Orzeczenie · 2004-12-16

V CZ 143/04

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2004-12-16
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
kasacjazażaleniezmiana podmiotowanastępstwo procesowewierzytelnośćzgoda stronySąd Najwyższyk.p.c.

Sprawa dotyczyła zażalenia spółki "P." na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej kasacji. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, ponieważ spółka "P.", która wstąpiła do sprawy jako następca prawny spółki "PI." (pierwotnego powoda) po rozwiązaniu umowy nabycia wierzytelności, nie uzyskała zgody strony pozwanej na wstąpienie do procesu. Sąd Apelacyjny oparł się na art. 192 pkt 3 k.p.c., uznając, że spółka "P." była osobą nieuprawnioną do wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zważył, że zbycie wierzytelności w toku procesu jest dopuszczalne, ale wymaga zgody strony przeciwnej na wstąpienie nabywcy, aby ten mógł skutecznie działać w sprawie. W przypadku braku takiej zgody, zbywca pozostaje legitymowany, a nabywca jest związany wyrokiem. Sąd Najwyższy podkreślił, że argumentacja skarżącej dotycząca rzeczy oznaczonych co do gatunku nie miała zastosowania, gdyż przedmiotem zbycia była wierzytelność. Ponadto, sąd uznał, że wstąpienie do procesu w miejsce powoda na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, które ma ograniczony zakres badania. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście zmiany podmiotowej w postępowaniu kasacyjnym, dopuszczalności zbycia wierzytelności w toku procesu i wymogu zgody strony przeciwnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbycia wierzytelności i postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wstąpienie nabywcy wierzytelności do procesu w instancji kasacyjnej jest dopuszczalne na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. bez zgody strony przeciwnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wstąpienie do procesu w miejsce powoda na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. należy uznać za niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Postępowanie kasacyjne ma ograniczony zakres badania i nie dopuszcza zmian podmiotowych procesu, które mogłyby zakłócić jego tok i zgodność z postępowaniem egzekucyjnym. Zbycie wierzytelności w toku procesu wymaga zgody strony przeciwnej na wstąpienie nabywcy, a w braku takiej zgody, zbywca pozostaje legitymowany.

Czy przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma zastosowanie do zbycia wierzytelności, czy tylko do rzeczy oznaczonych co do tożsamości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma zastosowanie do zbycia wierzytelności, a argumentacja dotycząca rzeczy nie odpowiada okolicznościom faktycznym sprawy.

Uzasadnienie

Zbyciem w rozumieniu art. 192 pkt 3 k.p.c. są wszelkie przejścia uprawnienia lub obowiązku, w tym przejście wierzytelności. Minimalnym wymogiem umożliwiającym zbycie prawa jest jego oznaczalność.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala zażalenie
Strona wygrywająca
"A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

NazwaTypRola
"P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód (następca prawny)
"PI." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapierwotny powód
"A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 192 § pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zbycie w toku procesu wymaga zgody strony przeciwnej na wstąpienie nabywcy. Niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 388 § § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Reguła natychmiastowej wykonalności wyroku.

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje legitymację uczestników postępowania egzekucyjnego wynikającą z przejścia uprawnienia lub obowiązku.

k.p.c. art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie wyłącza art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście apelacji, ale sąd uznaje niedopuszczalność zmian podmiotowych w instancji kasacyjnej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39318 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbycie wierzytelności w toku procesu nie wymaga zgody strony przeciwnej na wstąpienie nabywcy do postępowania kasacyjnego. • Art. 192 pkt 3 k.p.c. nie ma zastosowania do rzeczy oznaczonych co do gatunku.

Odrzucone argumenty

Spółka "P." była uprawniona do wniesienia kasacji jako następca prawny spółki "PI.", mimo braku zgody pozwanego na wstąpienie do procesu. • Art. 192 pkt 3 k.p.c. dotyczy tylko rzeczy oznaczonych co do tożsamości.

Godne uwagi sformułowania

Zbyciem w rozumieniu art. 192 pkt 3 k.p.c. są wszelkie wypadki przejścia pod tytułem szczególnym uprawnienia lub obowiązku, a więc także przejście wierzytelności. • W braku zgody, sąd nie bierze pod uwagę okoliczności, że w toku sprawy nastąpiło przejście wierzytelności, a „zbywca" tej wierzytelności pozostaje w sprawie nadal czynnie legitymowany. • Wstąpienie do procesu w miejsce powoda na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. należy uznać za niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Skład orzekający

Zbigniew Strus

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Grzelka

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście zmiany podmiotowej w postępowaniu kasacyjnym, dopuszczalności zbycia wierzytelności w toku procesu i wymogu zgody strony przeciwnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbycia wierzytelności i postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego ze zmianą stron w trakcie postępowania, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, zwłaszcza w kontekście obrotu wierzytelnościami.

Czy można wstąpić do procesu kasacyjnego po nabyciu wierzytelności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst