V CZ 18/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPozwana H. B. wniosła zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 17 listopada 2015 r., który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 3 czerwca 2015 r. w części zasądzającej od pozwanej na rzecz powoda Banku kwotę 97.556,04 zł z odsetkami oraz w zakresie kosztów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy ustalił, że powód udzielił mężowi pozwanej kredytu i kart kredytowych, a po jego śmierci odmówiono wypłaty ubezpieczenia. Bank wypowiedział umowy i wezwał pozwaną do zapłaty. Sąd Okręgowy uznał powództwo częściowo za zasadne, odrzucając zarzut przedawnienia, gdyż uznał, że bank zbyt późno rozliczył składkę ubezpieczeniową i naliczał odsetki karne. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok, wskazując na wady ustnego uzasadnienia Sądu Okręgowego (naruszenie art. 328 § 2 k.p.c.) oraz błędy materialnoprawne, co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy. Sąd Apelacyjny zalecił ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem odrębnych terminów przedawnienia dla poszczególnych umów. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola w postępowaniu zażaleniowym ma charakter formalny i dotyczy przesłanek uchylenia wyroku. Stwierdził, że Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy, przedstawił ustalenia faktyczne i rozważył zarzut przedawnienia. Wady uzasadnienia nie były na tyle kardynalne, by uzasadniać nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że nie było podstaw do jego wydania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy) oraz zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.
Dotyczy specyfiki postępowania zażaleniowego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wady ustnego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, w tym brak wystarczających ustaleń faktycznych i błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, uzasadniają uchylenie tego wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wady uzasadnienia nie były na tyle kardynalne, aby uzasadniać nierozpoznanie istoty sprawy, jeśli sąd pierwszej instancji rozpoznał przedmiot powództwa i rozważył zarzuty strony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. Wady uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji mogą uzasadniać nierozpoznanie istoty sprawy tylko wtedy, gdy są kardynalne i uniemożliwiają odtworzenie rozumowania sądu. W tym przypadku Sąd Okręgowy przedstawił ustalenia faktyczne, rozważył zarzut przedawnienia i orzekł o żądaniu powoda, co oznacza, że rozpoznał istotę sprawy.
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację od wyroku sądu pierwszej instancji, który nie rozpoznał istoty sprawy, może jedynie kontrolować formalne przesłanki uchylenia wyroku, czy też ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie jedynie kontroli formalnej, i w razie stwierdzenia niedostatków postępowania dowodowego lub potrzeby poczynienia dalszych ustaleń, powinien je uzupełnić.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym ma charakter merytoryczny, a nie jedynie kontrolny. Sąd odwoławczy, orzekając na podstawie materiału zebranego w pierwszej instancji i w postępowaniu apelacyjnym, ma obowiązek uzupełnić postępowanie dowodowe, jeśli jest to konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank | spółka | powód |
| H. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie obowiązku ustalenia podstawy faktycznej uzasadnienia ustnego może być podstawą do uchylenia wyroku, jeśli jest rażące.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 394 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia zaskarżenie zażaleniem postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie apelacyjne.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia roszczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy. • Wady ustnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego nie były na tyle kardynalne, aby uzasadniać nierozpoznanie istoty sprawy. • Sąd Okręgowy przedstawił wystarczające ustalenia faktyczne i rozważył zarzut przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Okręgowego obarczony był wadami uzasadnienia, które uniemożliwiały rozpoznanie istoty sprawy. • Sąd Okręgowy popełnił błędy materialnoprawne przy rozstrzyganiu sprawy.
Godne uwagi sformułowania
rolą Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym jest zbadanie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo pojmował przyczynę uzasadniającą wydanie orzeczenia kasatoryjnego • Prawidłowość stanowiska prawnego sądu drugiej instancji pozostaje poza zakresem kontroli zażaleniowej. • Pojęcie nierozpoznania istoty sprawy interpretowane jest jako wadliwość rozstrzygnięcia polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie • Rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym ma charakter merytoryczny, a nie jedynie kontrolny.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Anna Kozłowska
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy) oraz zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zażaleniowego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z zakresem kontroli sądowej i prawidłowością uchylania wyroków przez sądy wyższej instancji, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.”
Dane finansowe
WPS: 97 556,04 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.