V CO 123/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego we W. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, zainicjowanej przez I.O. przeciwko R.O. Powódka wskazała ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków w Wielkiej Brytanii oraz ich aktualne miejsca zamieszkania również w Wielkiej Brytanii. Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego, podkreślając, że Sąd Okręgowy nie przedstawił uzasadnienia, które pozwoliłoby na stwierdzenie niemożności ustalenia właściwości miejscowej zgodnie z art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy zaznaczył, że rolą Sądu Najwyższego nie jest odtwarzanie motywów sądu niższej instancji. Ponadto, wskazano, że zgodnie z art. 41 k.p.c., powództwo o rozwód wytacza się przed sąd okręgu, w którym małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli jedno z nich tam nadal mieszka. W sytuacji, gdy strony podały miejsca zamieszkania na terytorium Polski, Sąd Okręgowy powinien podjąć czynności w celu ustalenia właściwości miejscowej, a dopiero brak podstaw do ustalenia właściwości na terytorium RP uzasadniałby wniosek do Sądu Najwyższego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnianie wniosków o oznaczenie sądu właściwego przez sądy niższej instancji oraz zasady ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd niższej instancji nie przedstawił wystarczających podstaw do stwierdzenia niemożności ustalenia właściwości miejscowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego, jeśli sąd niższej instancji nie uzasadnił wniosku w sposób pozwalający na ocenę, że ustalenie właściwości miejscowej jest niemożliwe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że rolą sądu niższej instancji jest przedstawienie okoliczności faktycznych uzasadniających wniosek o oznaczenie sądu właściwego. Brak takiego uzasadnienia, a także istnienie przesłanek do ustalenia właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. (wskazanie miejsc zamieszkania stron na terytorium Polski), skutkuje oddaleniem wniosku.
Jakie są zasady ustalania właściwości miejscowej sądu w sprawach o rozwód zgodnie z art. 41 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powództwo o rozwód wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Przy braku takiej podstawy, właściwy jest sąd zamieszkania pozwanego, a w ostateczności sąd zamieszkania powoda.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał treść art. 41 k.p.c. jako podstawę do ustalenia właściwości miejscowej w sprawach o rozwód, wskazując na hierarchię kryteriów (ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania pozwanego, miejsce zamieszkania powoda).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| R. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość miejscową sądu w sprawach o rozwód na podstawie ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków lub miejsca zamieszkania stron.
Pomocnicze
k.p.c. art. 25
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy nie przedstawił uzasadnienia dla wniosku o oznaczenie sądu właściwego. • Istnieją podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest bowiem rolą Sądu Najwyższego podejmowanie się w oparciu o akta sprawy próby odtworzenia motywów przyjmowanych przez Sąd Okręgowy jako uzasadnienie decyzji o wystąpieniu na podstawie art. 45 k.p.c. z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o oznaczenie sądu właściwego przez sądy niższej instancji oraz zasady ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia wyznaczenia sądu? Proceduralna pułapka w sprawie rozwodowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.