V ACA 670/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka U. O. domagała się od Gminy M. T. odszkodowania w wysokości 84.000 zł, twierdząc, że została pominięta przy nabyciu prawa pierwszeństwa do lokalu mieszkalnego, którego była najemcą. Gmina zbyła nieruchomość w drodze umowy zamiany, nie informując powódki o jej prawie pierwszeństwa. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ powódka dowiedziała się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej najpóźniej 1 stycznia 2005 r., a pozew wniosła 29 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. Sąd drugiej instancji stwierdził, że powódka błędnie wywodziła swoje roszczenie z prawa pierwszeństwa do nabycia konkretnego lokalu, podczas gdy prawo to przysługiwało jej do całej zbywanej nieruchomości. Ponadto, zbycie całej nieruchomości nie rodziło obowiązku wyodrębnienia lokalu i ustanowienia na rzecz najemcy odrębnej własności lokalowej. Sąd Apelacyjny uznał, że nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niezawiadomienie powódki o zbyciu całej nieruchomości, to roszczenie oparte na tym fakcie również uległo przedawnieniu. W związku z tym, oddalenie powództwa było prawidłowe, niezależnie od motywów Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przez najemców, zasady przedawnienia roszczeń odszkodowawczych oraz rozróżnienie między nabyciem lokalu a nabyciem całej nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o gospodarce nieruchomościami i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych oraz odmiennego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu pominięcia prawa pierwszeństwa w nabyciu lokalu mieszkalnego ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie ulega przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 k.c. (obecnie art. 442¹ § 1 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zdarzeniem wywołującym szkodę było niezawiadomienie o prawie pierwszeństwa, a termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej. W tym przypadku, powódka dowiedziała się o szkodzie najpóźniej w dniu zawarcia umowy najmu z nowym podmiotem, co skutkowało przedawnieniem roszczenia w ciągu trzech lat.
Czy prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczy konkretnego lokalu mieszkalnego, czy całej nieruchomości, w której się znajduje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo pierwszeństwa dotyczy całej nieruchomości, a nie poszczególnych lokali wchodzących w jej skład, jeśli nie są one odrębnymi nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, że zbycie całej nieruchomości nie rodzi obowiązku wyodrębnienia lokalu i ustanowienia na rzecz najemcy odrębnej własności lokalowej. Lokal mieszkalny nie stanowi odrębnej nieruchomości, a jedynie część składową zbywanej nieruchomości, do której prawo pierwszeństwa nie przysługuje.
Czy zgłoszenie przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy zgłoszenie zarzutu przedawnienia nie stanowiło nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do przyjęcia, że zgłoszenie przez pozwaną zarzutu przedawnienia narusza art. 5 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina M. T. | instytucja | pozwana |
| Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w T. | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zwrotu kosztów |
| adwokat J. Ż. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 34 § 1 pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Najemcy lokalu mieszkalnego, z którym nawiązano najem na czas nieoznaczony, przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości, której jest najemcą, w przypadku zbycia tej nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego.
k.c. art. 442¹ § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
Pomocnicze
u.g.n. art. 34 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości (w tym najemcy), powinny zostać zawiadomione na piśmie o zamiarze zbycia nieruchomości i przysługującym im pierwszeństwie, pod warunkiem złożenia wniosku w określonym terminie.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną przeciwnikowi tytułem zwrotu kosztów procesu lub nie obciążyć strony wygranej kosztami w całości, jeżeli zachodzi wypadek przewidziany w art. 102.
k.c. art. 47 § 1
Kodeks cywilny
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu na podstawie art. 442¹ § 1 k.c. • Prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przysługiwało powódce do całej nieruchomości, a nie do konkretnego lokalu. • Zbycie całej nieruchomości nie rodzi obowiązku wyodrębnienia lokalu i ustanowienia na rzecz najemcy odrębnej własności lokalowej.
Odrzucone argumenty
Powódka twierdziła, że prawo pierwszeństwa przysługiwało jej do nabycia odrębnej własności lokalu mieszkalnego. • Powódka zarzucała naruszenie art. 5 k.c. poprzez zgłoszenie zarzutu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Powódka nie twierdziła ani w pozwie, ani też w toku postępowania, że na skutek niezawiadomienia jej przez pozwaną w terminie określonym w art. 34 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami o zbyciu całej nieruchomości, na której posadowiony był budynek wielorodzinny, w którym znajdował się lokal wynajmowany przez powódkę, poniosła szkodę, gdyż uprawniona była do skorzystania z prawa pierwszeństwa do nabycia tej nieruchomości, tj. działki nr (...) o powierzchni 8.0855 ha, położonej w T. przy ul. (...) . • Lokal mieszkalny zajmowany przez powódkę nie mógł być przedmiotem pierwszeństwa nabycia, gdyż nie stanowił odrębnej nieruchomości i jako część składowa rzeczy (zbywanej nieruchomości) nie może być odrębnym przedmiotem własności (art. 47 § 1 k.c.).
Skład orzekający
Irma Kul
przewodniczący
Maryla Domel-Jasińska
sprawozdawca
Roman Kowalkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przez najemców, zasady przedawnienia roszczeń odszkodowawczych oraz rozróżnienie między nabyciem lokalu a nabyciem całej nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o gospodarce nieruchomościami i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych oraz odmiennego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu praw najemców do pierwokupu lokali, a także kwestii przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu osób i prawników. Wyjaśnia również, jak kluczowe jest precyzyjne określenie przedmiotu roszczenia.
“Czy prawo pierwszeństwa do lokalu mieszkalnego obejmuje całą nieruchomość? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 84 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.