformował powoda, że D. (...) Rozliczeń i Rozrachunków potwierdził zasadność wystawionego wezwania do zapłaty oraz że kolejne zapłaty należy dokonywać na rachunek bankowy wskazany na fakturach. W dniu 24 listopada 2023 r., powód został poinformowany, że jego zobowiązania z umowy leasingu zostały przeniesione z (...) S.A. na (...) S.A. (dalej: (...) S.A. ) Jednakże rachunek bankowy do regulowania zobowiązań pozostał ten sam co w piśmie z dnia 11 sierpnia 2023 r. (...) S.A. poinformował powoda, że przeniesienie zobowiązań nastąpiło na podstawie decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 27 października 2023 o sygn. akt. DPR.720.1.2023.4. (...) S.A. wskazało także, że w wyniku decyzji (...) S.A. stało się wierzycielem powoda z tytułu należności głównej i należności ubocznych wynikających z umowy leasingu. W dniu 1 grudnia 2023 r., powód otrzymał od (...) S.A. informację, że dotyczące cesji wierzytelności z tytułu leasingu zostało przekazane do właściwego działu i czeka na sprawdzenie. W dniu 8 grudnia 2023 r., powód otrzymał od (...) S.A. , drogą mailową, informację o wypowiedzeniu jego umowy leasingu w związku z zaległościami w płatności rat. Wypowiedzenie umowy zawierało także zastrzeżenie, że jeśli powód do dnia 21 grudnia 2023 r., nie zostaną spłacone zaległości to umowa ulegnie rozwiązaniu a pojazd będący przedmiotem leasingu będzie musiał zostać zwrócony. W dniu 21 grudnia 2023 r., powód wystąpił z wnioskiem o spełnienie świadczenia do depozytu sądowego, w którym wniósł o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego świadczenia w postaci opłaty leasingowej nr 56 do umowy leasingu operacyjnego nr (...) w wysokości 2.990,68 euro oraz zezwolenie na składanie do depozytu sądowego tutejszego Sądu dalszych powtarzających się świadczeń tytułem opłat leasingowych od wspomnianej umowy o numerach od 57 do 59 płatnych do 15 dnia każdego miesiąca kalendarzowego, poczynając od 15 stycznia 2024 r., oraz raty wykupu w wysokości określonej w umowie leasingu, które będzie płatna do dnia 15 kwietnia 2024 r. W pismach z dnia 21 grudnia 2023 r., poinformował wierzycieli o złożeniu wniosku o otwarciu depozytu oraz dokonanych wpłatach i wezwał ich jednocześnie do niezwłocznego przedstawienia dokumentacji potwierdzającej posiadanie skutecznego i ważnego roszczenia względem powoda o zapłatę opłat leasingowych z tytułu umowy leasingu, w tym w szczególności umów zawartych między (...) S.A. a (...) S.A. , dotyczących cesji wierzytelności lub przeniesienia praw i obowiązków z tytułu umów lub jednoznacznego zaprzeczenia, że tego rodzaju umowy zostały zawarte oraz do przedstawienia informacji o stanie konta powoda, wysokości ewentualnych zaległości oraz wysokości i terminów opłat leasingowych, które pozostały mu do uiszczenia do końca trwania umowy, w tym również wysokości i terminu zapłaty opłaty za wykup pojazdu. W dniu 22 stycznia 2024 r., Sąd Rejonowy w Świebodzinie postanowieniem stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze. W dniu 22 marca 2024 r., Sąd Rejonowy w Zielonej Górze postanowił udzielić zabezpieczenia w ten sposób, że postanowił pozostawić we władaniu Powoda pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym (...) u numerze VIN (...) do czasu zakończenia niniejszego postępowania. Postanowieniem z 11 września 2024 r. w sprawie X Gz 256/24 Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił zażalenie pozwanego zarządcy masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji we W. na postanowienie tut. Sądu z 22 marca 2024 r. o udzieleniu zabezpieczenia, pozostawiające tut. Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. W odpowiedzi na pozew (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Zdaniem pozwanego nie posiada on w sprawie legitymacji biernej, co powinno skutkować oddaleniem powództwa wobec niego. W odpowiedzi na pozew (...) S.A. w W. uznał powództwo w zakresie roszczeń wskazanych w pkt 1-5 pozwu (z wyłączeniem wniosku kosztowego), z tym zastrzeżeniem, że sporne należności z tytułu opłat leasingowych odpowiednio za wrzesień 2023 r. (rata 53) i październik 2023 r. (rata 54) przysługują (...) S.A. , a należności z tytułu opłat leasingowych odpowiednio za listopad 2023 r. (rata 55), grudzień 2023 r. (rata 56), styczeń 2024 r. (rata 57), luty 2024 r. (rata 58) i marzec 2024 r. (rata 59) – (...) S.A. Jednocześnie wniósł o sprostowanie oznaczenia strony pozwanej (...) S.A. poprzez zastąpienie tej spółki zarządcą masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji we W. ze względu na otwarcie postępowania sanacyjnego wobec tego pozwanego i wyłączną legitymację do występowania w niniejszym postępowania, jaką posiada ustanowiony w nim zarządca. W odpowiedzi na pozew zarządca masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji we W. wniósł o oddalenie powództwa w całości wobec pozwanego i zasądzenie kosztów procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. P. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) , działającym w dziedzinie transportu drogowego towarów. dowód: - bezsporne, a nadto: - wydruk z (...) powoda – k. 22-23. W dniu 28 lutego 2019 r. powód K. P. zawarł z (...) S.A. umowę leasingu operacyjnego nr (...) . Na podstawie przedmiotowej umowy powód wziął w leasing ciągnik siodłowy marki S. (...) A4 c 2NB, w zamian zobowiązany był do uiszczenia rat leasingowych. Umowę zawarto na 59 miesięcy, zastrzegając, że wysokość wykupu stanowi 1%, co stanowi 1.100,00 euro netto. Zgodnie z umową, po zakończeniu okresu, na jaki zawarta została umowa leasingu, o ile umowa przewiduje opcję przeniesienia własności po zakończeniu umowy leasingu, leasingodawca zobowiązał się do przeniesienia własności pojazdu na rzecz leasingobiorcy pod warunkiem uiszczenia wszystkich rat leasingowych, kaucji zabezpieczającej i innych należności oraz należytego wykonania wszystkich obowiązków wynikających z umowy leasingowej. dowód: - umowa leasingu operacyjnego nr (...) – k. 34-38. Powód przez cały okres obowiązywania umowy realizował swoje zobowiązania i spłacał wszystkie raty na rachunek (...) S.A. (obecnie (...) S.A. ). W sierpniu 2023 r. powód otrzymał od (...) S.A. pismo z informacją, że zobowiązania z umowy leasingu w zakresie należności głównej (tj. raty leasingowej) wraz z prawem do należności ubocznych w postaci odsetek za opóźnienie zostały przelane na rzecz (...) S.A. z siedzibą w W. . Oprócz tego, w przytoczonym piśmie z sierpnia 2023 r. wskazano także nowy rachunek bankowy, na który należy regulować zobowiązania oraz poinformowano, że tylko wpłaty dokonywane na nowy rachunek VeloBank będą pomniejszały zadłużenie z tytułu umowy leasingu. W piśmie VeloBank odwołał się do zawiadomienia o dokonaniu przelewu wierzytelności, które powód miał otrzymać od (...) S.A. dowód: - pismo (...) S.A. z 11 sierpnia 2023 r. o zmianie wierzyciela – k. 39-40. Powód stosując się jednak do otrzymanego pisma uiścił należność z 53 i 54 raty wynikających zawartej umowy leasingu na rachunek bankowy wskazany przez (...) S.A. Jednocześnie, w mailu z 12 października 2023 r., powód zwrócił się z prośbą o zmianę numeru rachunku na wystawianych fakturach. dowód: - potwierdzenia wpłat rat 53 i 54 – k. 56, 59; - mail o zmianę numeru rachunku bankowego – k. 57. W dniu 21 września 2023 r. powód otrzymał zapytanie od (...) S.A. o płatność za fakturę z września 2023 r. Powód w odpowiedzi na przedmiotowego maila przesłał potwierdzenie płatności na rachunek (...) S.A. i otrzymał informację, że sprawa została przekazana do dalszej weryfikacji. Powód nie otrzymał odpowiedzi zwrotnej na zgłoszone wątpliwości, jednakże w październiku 2023 r., otrzymał monit oraz notę obciążeniową nr (...) . dowód: - maile z 21 i 22 września 2023 r. – k. 61-63. W dniu 31 października 2023 r., powód ponownie zwrócił się mailowo do (...) S.A. z prośbą o wyjaśnienie sprawy, jednakże nie otrzymał żadnej odpowiedzi. dowód: - mail z 31 października 2023 r. – k. 64-65. W dniu 7 listopada 2023 r. (...) S.A. wysłało maila do powoda informującego o wystawieniu wezwania do zapłaty nr (...) kwoty 97,17 zł i 2.989,58 euro. W odpowiedzi powód mailem z 8 listopada 2023 r., odwołując się także do rozmowy telefonicznej z 6 listopada 2023 r., prosząc o ponownie rozpatrzenie sprawy i negując, jakoby miał jakąkolwiek zaległość z tytułu umowy leasingu. W odpowiedzi na w/w maila (...) S.A. mailem poinformowało powoda, że ostatnią wpłatę w PLN mają zaksięgowaną z datą 6 listopada 2023 r. w kwocie 100,00 zł i do uregulowania pozostają 2 monity o nr (...) i (...) . dowód: - mail z 7 listopada 2023 r. – k. 68; - mail z 8 listopada 2023 r. – k. 69. W dniu 16 listopada 2023 r., po zapłacie 56 raty za listopad 2023 r. wynikającej z zawartej umowy leasingu, (...) S.A. poinformował powoda, że D. (...) Rozliczeń i Rozrachunków potwierdził zasadność wystawionego wezwania do zapłaty oraz że kolejne zapłaty należy dokonywać na rachunek bankowy wskazany na fakturach, tj. należący do (...) S.A. w restrukturyzacji, prowadzony przez (...) Bank (...) S.A. Nie odniósł się przy tym do pisma (...) S.A. z 8 sierpnia 2023 r. i informacji o przelewie wierzytelności, którą otrzymał powód. dowód: - mail z 16 listopada 2023 r. – k. 72. W dniach powód prowadził korespondencję mailową z (...) S.A. w restrukturyzacji i (...) S.A. mającą na celu wyjaśnienie kwestii wierzyciela, na rzecz którego jest obowiązany uiszczać raty leasingowe oraz zarzucanych przez (...) zaległości. (...) S.A. zapewniał powoda, że wszystkie jego płatności są prawidłowo księgowane i nie posiada żadnych zaległości z tytułu leasingu, a nawet posiada nadpłatę. (...) S.A. poinformował powoda, że od dnia doręczenia zawiadomienia o przelewie wierzytelności był zobowiązany dokonywać płatności na rzecz VeloBank, choćby w treści faktury był wskazywany rachunek bankowy należący do innego podmiotu. dowód: - korespondencja mailowa – k. 74-90. Następnie, powód otrzymał kolejne pismo od (...) S.A. , datowane na 24 listopada 2023 r., w którym został poinformowany, że jego zobowiązania z umowy leasingu zostały przeniesione z (...) S.A. na (...) S.A. Jednakże rachunek bankowy do regulowania zobowiązań pozostał ten sam co w piśmie z dnia 11 sierpnia 2023 r. (...) S.A. poinformował powoda, że przeniesienie zobowiązań nastąpiło na podstawie decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 27 października 2023 o sygn. akt. DPR.720.1.2023.4. (...) S.A. wskazało także, że w wyniku decyzji (...) S.A. stało się wierzycielem powoda z tytułu należności głównej i należności ubocznych wynikających z umowy leasingu. Poinformowano, że przeniesienie zobowiązań z umowy leasingu na (...) S.A. nastąpiło w dniu 1 listopada 2023 r. na mocy w/w decyzji. Zastrzeżono również, że zmiana wierzyciela nie wypływa na dotychczasowy sposób obsługi zobowiązań, tj. wpłaty z tytułu rat leasingowych i kwoty wykupu w dalszym ciągu powinno odbywać się na dotychczasowy rachunek bankowy w VeloBanku i tylko takie wpłaty będą pomniejszały zadłużenie z umowy. dowód: - pismo (...) S.A. z 24 listopada 2023 r. o zmianie wierzyciela – k. 41-43. Pismem z 29 listopada 2023 r. powód zwrócić się zarówno do (...) S.A. , jak i (...) S.A. z prośbą o wyjaśnienie spornej sytuacji, w szczególności potwierdzenie bądź zaprzeczenie prawidłowości cesji wierzytelności z umowy leasingu oraz wskazanie do jakiego podmiotu należy kierować należności z umowy wraz z podaniem numeru rachunku bankowego do dokonywania wpłat. dowód: - pismo z 29 listopada 2023 r. wraz z dowodami nadani i doręczenia – k. 44-48v. W dniu 1 grudnia 2023 r., powód otrzymał od (...) S.A. informację, że jego zapytanie dotyczące cesji wierzytelności z tytułu leasingu zostało przekazane do właściwego działu i czeka na sprawdzenie. Z kolei (...) S.A. wiadomościami mailowymi z 5 i 7 grudnia 2023 r. poinformowało powoda, że wszystkie płatności są realizowane prawidłowo. dowód: - maile z 1, 5 i 7 grudnia 2023 r. – k. 91-93. W dniu 8 grudnia 2023 r., powód otrzymał od (...) S.A. , drogą mailową, informację o wypowiedzeniu jego umowy leasingu w związku z zaległościami w płatności rat. Wypowiedzenie umowy w formie pisemnej powód odebrał 15 grudnia 2023 r. Wypowiedzenie umowy zawierało także zastrzeżenie, że jeśli powód do dnia 21 grudnia 2023 r. nie spłaci zaległości to umowa ulegnie rozwiązaniu, a pojazd będący przedmiotem leasingu będzie musiał zostać zwrócony. dowód: - warunkowe wypowiedzenie umowy leasingu – k. 49-50; - mail o wypowiedzeniu umowy – k. 96-98. W dniu 21 grudnia 2023 r., powód wystąpił z wnioskiem o spełnienie świadczenia do depozytu sądowego, w którym wniósł o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego świadczenia w postaci opłaty leasingowej nr 56 do umowy leasingu operacyjnego nr (...) w wysokości 2.990,68 euro oraz zezwolenie na składanie do depozytu sądowego dalszych powtarzających się świadczeń tytułem opłat leasingowych od wspomnianej umowy o numerach od 57 do 59 płatnych do 15 dnia każdego miesiąca kalendarzowego, poczynając od 15 stycznia 2024 r., oraz raty wykupu w wysokości określonej w umowie leasingu, które będzie płatna do dnia 15 kwietnia 2024 r. dowód: - potwierdzenia wpłat do depozytu sądowego – k. 144-148, 202-204 - wniosek o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego – k. 160-170. Pismem z 11 stycznia 2024 r. (...) S.A. poinformowało powoda, że skierowane do niego pisma z 11 sierpnia 2023 r. i 24 listopada 2023 r. zawierały nieprawidłową informację o numerze rachunku do spłat należności z umowy leasingu i w drodze wewnętrznej kontroli usunęli ten błąd, wnosząc aby w/w pisma uznać za niebyłe. Jednocześnie pouczono, że raty leasingu należy wpłacać na rachunek wskazany na fakturze. dowód: - pismo z 11 stycznia 2024 r. – k. 205. W pismach z dnia 21 grudnia 2023 r., poinformował wierzycieli o złożeniu wniosku o otwarciu depozytu oraz dokonanych wpłatach i wezwał ich jednocześnie do niezwłocznego przedstawienia dokumentacji potwierdzającej posiadanie skutecznego i ważnego roszczenia względem powoda o zapłatę opłat leasingowych z tytułu umowy leasingu, w tym w szczególności umów zawartych między (...) S.A. a (...) S.A. , dotyczących cesji wierzytelności lub przeniesienia praw i obowiązków z tytułu umów lub jednoznacznego zaprzeczenia, że tego rodzaju umowy zostały zawarte oraz do przedstawienia informacji o stanie konta powoda, wysokości ewentualnych zaległości oraz wysokości i terminów opłat leasingowych, które pozostały mu do uiszczenia do końca trwania umowy, w tym również wysokości i terminu zapłaty opłaty za wykup pojazdu. dowód: - pisma z 21 grudnia 2023 r. – k. 109-113 W późniejszym etapie (...) S.A. w restrukturyzacji w dalszym ciągu wzywał powoda do uiszczenia zaległości, kierując do niego wezwania do zapłaty. dowód: - korespondencja od (...) S.A. w restrukturyzacji – k. 152-159, 206-215. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony, w szczególności stronę powodową. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia nie było potrzeby dopuszczenia dowodu z przesłuchania powoda oraz pełnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego leasingu znajdującej się w posiadaniu (...) S.A. , wobec czego je pominięto. Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie powód wytoczył powództwo o ustalenie w oparciu o art. 189 k.p.c. , wskazując, że ze względu na brak dostatecznej komunikacji z pozwanymi nie jest w stanie ustalić jednoznacznie, kto jest wierzycielem z tytułu kolejnych rat leasingowych, gdyż nie otrzymywał w tym względzie od nich zgodnych komunikatów, w dodatku w końcowym okresie obowiązywania leasingu. Podkreślił, że utrzymywanie tego stanu rzeczy bez jego rozstrzygnięcia naraziłoby go na utratę pojazdu objętego leasingiem, który jest podstawą w jego działalności gospodarczej i to na sam jego koniec, gdy zaktualizuje się podstawa do jego wykupu. Zgodnie z art. 189 k.p.c. , powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Dochodząc roszczenia na tej podstawie powód ma obowiązek wykazać fakt istnienia tego stosunku i prawa oraz interesu prawnego w wytoczeniu powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2013 r., I CSK 727/12). Powoda obciąża obowiązek wykazania faktów uzasadniających interes prawny, o którym mowa w tym przepisie ( art. 6 k.c. ). Interes prawny musi być ponadto zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, jak również z celem, któremu służy art. 189 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2002 r., II CKN 1047/00). Generalnie przyjmuje się, że powództwo na podstawie art. 189 k.p.c. można wytoczyć jedynie wówczas, gdy powód nie może skutecznie wytoczyć innego powództwa, tj. jego roszczenie nie podlega ochronie prawnej w oparciu o inną podstawę prawną. W konsekwencji powództwo o ustalenie jest nieuzasadnione, gdy powód może skutecznie wytoczyć powództwo kształtujące. W tym sensie rzeczony rodzaj powództwa ma charakter roszczenia ultima ratio . Aby skutecznie dochodzić roszczenia na podstawie art. 189 k.p.c. niezbędne jest wykazanie przez powoda, iż posiada on w tym interes prawny. W judykaturze wskazano, iż o występowaniu interesu prawnego w żądaniu ustalenia świadczy możliwość stanowczego zakończenia w tym postępowaniu sporu między stronami, natomiast przeciwko jego istnieniu – możliwość uzyskania przez powoda pełniejszej ochrony w drodze innego powództwa. Interes prawny rozumieć należy jako obiektywnie występującą potrzebę ochrony sfery prawnej powoda, którego prawa zostały lub mogą zostać zagrożone, bądź też co do istnienia lub treści których występuje stan niepewności. Ocena interesu prawnego wymaga zindywidualizowanych, elastycznych kryteriów, uwzględniających celowościowe podstawy powództwa z art. 189 k.p.c. Jedną z przesłanek badanych przy rozważaniu celowości wykorzystania powództwa o ustalenie jest znaczenie, jakie wyrok ustalający wywarłby na sytuację prawną powoda. Postępowanie cywilne oparte jest na założeniu, że realizacja praw na drodze sądowej powinna być celowa i możliwie prosta, udzielana bez mnożenia postępowań. Założenie to realizuje wymaganie wykazania interesu prawnego w wypadku żądania ustalenia istnienia (nieistnienia) stosunku prawnego lub prawa i przyjęcie jako zasady, że możliwość uzyskania skuteczniejszej ochrony w drodze innego powództwa podważa interes prawny w żądaniu ustalenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2013 r., III CSK 254/12). Interes ten należy rozumieć zatem szeroko. Pojęcie to powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądu w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej, której nie można się domagać w drodze innego powództwa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., II CSK 378/07). Ocena istnienia interesu musi uwzględniać, czy wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niejasności i wątpliwości co do danego stosunku prawnego i czy definitywnie zakończy spór na wszystkich płaszczyznach tego stosunku lub mu zapobiegnie, a zatem czy sytuacja powoda zostanie jednoznacznie określona. Obiektywny charakter interesu prawnego nie może być wyabstrahowany od okoliczności sprawy, bo podstawą niepewności co do stanu prawnego są konkretne fakty, które miały wpływ na ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa i które stanowią przyczynę sporu, niejednokrotnie na różnych płaszczyznach prawnych. Interes prawny musi być wykazany przez konkretny podmiot w jego konkretnej sytuacji prawnej, a obiektywne są jedynie kryteria stanowiące podstawę oceny istnienia interesu prawnego, takie same dla wszystkich podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2019 r., I ACa 185/18). Natomiast w kwestii legitymacji stron w postępowaniu o ustalenie zauważyć trzeba, że nie musi ona wynikać z istniejącego między nimi stosunku prawnego lub prawa, które ma być przedmiotem ustalenia. Przepis ten bowiem nie wprowadza nie tylko wymogu, aby stosunek prawny lub prawo, których proces dotyczy, istniały między powodem a pozwanym, lecz także warunku, aby jeden z nich w ogóle był stroną danego stosunku prawnego. Nadto, w kontekście roszczenia objętego pozwem przywołać należy również regulacje poświęcone zmianie wierzyciela. Jak stanowi art. 509 § 1 k.c. , wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się do ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony ( art. 511 k.c. ). Dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do innych czynności prawnych dokonanych między dłużnikiem a poprzednim wierzycielem ( art. 512 k.c. ). Ma on charakter bezwzględnie obowiązujący, zabezpiecza interes dłużnika poprzez minimalizację ryzyka podwójnego świadczenia oraz ma na celu mobilizację wierzyciela do lojalnej postawy wobec dłużnika poprzez niezwłocznie powiadomienie go o przelewie wierzytelności. Poza tym, ustanawia obowiązek zbywcy wierzytelności zawiadomienia dłużnika o zmianie podmiotowej po stronie wierzyciela – choć jak już wspomniano sama ta czynności nie warunkuje skuteczności przelewu mającego charakter konsensualny. Umowa przelewu ma charakter konsensualny. Przelew dochodzi do skutku, a więc wierzytelność przechodzi na nabywcę, już w momencie zawarcia umowy (solo consensu). Strony nie muszą dokonywać żadnych dodatkowych czynności w celu zbycia wierzytelności. W przedmiotowej sprawie powód zawarł z (...) S.A. we W. (poprzednikiem prawnym (...) S.A. w restrukturyzacji we W. ) umowę leasingu operacyjnego z 28 lutego 2019 r. ciągnika siodłowego S. S. 500 na okres 59 miesięcy. Powód był obowiązany uiszczać raty leasingowe w terminie do 15 dnia każdego miesiąca – za dany miesiąc na podstawie wystawianych przez wierzyciela faktur miesięcznych. Do zaistnienia zmian podmiotowych po stronie wierzycielskiej powód bezspornie regularnie wywiązywał się ze swojego obowiązku regulowania rat leasingowych. W stanie faktycznym sprawy powód był obowiązany do uiszczania rat według następującego harmonogramu: rata 53 – do 15 września 2023 r. (za wrzesień 2023 r.), rata 54 – do 15 października 2023 r. (za październik 2023 r.), rata 55 – do 15 listopada 2023 r. (za listopad 2023 r.), rata 56 – do 15 grudnia 2023 r. (za grudzień 2023 r.), rata 57 – do 15 stycznia 2024 r. (za styczeń 2024 r.), rata 58 – do 15 lutego 2024 r. (za luty 2024 r.), rata 59 – do 15 marca 2024 r. (za marzec 2024 r.). Pierwsze pismo o zmianie wierzyciela, jakie otrzymał powód pochodziło od (...) S.A. W piśmie tym, datowanym na 11 sierpnia 2023 r., nawiązano do zawiadomienia o przelewie wierzytelności, które powód miał otrzymał od (...) S.A. Powód jednak utrzymywał, że takowego zawiadomienia nie otrzymał, co w świetle stanowiska pozwanego zarządcy masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji, który również nie wykazał, by takowe zawiadomienie przed otrzymaniem przez powoda w/w pisma od (...) S.A. (...) powodowi skutecznie doręczył – wobec czego zarzut powoda o braku zawiadomienia przez (...) jawi się jako wiarygodne. W piśmie z 11 sierpnia 2023 r. poinstruowano powoda, że jest obowiązany uiszczać należności leasingowe na rachunek bankowy VeloBank, jednocześnie zastrzegając, iż tylko wpłaty na podany rachunek będą pomniejszały zadłużenie powoda z tytułu umowy leasingu. Powód uznał pismo VeloBank za w pełni wiarygodne, co należy uznać za uzasadnione, trudno bowiem byłoby w jego ówczesnej sytuacji powziąć wątpliwości co do autentyczności pisma, zważywszy na jego treść, zawierającą odwołanie do szczegółowych danych dotyczących spornej umowy leasingu. Zresztą późniejszy tok zdarzeń w pełni uprawnił przekonanie, że rzeczone pismo było autentyczne i odzwierciedlało prawdziwy stan rzeczy po jego otrzymaniu. O kolejnej zmianie wierzyciela, tym razem na (...) S.A. w W. , powód dowiedział się z pisma (...) S.A. z 24 listopada 2023 r. W piśmie tym zawarto informację, że przeniesienie zobowiązań z umowy leasingu nastąpiło w dniu 1 listopada 2023 r. na mocy decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 27 października 2023 r. w ramach przymusowej restrukturyzacji (...) Bank S.A. Pouczono przy tym, że sama zmiana wierzyciela nie wpływa na dotychczasowy sposób obsługi zobowiązań z umowy leasingu – co w praktyce miało oznaczać, że powód miał dokonywać wpłat na dotychczasowy rachunek bankowy VeloBanku. Żądanie pozwu dotyczyło przesądzenia podmiotu właściwego po stronie wierzyciela, na rzecz którego powód winien uiszczać raty leasingowe od 54 do 59. Jak już ustalono, rata 54 obejmowała należność za październik 2023 r. i była płatna do 15 października 2023 r. Skoro powód o zmianie wierzyciela dowiedział się po raz pierwszy z pisma (...) S.A. z 11 sierpnia 2023 r., to zarówno ratę 54, jak i kolejną, to jest 55 (za listopad 2023 r. płatną do 15 listopada 2023 r.) był obowiązany uiścić na rzecz ówczesnego wierzyciela, czyli (...) S.A. O zmianie wierzyciela z (...) S.A. na (...) S.A. ze skutkiem na 1 listopada 2023 r. powód został zawiadomiony dopiero pismem (...) S.A. z 24 listopada 2023 r., a więc już po upływie terminu do uiszczenia raty 55. W rezultacie, zaistniała konieczność zastosowania w tym względzie regulacji art. 512 k.c. , skutkiem czego płatność raty 55 na rzecz (...) S.A. uznano za skuteczną i obniżającą wysokość jego zobowiązania z tytułu umowy leasingu, mimo że pod względem materialnym wierzycielem powoda był już wtedy (...) S.A. Dalsze raty pozostałe do końca obowiązywania leasingu, tj. od 56 do 59, wobec braku kolejnej zmiany wierzyciela i niewątpliwie skutecznej zmianie z (...) S.A. na (...) S.A. z dniem 1 listopada 2023 r., o czym powód miał wiedzę przed terminem zapłaty raty 56, były więc płatne na wierzyciela aktualnego na chwilę ich wymagalności, a więc (...) S.A. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że uiszczanie rat miało przebiegać na dotychczasowych zasadach, tj. na rachunek (...) S.A. Miało to bowiem jedynie techniczny charakter, odbywało się w porozumieniu obu podmiotów i nie wpływało na posiadanie samego przymiotu strony umowy leasingu. W świetle powyższego orzeczono jak w ust. II i III wyroku. Nie ulegało też najmniejszej wątpliwości, że stronami umowy leasingu operacyjnego nr (...) był powód (...) S.A. w restrukturyzacji (jako następca prawny (...) S.A. , który zawarł umowę z 28 lutego 2019 r.). Nie było przy tym w szczególności podstaw, zważywszy na otwarcie postępowania sanacyjnego wobec (...) S.A. w restrukturyzacji, aby za stronę umowy uznać zarządcę masy sanacyjnej, gdyż zgodnie z art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego zarządca jedynie wstępuje do postępowań sądowych, gdzie występuję w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Stąd orzeczono jak w ust. I wyroku. Następstwem uznania skuteczności zmiany wierzyciela na (...) S.A. było stwierdzenie, że przeszła na niego również wierzytelność w zakresie kwoty wykupu. Jest to normalna konsekwencja zmiany wierzyciela. W rezultacie orzeczono jak w ust. IV wyroku. W celu dopełnienia umowy i osiągnięcia zasadniczego celu, jaki przyświecał powodowi, czyli uzyskania własności pojazdu objętego leasingiem, konieczne było też rozstrzygnięcia, któremu podmiotowi powód winien złożyć oświadczenie o wykupie pojazdu i wniosek o przeniesienie jego własności. Z tego względu orzeczono jak w ust. V wyroku. W ocenie Sądu nie ulegało też wątpliwości, że powód posiadał interes prawny w wytoczeniu przedmiotowego powództwa. Brak bowiem było innej drogi prawnej, która zapewniłaby mu osiągnięcie zamierzonego przezeń celu, dobrowolne zaś próby wyjaśnienia sytuacji z wierzycielami nie przynosiły żadnego wymiernego efektu, wręcz przeciwnie powód stanął przed ryzykiem pozbawienia go pojazdu mimo rzetelnego wywiązywania się z obowiązków leasingobiorcy, w szczególności terminowego opłacania rat leasingowych, a to za sprawą wypowiedzenia umowy leasingu dokonanego przez (...) S.A. w restrukturyzacji i to już po przelewie wierzytelności. Sąd w niniejszym postępowaniu nie rozstrzygał wzajemnych rozliczeń między poszczególnymi wierzycielami, przedmiotem rozstrzygnięcia było wyłącznie ustalenie tego, wobec kogo powód był zobowiązany z tytułu konkretnych obowiązków umownych obciążających go jako dłużnika. Dokonano tego w oparciu o dokumenty świadczące o zmianach podmiotowych po stronie wierzyciela, zawiadomieniach o tym powoda, natomiast cały kontekst sytuacyjny temu towarzyszący a wskazujący na istnienie sporu pomiędzy wierzycielami miało jedynie znaczenie uzupełniające, lecz w żadnej mierze nie zasadnicze. Celem niniejszego postępowania było bowiem rozwianie wątpliwości w sytuacji prawnej powoda w odniesieniu do przedmiotowej umowy leasingu, a nie przesądzenie który z wierzycieli ma rację co do niuansów przymusowej restrukturyzacji. W ust. VI wyroku odstąpiono od obciążenia pozwanego (...) S.A. kosztami procesu należnymi powodowi. Wskazać w tym względzie należy, że ten pozwany uznał powództwo (poza żądaniem kosztowym), co teoretycznie mogłoby mu dawać podstawę do domagania się kosztów na mocy art. 101 k.p.c. Jednakże, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do jego zastosowania i to pomimo uznania powództwa z jego strony. Nie jest bowiem tak, że powód nie miał powodów do wytoczenia sprawy i to pomimo tego, że ten pozwany sam takowych powodów nie dał. Nadto, stosowanie zasady zawinienia jest wyłączone w sprawach, w których nawet brak dania powodu przez pozwanego do wytoczenia powództwa i uznanie przez niego świadczenia sprawiają, że powód nie ma innej możliwości ochrony swoich praw aniżeli w postępowaniu sądowym (Piaskowska Olga Maria (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–505(39). Tom I, LEX). Powód musiał przy tym pozwać również (...) S.A. z powodu przejścia na niego uprawnień z umowy leasingu i stania się jego wierzycielem. W tej sytuacji rażąco niesprawiedliwe byłoby domaganie się od powoda kosztów procesu. Zarazem, nie można było też faktu uznania powództwa przy pierwszej czynności procesowej (odpowiedzi na pozew) zbagatelizować i nie nadać jej żadnej doniosłości prawnej przy orzekaniu o kosztach. Z tego powodu w oparciu o art. 102 k.p.c. Sąd zdecydował, by pozwanego nie obciążać kosztami na rzecz powoda. W ust. VII wyroku orzeczono o kosztach procesu na zasadzie zawinienia na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , obciążając nimi w całości pozwanych (...) S.A. i Zarządcę masy sanacyjnej (...) S.A. Powództwo bowiem uwzględniono w całości, a powód nie miał innego wyjścia jak jego wytoczenie w celu ochrony swojego interesu umownego, zaś do jego osiągnięcia musiał pozwać oba te podmioty. Na zasądzoną kwotę 15.063,00 zł złożyło się: 4.246,00 zł – opłata od pozwu, 17,00 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 10.800,00 zł – koszty zastępstwa procesowego. Sąd przy tym wyjaśnia, że przyznano stronie powodowej koszty zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej. Pełnomocnik powoda wnioskował ostatecznie o przyznanie potrójnej stawki minimalnej, lecz w ocenie Sądu było to żądanie wygórowane. Ze względu na wartość przedmiotu sporu stawka minimalna w sprawie wynosiła 5.400,00 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935, ze zm.). Zważywszy jednak na znaczny nakład pracy pełnomocnika powoda włożony w niniejszą sprawę, składanie w toku postępowania szczegółowych pism procesowych i załączników, które przyczyniły się do rozstrzygnięcia sprawy, obecność na rozprawie i zauważalne zaangażowanie w rzetelne wyjaśnienie sprawy, które ostatecznie przyczyniły się do uwzględnienia powództwa w całości, zaszły podstawy do zwiększenia stawki do jej dwukrotności w oparciu o przesłanki wyrażone w § 15 ust. 1 i ust. 3 pkt 1-4 w/w rozporządzenia. Ustalone w ten sposób koszty, stosownie do regulacji z art. 105 § 1 k.p.c. , rozdzielono pomiędzy obu pozwanych ustalając, że ponoszą je w częściach równych, tj. po 7.531,50 zł każdy. O odsetkach od kosztów orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Do tego, w ust. VIII wyroku orzeczono o kosztach postępowania zażaleniowego, realizując obowiązek nałożony przez sąd odwoławczy rozpoznający zażalenie na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Z tego tytułu zasądzono od pozwanego Zarządcy masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji we W. na rzecz powoda kwotę 1.350,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym (§ 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 6 w/w rozporządzenia). O odsetkach od tych kosztów orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. , jednocześnie ustalając, że wobec oddalenia zażalenia koszty postępowania zażaleniowego pozostali pozwani jako występujący po tej samej stronie ponoszą we własnym zakresie. asesor sądowy Mateusz Mordal ZARZĄDZENIE 1. 
        odnotować w kontrolce uzasadnień; 2. 
        odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć: a) 
        pełnomocnikowi pozwanego zarządcy masy sanacyjnej (...) S.A. (przez PI); 3. 
        akta przedłożyć z apelacją lub pismami albo za 20 dni; 4. 
        projekt uzasadnienia sporządzony przez asystenta został zaakceptowany TAK NIE KW część wstępna Z. , dnia 07.05.2025 r. asesor sądowy Mateusz Mordal Zarządzenie wykonano dnia Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr (...) Prezesa Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 25 czerwca 2015r. KARTA KWALIFIKACYJNA ORZECZENIA 1. 
        Sygnatura akt: V GC 106/24 2. 
         Wyrok z dnia: 14 kwietnia 2025 r. 3. 
        Hasło tematyczne orzeczenia: .................................................................................... (z listy haseł tematycznych opublikowanej na portalu orzeczeń) 4. 
        Podstawa prawna orzeczenia: .................................................................................... 5. 
        Nie publikować w (...) :  6. 
        Istotność orzeczenia: .................................................................................................. (w skali od 0 do 5) 7. 
        Teza orzeczenia (): ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... Sędzia sprawozdawca / Przewodniczący Wydziału ................................................................................