U 2/21Fundusz sprawiedliwości zgodny z konstytucją
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli dotyczył zbadania zgodności § 11, § 20 ust. 2 oraz § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości (Dz. U. z 2019 r. poz. 683) z przepisami Konstytucji RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 i preambułą) oraz z Kodeksem karnym wykonawczym (art. 43 § 19), a tym samym z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Wnioskodawca zarzucał, że przepisy te wprowadzają rozwiązania uniemożliwiające rzetelne i sprawne działanie Funduszu Sprawiedliwości, skutkują arbitralnym dysponowaniem środkami, nieefektywnym wykonaniem orzeczeń sądowych i ograniczają dostęp do usług, naruszając tym samym prawo do sądu. Ponadto, zarzucono wykraczanie poza upoważnienie ustawowe. Trybunał Konstytucyjny, po analizie formalnej i merytorycznej, uznał, że zaskarżone przepisy w brzmieniach obowiązujących do 5 kwietnia 2022 r. nie są niezgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP oraz jej preambułą. Stwierdzono, że prawo do sądu obejmuje również prawo do skutecznego wykonania orzeczeń, jednakże sposób wydatkowania środków z Funduszu Sprawiedliwości nie jest bezpośrednim wykonaniem orzeczenia sądowego, a wpłata zasądzonej kwoty przez sprawcę. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji, Trybunał uznał, że przepisy rozporządzenia nie wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 43 § 19 k.k.w., a Minister Sprawiedliwości posiadał swobodę w określeniu trybu i warunków udzielania dotacji. Postępowanie zostało umorzone w pozostałym zakresie, w tym w zakresie zarzutów dotyczących ustawy o finansach publicznych z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu prawa do sądu w kontekście funduszy celowych oraz zasady poprawnej legislacji przy wydawaniu rozporządzeń.
Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do 5 kwietnia 2022 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące Funduszu Sprawiedliwości, w zakresie warunków i trybu przekazywania środków, naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP i preambułą)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie są niezgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP oraz jej preambułą, ponieważ prawo do sądu obejmuje prawo do skutecznego wykonania orzeczeń, ale sposób wydatkowania środków z Funduszu Sprawiedliwości nie jest bezpośrednim wykonaniem orzeczenia sądowego.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że prawo do sądu obejmuje prawo do skutecznego wykonania orzeczeń, jednakże wpłata zasądzonej kwoty przez sprawcę na rzecz Funduszu Sprawiedliwości stanowi wykonanie orzeczenia, a nie sposób wydatkowania środków z Funduszu. W związku z tym, zarzuty dotyczące działalności Funduszu z perspektywy naruszenia konstytucyjnych gwarancji prawa do sprawnego wykonania orzeczenia sądowego są nieadekwatne.
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące Funduszu Sprawiedliwości wykraczają poza upoważnienie ustawowe do wydania aktu wykonawczego do ustawy (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 43 § 19 Kodeksu karnego wykonawczego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 43 § 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przepisy rozporządzenia MS z 2017 r. poddane kontroli, w zakresie przewidującym uprawnienia dyskrecjonalne Ministra Sprawiedliwości jako dysponenta Funduszu Sprawiedliwości, mieszczą się w granicach wyznaczonych przez ustawodawcę w art. 43 § 19 k.k.w. Ustawodawca udzielił Ministrowi kompetencji normodawczej w postaci określenia w treści rozporządzenia warunków i trybu udzielania dotacji, a termin 'tryb' i 'warunki' nie zawężają wymogu składania wniosków wyłącznie w ramach zorganizowanych konkursów.
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące Funduszu Sprawiedliwości naruszają przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 29 ust. 2, art. 43, art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p.)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wniosek Prezesa NIK w zakresie dotyczącym niezgodności z przepisami ustawy o finansach publicznych budzi poważne zastrzeżenia, w szczególności brak uzasadnienia, w jaki sposób zaskarżone przepisy rzekomo naruszyły wzorzec kontroli. Wnioskodawca poprzestał na wskazaniu treści przepisów i pobieżnym zakresie ich wykładni, co nie stanowi wystarczającej argumentacji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Najwyższej Izby Kontroli | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu obejmuje prawo do skutecznego wykonania orzeczeń sądowych.
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu jego wykonania.
k.k.w. art. 43 § 19
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy
Upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia w sprawie Funduszu Sprawiedliwości.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
u.f.p. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 43
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 44 § 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia nie naruszają prawa do sądu, gdyż sposób wydatkowania środków z Funduszu Sprawiedliwości nie jest bezpośrednim wykonaniem orzeczenia sądowego. • Przepisy rozporządzenia nie wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w Kodeksie karnym wykonawczym. • Minister Sprawiedliwości posiadał swobodę w określeniu trybu i warunków udzielania dotacji z Funduszu Sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Przepisy rozporządzenia naruszają prawo do sądu poprzez umożliwienie arbitralnego dysponowania środkami i nieefektywne wykonanie orzeczeń. • Przepisy rozporządzenia wykraczają poza upoważnienie ustawowe, przyznając Ministrowi Sprawiedliwości kompetencje nieprzewidziane w ustawie. • Przepisy rozporządzenia naruszają przepisy ustawy o finansach publicznych.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do sądu składa się również z prawa do skutecznego wykonania rozstrzygnięć sądowych. • Wydatkowanie zgromadzonych w nim środków finansowych nie może być uznane za wykonywanie orzeczeń sądowych. • Rozporządzenie jest wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. • Komisja konkursowa ma charakter wyłącznie pomocniczy i opiniodawczo-doradczy, a jej rekomendacje nie są wiążące dla Ministra.
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Krystyna Pawłowicz
sprawozdawca
Wojciech Sych
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu prawa do sądu w kontekście funduszy celowych oraz zasady poprawnej legislacji przy wydawaniu rozporządzeń."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do 5 kwietnia 2022 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego funduszu celowego, jakim jest Fundusz Sprawiedliwości, i jego zgodności z Konstytucją, co ma znaczenie dla interpretacji prawa do sądu i zasad legislacji.
“Fundusz Sprawiedliwości zgodny z Konstytucją – Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga kluczowe wątpliwości prawne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.