Orzeczenie · 2025-04-14

V GC 106/24

Sąd

Sąd Rejonowy w Zielonej Górze

Miejsce

Zielona Góra

Data

2025-04-14

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy

leasingzmiana wierzycielaprzelew wierzytelnościrestrukturyzacjainteres prawnydepozyt sądowykoszty procesukodeks cywilnyart. 189 kpcart. 512 kc

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód K. P., prowadzący działalność gospodarczą w transporcie drogowym, zawarł w 2019 roku umowę leasingu operacyjnego na ciągnik siodłowy z (...) S.A. Przez cały okres trwania umowy terminowo spłacał raty. W sierpniu 2023 roku otrzymał pismo z (...) S.A. informujące o przelewie wierzytelności na rzecz (...) S.A. i wskazujące nowy rachunek bankowy do wpłat. Powód stosował się do tych wskazówek, jednak później pojawiły się kolejne zmiany wierzyciela (na (...) S.A. na mocy decyzji BFG w ramach przymusowej restrukturyzacji) oraz niejasności co do właściwego rachunku bankowego i wysokości zadłużenia. W związku z groźbą wypowiedzenia umowy leasingu przez (...) S.A. w restrukturyzacji, powód złożył raty do depozytu sądowego i wystąpił z pozwem o ustalenie, kto jest właściwym wierzycielem poszczególnych rat oraz kto powinien otrzymać oświadczenie o wykupie pojazdu. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze, po stwierdzeniu swojej niewłaściwości przez Sąd Rejonowy w Świebodzinie, ustalił, że stronami umowy leasingu są powód i (...) S.A. w restrukturyzacji (jako następca prawny pierwotnego leasingodawcy). Sąd rozstrzygnął również, komu przysługują poszczególne raty leasingowe (od 54 do 59) oraz wierzytelność wykupu, stosując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przelewu wierzytelności i zawiadomienia dłużnika (art. 509, 511, 512 k.c.). Sąd uznał, że powód miał interes prawny w wytoczeniu powództwa, ponieważ nie mógł uzyskać jasnych informacji od wierzycieli, a sytuacja ta zagrażała jego działalności gospodarczej. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, obciążając nimi pozwanych (...) S.A. i zarządcę masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji, z uwagi na uwzględnienie powództwa w całości i konieczność jego wytoczenia przez powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście skomplikowanych sporów o wierzytelności, stosowanie art. 512 k.c. przy wielokrotnych zmianach wierzyciela w umowach leasingowych, ochrona dłużnika w procesach restrukturyzacyjnych i zmianach wierzycieli.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianami wierzyciela w umowie leasingowej, w tym z przymusową restrukturyzacją banku. Może wymagać dostosowania do innych typów zobowiązań.

Zagadnienia prawne (4)

Czy powód posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, czy może on skutecznie dochodzić ochrony swoich praw na innej drodze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, powód posiadał interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, ponieważ nie istniała inna droga prawna, która zapewniłaby mu osiągnięcie zamierzonego celu, a dobrowolne próby wyjaśnienia sytuacji z wierzycielami nie przynosiły skutku i groziły utratą pojazdu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powództwo o ustalenie jest środkiem ostatecznym (ultima ratio), ale w tej konkretnej sytuacji, wobec braku możliwości uzyskania jasnych informacji od wierzycieli i grożącego ryzyka utraty pojazdu, powództwo o ustalenie było jedyną skuteczną drogą ochrony jego praw. Interes prawny należy rozumieć szeroko, z uwzględnieniem dostępu do sądu.

Jakie są skutki prawne zmiany wierzyciela w umowie leasingu, w szczególności w kontekście zawiadomienia dłużnika o przelewie wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodnie z art. 512 k.c., dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. W przypadku wielokrotnych zmian wierzyciela, kluczowe jest prawidłowe i terminowe zawiadomienie dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd analizował przepisy dotyczące przelewu wierzytelności, podkreślając znaczenie art. 512 k.c. dla ochrony dłużnika. W przypadku powoda, który otrzymał sprzeczne informacje i nie był jednoznacznie poinformowany o wszystkich zmianach wierzyciela, sąd uznał płatności dokonane na rzecz poprzedniego wierzyciela za skuteczne, jeśli powód nie wiedział o przelewie w chwili dokonywania płatności.

Kto jest stroną umowy leasingu, gdy pierwotny leasingodawca został objęty postępowaniem sanacyjnym, a wierzytelność została przeniesiona na inny podmiot?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stroną umowy leasingu jest leasingodawca (lub jego następca prawny), a nie zarządca masy sanacyjnej, który jedynie reprezentuje dłużnika w postępowaniach sądowych.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zarządca masy sanacyjnej działa w imieniu dłużnika, ale nie staje się stroną umowy leasingu. Stroną pozostaje podmiot, na który przeszły prawa i obowiązki wynikające z umowy, w tym przypadku (...) S.A. w restrukturyzacji jako następca prawny.

Jak rozstrzygnąć o kosztach procesu, gdy powództwo zostało uwzględnione w całości, ale pozwany uznał powództwo, a sytuacja była skomplikowana z powodu sporów między wierzycielami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach, nawet jeśli powództwo zostało uwzględnione w całości, a pozwany uznał powództwo.

Uzasadnienie

Sąd zastosował art. 102 k.p.c. wobec jednego z pozwanych, uznając, że mimo uwzględnienia powództwa, sytuacja była na tyle skomplikowana, a powód musiał pozwać oba podmioty, że obciążenie go kosztami byłoby rażąco niesprawiedliwe. Koszty zostały zasądzone od pozostałych pozwanych na zasadzie zawinienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uwzględniono powództwo

Strona wygrywająca

powód K. P.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. P.	osoba_fizyczna	powód
(...) S.A. w restrukturyzacji	spółka	pozwany (wierzyciel)
(...) S.A.	spółka	pozwany (wierzyciel)
(...) S.A.	spółka	pozwany (wierzyciel)
Zarządca masy sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji	inne	pozwany (zarządca masy sanacyjnej)

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Powództwo o ustalenie jest środkiem ostatecznym (ultima ratio).

k.c. art. 509 § 1

Kodeks cywilny

Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

k.c. art. 512

Kodeks cywilny

Dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do innych czynności prawnych dokonanych między dłużnikiem a poprzednim wierzycielem.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę ma prawo do zwrotu kosztów procesu od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

k.c. art. 511

Kodeks cywilny

Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony.

Pr. restrukt. art. 311 § 1

Prawo restrukturyzacyjne

Zarządca masy sanacyjnej wstępuje do postępowań sądowych, gdzie występuje w imieniu własnym na rzecz dłużnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód wykazał interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, gdyż nie mógł skutecznie dochodzić swoich praw na innej drodze. • Płatności dokonywane przez powoda na rzecz poprzedniego wierzyciela były skuteczne zgodnie z art. 512 k.c., ponieważ powód nie był jednoznacznie poinformowany o wszystkich zmianach wierzyciela. • Zmiana wierzyciela nie wpływa na obowiązek dłużnika do zapłaty, jeśli nie został on prawidłowo o niej poinformowany. • Zarządca masy sanacyjnej nie jest stroną umowy leasingu, a jedynie reprezentuje dłużnika.

Odrzucone argumenty

Pozwany (...) S.A. w restrukturyzacji argumentował brak swojej legitymacji biernej, co zostało odrzucone przez sąd. • Pozwani kwestionowali prawidłowość płatności dokonywanych przez powoda, co zostało uznane za niezasadne przez sąd w świetle art. 512 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Powództwo o ustalenie jest środkiem ostatecznym (ultima ratio). • Interes prawny należy rozumieć szeroko, z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądu w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej. • Dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. w celu uniknięcia rażącej niesprawiedliwości w orzekaniu o kosztach.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście skomplikowanych sporów o wierzytelności, stosowanie art. 512 k.c. przy wielokrotnych zmianach wierzyciela w umowach leasingowych, ochrona dłużnika w procesach restrukturyzacyjnych i zmianach wierzycieli."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianami wierzyciela w umowie leasingowej, w tym z przymusową restrukturyzacją banku. Może wymagać dostosowania do innych typów zobowiązań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje między dłużnikiem a wierzycielami po restrukturyzacji banku, a także jak ważne jest prawidłowe informowanie o zmianach wierzyciela. Jest to przykład walki przedsiębiorcy o utrzymanie ciągłości działalności w obliczu zawiłości prawnych.

“Przedsiębiorca w pułapce bankowych restrukturyzacji: komu płacić raty leasingowe za ciężarówkę?”

Dane finansowe

opłata od pozwu: 4246 PLN

opłata skarbowa od pełnomocnictwa: 17 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 10 800 PLN

koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym: 1350 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników