Orzeczenie · 2014-06-18

V CSK 418/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-06-18
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
zadośćuczynienieśmierćwypadekkrzywdaubezpieczeniaodpowiedzialność cywilnaSąd Najwyższyart. 446 k.c.

Sprawa dotyczyła zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci syna powódki w wypadku samochodowym. Sąd Okręgowy zasądził 160 000 zł zadośćuczynienia i 96 000 zł odszkodowania, biorąc pod uwagę silną więź matki z 21-letnim synem, jego pomoc w codziennych czynnościach i przekazywanie części renty, a także nasilenie problemów zdrowotnych powódki po jego śmierci. Sąd Apelacyjny obniżył zadośćuczynienie do 90 000 zł i odszkodowanie do 76 000 zł, uznając, że kryterium bólu nie jest przydatne, a powódka ma już za sobą najgorsze cierpienie i może liczyć na pomoc córki. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie cierpienia psychicznego i pomoc w dostosowaniu się do nowej sytuacji życiowej, a jego ocena powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, uwzględniając indywidualne okoliczności, takie jak więź rodzinna, wiek zmarłego i jego plany na przyszłość. Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny zaniżył kwotę zadośćuczynienia, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu głębi krzywdy matki po stracie młodego syna, z którym wiązała nadzieje. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego w zaskarżonej części i przywrócił pierwotną kwotę zadośćuczynienia zasądzoną przez Sąd Okręgowy, zasądzając jednocześnie od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej, zwłaszcza dziecka, z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów i indywidualnych okoliczności sprawy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji silnej więzi matki z synem i jego śmierci w młodym wieku, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Zagadnienia prawne (2)

Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wywołaną śmiercią osoby bliskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy brać pod uwagę obiektywne kryteria, takie jak wstrząs psychiczny, cierpienia wywołane śmiercią, poczucie osamotnienia, rodzaj i intensywność więzi rodzinnych, wiek pokrzywdzonego i jego zdolność do adaptacji, a także przyszłe konsekwencje utraty bliskiej osoby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie cierpienia psychicznego i pomoc w adaptacji do nowej sytuacji życiowej, a jego ocena musi być indywidualna i oparta na obiektywnych kryteriach, uwzględniając wszystkie negatywne skutki utraty bliskiego.

Czy sąd apelacyjny prawidłowo obniżył kwotę zadośćuczynienia zasądzonego przez sąd pierwszej instancji, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd apelacyjny naruszył prawo materialne, niedostatecznie uwzględniając okoliczności mające wpływ na ocenę rozmiaru krzywdy powódki po śmierci syna i doprowadził do ograniczenia kompensacyjnej roli świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny zaniżył kwotę zadośćuczynienia, nie biorąc pod uwagę w wystarczającym stopniu silnej więzi matki z młodym synem, jego planów na przyszłość oraz cierpień powódki związanych z jego utratą i zmianami w psychice.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i zmiana wyroku sądu apelacyjnego
Strona wygrywająca
T. R.

Strony

NazwaTypRola
T. R.osoba_fizycznapowódka
I. Towarzystwo Ubezpieczeńspółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 446 § 4

Kodeks cywilny

Przepis reguluje zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę wywołaną śmiercią osoby bliskiej, mające na celu złagodzenie cierpienia psychicznego i pomoc w adaptacji do zmienionej sytuacji życiowej.

Pomocnicze

k.c. art. 445 § 1

Kodeks cywilny

Przepis reguluje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd apelacyjny naruszył art. 446 k.c. poprzez zaniżenie kwoty zadośćuczynienia. • Krzywda wywołana śmiercią dziecka jest jedną z najbardziej odczuwalnych. • Silna więź rodzinna, pomoc syna i problemy zdrowotne matki po jego śmierci uzasadniają wyższe zadośćuczynienie. • Zadośćuczynienie powinno być ekonomicznie odczuwalne i przywracać równowagę zakłóconą czynem niedozwolonym.

Odrzucone argumenty

Sąd apelacyjny prawidłowo ocenił krzywdę, uwzględniając obiektywne kryteria i fakt, że powódka ma już za sobą najgorsze cierpienie.

Godne uwagi sformułowania

krzywda wywołana śmiercią dziecka stanowi jedną z najbardziej dotkliwych • zadośćuczynienie nie służy wyrównywaniu strat materialnych [...] lecz ma na celu złagodzenie ich cierpienia psychicznego • ocena ta powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na samych tylko [...] subiektywnych – odczuciach pokrzywdzonego • rozmiar krzywdy nie zależy od statusu materialnego pokrzywdzonego • wysokość powinna być ekonomicznie odczuwalna. W przeciwnym wypadku nie dojdzie do przywrócenia równowagi

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

członek

Katarzyna Polańska-Farion

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej, zwłaszcza dziecka, z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów i indywidualnych okoliczności sprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji silnej więzi matki z synem i jego śmierci w młodym wieku, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza emocjonalny temat straty dziecka i pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje zasady przyznawania zadośćuczynienia, podkreślając znaczenie więzi rodzinnych i obiektywnej oceny cierpienia.

Sąd Najwyższy: Zadośćuczynienie za śmierć syna musi być ekonomicznie odczuwalne i uwzględniać głębię krzywdy matki.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 160 000 PLN

odszkodowanie: 96 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst