Orzeczenie · 2018-08-09

V CZ 49/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-08-09
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt hipotecznyfrank szwajcarskiabuzywnośćnierozpoznanie istoty sprawyzwrot nienależnego świadczeniaSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowe

Sprawa dotyczyła powództwa S. B. i A. B. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę, w którym powodowie domagali się zasądzenia solidarnie kwoty 282 020,42 zł z odsetkami, ewentualnie z uwagi na uznanie umowy o kredyt hipoteczny za nieważną lub bezskuteczną. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. oddalił to żądanie, ale częściowo uwzględnił żądanie zwrotu nienależnego świadczenia, zasądzając 20 661,38 zł z odsetkami, uznając niektóre zapisy umowy za abuzywne. Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r. oddalił apelację pozwanego, oddalił apelację powodów w części dotyczącej oddalenia powództwa o 282 020,42 zł, ale uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 78 613,77 zł i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Apelacyjny uznał, że oddalenie wniosku powodów o dowód z opinii biegłego było bezpodstawne i doprowadziło do nierozpoznania istoty sporu w zakresie żądania zwrotu nienależnego świadczenia. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, badał jedynie formalną poprawność zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 k.p.c. Stwierdził, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy nie zbadał materialnej podstawy żądania w zakresie kwoty 78 613,77 zł, ponieważ niedostatki w czynnościach procesowych (nieprecyzyjna teza dowodowa) stanowiły przyczynę oddalenia żądania. Dlatego uchylenie wyroku przez Sąd Apelacyjny było konieczne. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy) w kontekście kredytów frankowych i niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego z powodu nieprecyzyjnej tezy dowodowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nierozpoznaniem istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchylenie przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy) było uzasadnione, gdy sąd pierwszej instancji oddalił część powództwa z powodu niedostatecznego sprecyzowania tezy dowodowej przez powodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie wyroku było uzasadnione, ponieważ sąd pierwszej instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania w zakresie kwoty 78 613,77 zł, a niedostatki w czynnościach procesowych stanowiły przyczynę unicestwiającą roszczenie w tej części.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony. W tej sprawie Sąd Okręgowy nie zbadał materialnej podstawy żądania zwrotu 78 613,77 zł, ponieważ oddalił wniosek o dowód z opinii biegłego z powodu nieprecyzyjnej tezy dowodowej, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie.

Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że zachodzi jedna z przyczyn uzasadniających uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, objętych art. 386 § 2 i 4 k.p.c. Kontrola ma charakter formalny i nie obejmuje oceny zasadności żądania pozwu ani merytorycznego stanowiska prawnego sądu drugiej instancji.

Uzasadnienie

Postępowanie zażaleniowe w tym przypadku ma na celu sprawdzenie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznapowód
A. B.osoba_fizycznapowód
Bank (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia kształtujące dodatkowy, podwójny mechanizm indeksacyjny (waloryzacyjny) miały charakter postanowień abuzywnych i zostały uznane za bezskuteczne wobec powodów.

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie żądania zwrotu nienależnego świadczenia z powodu nierozpoznania wniosku dowodowego. • Kontrola Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym ma charakter formalny i ogranicza się do oceny prawidłowości zastosowania art. 386 § 4 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzut powoda, że Sąd Apelacyjny błędnie przyjął nierozpoznanie istoty sprawy, podczas gdy chodziło jedynie o odmienną ocenę prawną i potrzebę przeprowadzenia jednego dowodu uzupełniającego.

Godne uwagi sformułowania

Do nierozpoznania istoty sprawy (...) dochodzi wtedy, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy sąd ten zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. • Kontrola ma charakter jedynie formalny. • Nie można przyjąć, że rozstrzygnięcie oddalające powództwo o zapłatę w zakresie kwoty 78 613,77 zł oznacza, że w tym zakresie istota sprawy została rozpoznana.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy) w kontekście kredytów frankowych i niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego z powodu nieprecyzyjnej tezy dowodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nierozpoznaniem istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kredytów frankowych i procedury sądowej, co jest nadal gorącym tematem. Wyjaśnia, kiedy sąd może uchylić wyrok z powodu nierozpoznania istoty sprawy, co jest kluczowe dla prawników procesowych.

Kredyt frankowy: Kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy i co to oznacza dla Twojego postępowania?

Dane finansowe

WPS: 282 020,42 PLN

zwrot nienależnego świadczenia: 20 661,38 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst