IV CSK 592/20
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powódki jako niedopuszczalną, ponieważ była ona skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu sądu drugiej instancji w przedmiocie odsetek.
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając mu brak orzeczenia w przedmiocie odsetek ustawowych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga była niedopuszczalna, ponieważ sąd drugiej instancji nie orzekał w tej kwestii, gdyż powódka nie zaskarżyła w apelacji orzeczenia sądu pierwszej instancji w tym zakresie. W konsekwencji, skarga była skierowana przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu.
Powódka A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I AGa (...). Skarga dotyczyła części wyroku, w której Sąd Apelacyjny nie orzekł o roszczeniu o odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty 339.115 zł za okres od 21 sierpnia 2014 r. do 20 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, stwierdził, że zgodnie z art. 398^1 § 1 k.p.c., przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną mogą być jedynie prawomocne wyroki lub postanowienia kończące postępowanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nie można zaskarżyć nieistniejącego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny nie orzekał w przedmiocie odsetek, ponieważ powódka nie zaskarżyła w apelacji orzeczenia Sądu Okręgowego w tym zakresie. Zakres zaskarżenia wyroku Sądu Okręgowego przez powódkę w apelacji obejmował jedynie kwotę główną i koszty postępowania. W związku z tym, skarga kasacyjna powódki była skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu, co czyniło ją niedopuszczalną. Na podstawie art. 398^6 § 3 w zw. z § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie może być skierowana przeciwko części wyroku, w której sąd nie orzekał, ponieważ taki element wyroku nie istnieje i nie stanowi przedmiotu zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z przepisami k.p.c. i utrwalonym orzecznictwem, skarga kasacyjna może być wniesiona jedynie od istniejącego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. W tej sprawie powódka nie zaskarżyła w apelacji orzeczenia sądu pierwszej instancji w przedmiocie odsetek, w związku z czym sąd drugiej instancji nie miał obowiązku ani możliwości orzekania w tej kwestii. Skarga kasacyjna skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu jest niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Grupa A. Spółki Akcyjnej w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. | spółka | powódka |
| Grupa A. Spółki Akcyjnej w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 398^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa substrat zaskarżenia stanowiący pierwszą przedmiotową przesłankę dopuszczalności skargi kasacyjnej. Przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną mogą być, wydane przez sąd drugiej instancji - prawomocny wyrok lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, kończące postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 398^6 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na odrzucenie skargi kasacyjnej w przypadkach niedopuszczalności, w tym braku substratu zaskarżenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu sądu drugiej instancji, ponieważ sąd ten nie orzekał w przedmiocie odsetek, gdyż powódka nie zaskarżyła w apelacji orzeczenia sądu pierwszej instancji w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
nie można wnieść środka zaskarżenia od nieistniejącego rozstrzygnięcia skarga kasacyjna trzeba uznać za wymierzoną przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu, a więc podlegającą odrzuceniu jako niedopuszczalną.
Skład orzekający
Jacek Grela
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej, konieczność istnienia orzeczenia jako przedmiotu zaskarżenia, zakres zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko elementowi wyroku, który nie został przez sąd drugiej instancji rozstrzygnięty z powodu braku zaskarżenia w apelacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną, choć proceduralną, kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej i konsekwencje błędnego określenia przedmiotu zaskarżenia. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Skarga kasacyjna na nieistniejące orzeczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co można zaskarżyć.”
Dane finansowe
WPS: 577 235 PLN
zasądzona kwota: 339 115 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt IV CSK 592/20 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko Grupie A. Spółce Akcyjnej w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I AGa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powódka A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. w pozwie z 31 października 2014 r. wniosła o zasądzenie od pozwanej Grupy A. Spółki Akcyjnej w P. kwoty 577.235 zł z ustawowymi odsetkami od kwot: 573.750 zł od 21 sierpnia 2014 r. i od kwoty 3485 zł od dnia otrzymania przez pozwaną odpisu pozwu. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z 9 lipca 2019 r. oddalił powództwo (pkt I). Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego apelacją w części, tj. w zakresie oddalenia powództwa co do kwoty 342.600 zł (pkt I) oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach (pkt II). We wnioskach powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w części, tj. przez uwzględnienie powództwa i zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kwoty 342.600 zł , a także zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Wyrokiem z 30 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (...) zmienił częściowo wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 339.115 zł i w pozostałej części oddalił powództwo (pkt I); oddalił apelację w pozostałej części (pkt II). Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w części w jakiej Sąd drugiej instancji nie orzekł o roszczeniu o odsetki ustawowe od zasądzonej w pkt I lit a) ww. wyroku kwoty 339.115 zł za okres od 21 sierpnia 2014 r. do 20 sierpnia 2020 r., w konsekwencji czego nie zasądził ich na rzecz powódki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 398 1 § 1 k.p.c. określa substrat zaskarżenia stanowiący pierwszą przedmiotową przesłankę dopuszczalności skargi kasacyjnej. W postępowaniu procesowym przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną mogą być, wydane przez sąd drugiej instancji - prawomocny wyrok lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, kończące postępowanie w sprawie. W orzecznictwie Sądu najwyższego przyjmuje się, że nie można wnieść środka zaskarżenia od nieistniejącego rozstrzygnięcia (por. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego: z 25 lutego 1997 r. II CKN 15/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 89, z 28 maja 1998 r., III CKN 409/98, niepubl., z 7 października 1998 r., II UKN 247/98, OSNP 1999, nr 20, poz. 665, z 25 stycznia 2001 r. III CKN 1382/00, OSNC 2001, nr 9, poz. 132, z 11 września 2002 r. V CKN 1165/00, niepubl. oraz z 7 lipca 2011 r., II CSK 37/11, niepubl.). Konsekwencją tego zapatrywania w postępowaniu kasacyjnym jest przyjęcie, że prawomocny wyrok sądu drugiej instancji może być przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną jedynie w takiej części, w jakiej istnieje, czy to w postaci pozytywnej, czy też negatywnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2013 r., III CSK 247/12, niepubl.). Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w części w jakiej Sąd drugiej instancji nie orzekł o roszczeniu o odsetki ustawowe od zasądzonej w pkt I lit a) ww. wyroku kwoty 339.115 zł za okres od 21 sierpnia 2014 r. do 20 sierpnia 2020 r. Jednak w wyroku z 30 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny nie orzekał w przedmiocie odsetek. Było to konsekwencją, zakreślonego przez powódkę w apelacji, zakresu zaskarżenia orzeczenia Sądu Okręgowego. Sąd drugiej instancji wskazał, w uzasadnieniu wyroku, że zmieniając wyrok Sądu pierwszej instancji miał na uwadze zakres zaskarżenia wyroku oraz wniosek apelacji. Z apelacji wynika, że powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w zakresie pkt I co do kwoty 342.600 zł oraz w zakresie pkt II, co koresponduje z wnioskiem apelacji, zgodnie z którym domagała się zmiany zaskarżonego wyroku w punktach I i II przez uwzględnienie powództwa co do kwoty 342.600 zł i zasądzenie kosztów postępowania. Takie wnioski apelacji zostały powtórzone w uzasadnieniu apelacji. Powódka nie zaskarżyła apelacją orzeczenia Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o zasądzenie odsetek ustawowych, w konsekwencji Sąd Apelacyjny nie mógł orzekać w przedmiocie odsetek. W tej sytuacji powódka skierowała skargę kasacyjną do orzeczenia, które nie zostało wydane. Dostrzegła to zresztą sama skarżąca, skoro nazwała skarżony skargą kasacyjną element wyroku „częścią w jakiej Sąd drugiej instancji nie orzekł o roszczeniu o odsetki”. W tej sytuacji skargę kasacyjną powódki trzeba uznać za wymierzoną przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu, a więc podlegającą odrzuceniu jako niedopuszczalną. Z powyższych względów wniesiona skarga kasacyjna na podstawie art. 398 6 § 3 w zw. z § 2 k.p.c. podlegała odrzuceniu z powodu braku substratu zaskarżenia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. jw
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę