V CZ 65/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanego H. T. na wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 25 maja 2018 r., który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 kwietnia 2017 r. oddalający powództwo G. W. o zapłatę 75 001,00 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy naruszył prawo procesowe w zakresie ustaleń faktycznych, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 117 § 2 k.c. w związku z art. 442¹ k.c. przez błędne uznanie, że przedawnienie roszczenia nastąpiło z chwilą podpisania kontraktu menadżerskiego. Sąd odwoławczy przyjął, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym poszkodowany rzeczywiście dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej, a nie od dnia, w którym mógł się o tym dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności. W ocenie Sądu Apelacyjnego, powód uzyskał te informacje 24 kwietnia 2014 r., co oznaczało, że do przedawnienia nie doszło. Sąd Apelacyjny uznał, że wobec błędnego uwzględnienia zarzutu przedawnienia doszło do nierozpoznania istoty sprawy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwany zaskarżył ten wyrok zażaleniem, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że badał jedynie prawidłowość zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście nierozpoznania istoty sprawy. Zgodnie z utrwalonym poglądem, nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony. Oddalenie powództwa z powodu przedawnienia jest jedną z takich sytuacji. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., a zarzuty dotyczące meritum przedawnienia wykraczają poza zakres postępowania zażaleniowego. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. oraz potwierdzenie, że nierozpoznanie istoty sprawy obejmuje przypadki oddalenia powództwa z powodu przedawnienia.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania zażaleniowego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy) uchylając wyrok sądu pierwszej instancji z powodu błędnego ustalenia przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ oddalenie powództwa z powodu przedawnienia stanowi nierozpoznanie istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, wychodząc z błędnego założenia o istnieniu przesłanki unicestwiającej roszczenie lub wykluczającej jego skuteczne dochodzenie. Oddalenie powództwa z powodu przedawnienia jest taką sytuacją, gdyż przedawnienie jest negatywną przesłanką jurysdykcyjną. Dlatego uchylenie wyroku w takiej sytuacji przez sąd drugiej instancji jest prawidłowe.
Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. bada prawidłowość merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji co do przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy w tym postępowaniu bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., a poza zakresem oceny pozostaje prawidłowość stanowiska co do meritum wyrażonego przez sąd drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu inicjowanym zażaleniem na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. bada się jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy). Prawidłowość merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji, w tym ocena przedawnienia, wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego w tym trybie postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. W. | osoba_fizyczna | powód |
| H. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Trzyletni termin biegnie od dnia, w którym poszkodowany rzeczywiście dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie zaś od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności poszkodowany mógł się o tym dowiedzieć.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany przez Sąd Apelacyjny w celu przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 442¹ k.c. przez nieprawidłowe uznanie, że okoliczności uzasadniające rozpoczęcie biegu przedawnienia nastąpiły już z chwilą podpisania kontraktu.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzucane naruszenie przez pozwanego w zażaleniu.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa złożenia zażalenia przez pozwanego.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa złożenia zażalenia przez pozwanego.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Wspomniany w kontekście dopuszczalności środka kasacyjnego.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Wspomniany w kontekście dopuszczalności środka kasacyjnego.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z powodu przedawnienia, co stanowi nierozpoznanie istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zażalenie pozwanego kwestionujące prawidłowość merytorycznego stanowiska Sądu Apelacyjnego co do przedawnienia roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce wtedy, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, wychodząc z błędnego założenia, że istnieje przesłanka unicestwiająca roszczenie albo przesłanka wykluczająca jego skuteczne dochodzenie • oddalenie powództwa z racji przedawnienia stanowi [...] jedną z sytuacji, które odpowiadają pojęciu nierozpoznania istoty sprawy • Prawidłowość zajętego przez Sąd stanowiska co do tego zagadnienia [...] wybiega [...] poza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu inicjowanym zażaleniem składanym na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący, sprawozdawca
Monika Koba
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. oraz potwierdzenie, że nierozpoznanie istoty sprawy obejmuje przypadki oddalenia powództwa z powodu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania zażaleniowego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym oraz precyzuje pojęcie nierozpoznania istoty sprawy w kontekście przedawnienia, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Sąd Najwyższy: Czy przedawnienie to zawsze nierozpoznanie istoty sprawy? Kluczowe rozstrzygnięcie w zażaleniu.”
Dane finansowe
WPS: 75 001 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.