V CKN 416/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 czerwca 2003 r. rozpatrzył kasację pozwanych Marka P. i Andrzeja Ś. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który zasądził od nich na rzecz spółki „C.” S.A. kwotę 113 312,72 zł z tytułu odpowiedzialności za długi spółki „M.” z ograniczoną odpowiedzialnością, której byli członkami zarządu. Istotą sporu była interpretacja przesłanki bezskuteczności egzekucji, wymaganej przez art. 298 § 1 k.h. (obecnie art. 299 § 1 k.s.h.) do powstania subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu. Pozwani twierdzili, że egzekucja nie została formalnie zakończona bez zaspokojenia wierzyciela. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalony pogląd orzeczniczy i piśmienniczy, podkreślił, że bezskuteczność egzekucji może być udowodniona za pomocą wszelkich dowodów, z których wynika, że spółka nie posiada majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela. Nie jest konieczne formalne zakończenie postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazał, że celem tej regulacji jest ochrona wierzycieli przed faktyczną likwidacją majątku spółki, a zatem dopuszczalne jest ustalenie bezskuteczności egzekucji na podstawie dowodów takich jak postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego z powodu braku majątku, stwierdzenie braku majątku w toku egzekucji, czy bilans spółki wskazujący na niewystarczalność majątku. Sąd oddalił kasację, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował dominującą wykładnię przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. na podstawie dowodów innych niż formalne zakończenie postępowania egzekucyjnego.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzeczenia; interpretacja przepisów k.h. i k.s.h.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ustalenie przesłanki bezskuteczności egzekucji, wymaganej dla subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o., może nastąpić na podstawie każdego dowodu, czy wymaga formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustalenie przewidzianej w art. 298 § 1 k.h. (art. 299 § 1 k.s.h.) przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu, z którego wynika, że spółka nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela pozywającego członków zarządu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na dominującym poglądzie, że celem regulacji jest ochrona wierzycieli przed faktyczną likwidacją majątku spółki, a dowodami mogą być m.in. postanowienia upadłościowe, stwierdzenia komornika o braku majątku, czy bilans spółki. Nie jest wymagane formalne zakończenie postępowania egzekucyjnego.
Czy bezskuteczność egzekucji z ruchomości jest wystarczająca do ustalenia odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. w obecnym stanie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obecnie bezskuteczność egzekucji z ruchomości może prowadzić do przyjęcia tej odpowiedzialności tylko wespół z innymi okolicznościami wskazującymi na niemożność zaspokojenia się także z pozostałego majątku spółki.
Uzasadnienie
W przeszłości egzekucja z ruchomości była traktowana jako najszybsza droga zaspokojenia. Obecnie, ze względu na zmiany w przepisach, sama bezskuteczność egzekucji z ruchomości nie jest wystarczająca, jeśli spółka posiada inny majątek, z którego wierzyciel może uzyskać zaspokojenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „C.” S.A. w K. | spółka | powód |
| Marek P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Andrzej Ś. | osoba_fizyczna | pozwany |
| spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „M.” | spółka | dłużnik |
Przepisy (15)
Główne
k.h. art. 298 § § 1
Kodeks handlowy
Przesłanka bezskuteczności egzekucji może być ustalona na podstawie każdego dowodu wskazującego na brak majątku spółki pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela pozywającego członków zarządu.
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiednik art. 298 § 1 k.h., przewidujący subsydiarną odpowiedzialność członków zarządu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 797
Kodeks postępowania cywilnego
Organ egzekucyjny jest związany wnioskiem o wszczęcie egzekucji, w tym wskazanym sposobem egzekucji.
k.p.c. art. 799
Kodeks postępowania cywilnego
Organ egzekucyjny jest związany wnioskiem o wszczęcie egzekucji, w tym wskazanym sposobem egzekucji.
k.p.c. art. 816
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ukończenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ukończenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 913
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wyjawienia majątku.
Pr.upadł. art. 13 § § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe
Postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku.
Pr.upadł. art. 218 § § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe
Postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego z powodu braku majątku.
Pr.up.napr. art. 13 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze
Postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku.
Pr.up.napr. art. 361 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze
Postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego z powodu braku majątku.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo wekslowe art. 43
Subsydiarna odpowiedzialność uzależniona od bezskuteczności egzekucji.
k.c. art. 870
Kodeks cywilny
k.s.h. art. 62 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezskuteczność egzekucji może być udowodniona wszelkimi dowodami wskazującymi na brak majątku spółki, a nie tylko formalnym zakończeniem postępowania egzekucyjnego. • Celem subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu jest ochrona wierzycieli przed faktyczną likwidacją majątku spółki.
Odrzucone argumenty
Przesłanka bezskuteczności egzekucji może być spełniona tylko wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne zostało formalnie zakończone bez zaspokojenia wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie przewidzianej w art. 298 § 1 k.h. (art. 299 § 1 k.s.h.) przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu wykazującego, że spółka nie ma majątku, który pozwalałby na zaspokojenie jej wierzyciela pozywającego członków zarządu. • Dążenie twórców tego uregulowania do możliwie pełnego przeciwdziałania wspomnianemu zjawisku i sytuacjom podobnym wpłynęło na rozumienie przewidzianej w nim przesłanki bezskuteczności egzekucji. • Odmienne stanowisko nie da się pogodzić z przyświecającym ustanowieniu subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością celem zmierzającym do zapewnienia wierzycielom spółki ochrony w razie niemożności uzyskania zaspokojenia z jej majątku.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Iwona Koper
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. na podstawie dowodów innych niż formalne zakończenie postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzeczenia; interpretacja przepisów k.h. i k.s.h.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia praktyczne aspekty dowodzenia bezskuteczności egzekucji.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki, gdy egzekucja nie została formalnie zakończona? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 113 312,72 PLN
zasądzona kwota: 113 312,72 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.