Orzeczenie · 2020-01-17

V CZ 93/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-01-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyzażalenienierozpoznanie istoty sprawyart. 386 kpcart. 394(1) kpcpostępowanie dowodoweorzeczenie kasatoryjne

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 10 września 2019 r., który uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując jako podstawę nierozpoznanie istoty sprawy. Pozwana zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Najwyższy przypomniał, że zażalenie do Sądu Najwyższego na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji jest środkiem szczególnym, którego kognicja jest ograniczona do oceny przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c. Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza brak rozstrzygnięcia co do przedmiotu sprawy, a nie konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zakwalifikował sytuację jako nierozpoznanie istoty sprawy, gdyż Sąd pierwszej instancji nie ustalił zasadniczych okoliczności dotyczących tytułu prawnego powódki i rodzaju roszczenia, mimo dysponowania materiałem dowodowym. Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w kontekście orzeczeń kasatoryjnych i zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i ograniczonego zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zakwalifikował sytuację procesową jako nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. poprzez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo zakwalifikował sytuację jako nierozpoznanie istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy polega na braku rozstrzygnięcia co do przedmiotu sprawy, a nie na konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego. Sąd pierwszej instancji nie ustalił zasadniczych okoliczności dotyczących tytułu prawnego powódki i rodzaju roszczenia, co uzasadniało uchylenie wyroku przez sąd drugiej instancji.

Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym opartym na art. 394(1) § 1(1) k.p.c. na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakres kognicji Sądu Najwyższego jest ograniczony i nie obejmuje oceny zasadności powództwa, apelacji ani merytorycznej prawidłowości stanowiska sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy bada jedynie przesłanki przewidziane w art. 386 § 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie do Sądu Najwyższego na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji nie służy kontroli materialno-prawnej podstawy orzeczenia, która może być przeprowadzona wyłącznie w postępowaniu kasacyjnym. Kognicja Sądu Najwyższego jest ograniczona do oceny, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zakwalifikował określoną sytuację procesową jako odpowiadającą przyjętej podstawie orzeczenia kasatoryjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
pozwana (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
W. Sp. z o.o. w W.spółkapowód
S. Sp. z o.o. O. Sp. k. w L.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza brak rozstrzygnięcia co do przedmiotu sprawy, wyznaczonego treścią i materialno-prawną podstawą żądania powoda, materialno-prawnymi, bądź będącymi ich następstwem, procesowymi zarzutami pozwanego. Dochodzi do niego wtedy, gdy sąd zaniechał ich zbadania bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka jurysdykcyjna lub procesowa unicestwiająca roszczenie, m.in. bezpodstawnie odmówił dalszego prowadzenia sprawy przyjmując brak legitymacji procesowej stron, skuteczność twierdzenia lub zarzutu wygaśnięcia bądź umorzenia zobowiązania, upływ terminów zawitych, przedwczesność powództwa bądź nie rozpoznał żądań w aspekcie wszystkich twierdzeń powoda lub zarzutów pozwanego przyjmując, że nie zostały one zgłoszone lub zostały zgłoszone, ale są objęte prekluzją procesową. Przesłanka wymogu „przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości” jest spełniona, gdy do przeprowadzenia dowodów w ogóle nie doszło, a nie gdy zachodzi konieczność ich uzupełnienia, nawet w istotnej lub znacznej części.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji, które uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 394(1) § 3 k.p.c. - podstawa oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo zakwalifikował sytuację jako nierozpoznanie istoty sprawy, gdyż Sąd pierwszej instancji nie ustalił zasadniczych okoliczności dotyczących tytułu prawnego powódki i rodzaju roszczenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż Sąd ten z uwagi na kontradyktoryjny charakter postępowania powinien poprzestać na dowodach zaoferowanych przez strony, a „nierozpoznanie roszczeń powoda nastąpiło z jego winy”.

Godne uwagi sformułowania

nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. oznacza brak rozstrzygnięcia co do przedmiotu sprawy • Przesłanka wymogu „przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości” jest spełniona, gdy do przeprowadzenia dowodów w ogóle nie doszło, a nie gdy zachodzi konieczność ich uzupełnienia, nawet w istotnej lub znacznej części. • Zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym, opartym na art. 394^1 § 1^1 k.p.c., jest ograniczony i nie obejmuje oceny zasadności powództwa, apelacji ani merytorycznej prawidłowości stanowiska sądu odwoławczego.

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący, sprawozdawca

Roman Trzaskowski

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w kontekście orzeczeń kasatoryjnych i zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i ograniczonego zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzuje ważne zagadnienie procesowe dotyczące nierozpoznania istoty sprawy i zakresu kognicji Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst