Tw 37/09

Trybunał Konstytucyjny2010-01-22
SAOSAdministracyjnekontrola konstytucyjności prawaWysokakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnyprawo miejscowerozporządzenie wojewodyochrona przyrodysamorząd terytorialnykognicja TK

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna dotyczącemu zgodności rozporządzenia wojewody z przepisami Konstytucji, uznając, że nie mieści się to w jego kognicji.

Rada Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzenia Wojewody Małopolskiego w sprawie ochrony Popradzkiego Parku Krajobrazowego z przepisami Konstytucji RP, Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o ochronie przyrody oraz zasadami techniki prawodawczej. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, stwierdzając, że kontrola hierarchicznej zgodności aktów prawa miejscowego, wydanych przez terenowe organy administracji rządowej, nie mieści się w jego kognicji.

Wniosek Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna dotyczył zbadania zgodności rozporządzenia Nr 5/05 Wojewody Małopolskiego w sprawie ochrony Popradzkiego Parku Krajobrazowego z szeregiem przepisów Konstytucji RP, Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o ochronie przyrody oraz zasadami techniki prawodawczej. Trybunał Konstytucyjny, działając na podstawie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, przeprowadził wstępne rozpoznanie wniosku na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że art. 188 pkt 3 Konstytucji RP poddaje kognicji Trybunału orzekanie w sprawach hierarchicznej zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe. Wojewoda, będący przedstawicielem Rady Ministrów w województwie, jest terenowym organem rządowej administracji ogólnej, a zakres jego działania wyznacza obszar województwa. W związku z tym, akty prawa miejscowego wydane przez wojewodę nie są aktami wydanymi przez centralne organy państwowe. Trybunał stwierdził, że w ramach wyznaczonych dla abstrakcyjnej kontroli norm nie mieści się orzekanie o hierarchicznej zgodności aktów prawa miejscowego, niezależnie od tego, czy zostały wydane przez organy jednostek samorządu terytorialnego, czy przez terenowe organy administracji rządowej. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do orzekania o hierarchicznej zgodności aktów prawa miejscowego wydanych przez terenowe organy administracji rządowej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny bada zgodność przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe. Wojewoda jest terenowym organem administracji rządowej, a jego rozporządzenia mają charakter prawa miejscowego, co wyłącza je z kognicji Trybunału w ramach abstrakcyjnej kontroli norm.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu wnioskowi

Strony

NazwaTypRola
Rada Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszynaorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (31)

Główne

u.o.TK art. 36 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 32 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 39 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 191 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konstytucja art. 191 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 191 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.TK art. 31 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 32 § 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konstytucja art. 188 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.TK art. 39 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 39 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

przesłanka niedopuszczalności wydania orzeczenia

Pomocnicze

Konstytucja art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKSL art. 3 § 1

Europejska Karta Samorządu Lokalnego

Konstytucja art. 16 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.g. art. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Konstytucja art. 87 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.p. art. 16 § 3

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 16 § 4

Ustawa o ochronie przyrody

Konstytucja art. 164 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 166 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasady techniki prawodawczej art. 143

Zasady techniki prawodawczej art. 118

Zasady techniki prawodawczej art. 137

Konstytucja art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 93

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 112

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 152 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie wojewody jest aktem prawa miejscowego, a nie aktem wydanym przez centralny organ państwowy. Trybunał Konstytucyjny nie jest właściwy do orzekania o zgodności aktów prawa miejscowego z Konstytucją w ramach abstrakcyjnej kontroli norm.

Godne uwagi sformułowania

nie mieści się orzekanie o hierarchicznej zgodności aktów prawa miejscowego terenowy organ rządowej administracji ogólnej centralne organy państwowe

Skład orzekający

Janusz Niemcewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w zakresie kontroli aktów prawa miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem wniosku jest akt prawa miejscowego wydany przez terenowy organ administracji rządowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne granice kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, co jest kluczowe dla zrozumienia systemu kontroli prawnej w Polsce, choć dotyczy specyficznej procedury.

Czy Trybunał Konstytucyjny może badać każde rozporządzenie? Kluczowe rozgraniczenie kompetencji.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
10/1/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2010 r. Sygn. akt Tw 37/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna w sprawie zgodności: 1) rozporządzenia Nr 5/05 Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie ochrony Popradzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 309, poz. 2238) z art. 9 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.), art. 16 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.), art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, ze zm.) oraz art. 164 ust. 3 w zw. z art. 166 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 pkt 1-11 rozporządzenia Nr 5/05 Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie ochrony Popradzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 309, poz. 2238) z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 143 w zw. z § 118 i § 137 „Zasad techniki prawodawczej”, stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. Nr 100, poz. 908), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE W dniu 7 grudnia 2009 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna o zbadanie zgodności: po pierwsze, rozporządzenia Nr 5/05 Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie ochrony Popradzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 309, poz. 2238; dalej: rozporządzenie wojewody) z art. 9 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.), art. 16 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.), art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji w zw. z art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, ze zm.) oraz art. 164 ust. 3 w zw. z art. 166 ust. 1 Konstytucji; po drugie, § 3 pkt 1-11 rozporządzenia wojewody z art. 7 Konstytucji w zw. z § 143 w zw. z § 118 i § 137 „Zasad techniki prawodawczej”, stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek pochodzący od organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy złożony wniosek spełnia wymagania formalne (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o TK, a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy o TK). 2. We wniosku zaskarżono rozporządzenie wojewody, które jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je ustanowił (tzn. akt prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 zdanie pierwsze Konstytucji). W ocenie wnioskodawcy, art. 188 pkt 3 Konstytucji umożliwia zbadanie przez Trybunał Konstytucyjny rozporządzenia wojewody w ramach kontroli inicjowanej przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji). 3. Należy wobec tego wyjaśnić, że art. 188 pkt 3 Konstytucji poddaje kognicji Trybunału orzekanie w sprawach hierarchicznej zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe. Kontroli tej podlegają przepisy, które tworzą treść zarówno podustawowego aktu prawa powszechnie obowiązującego tzn. rozporządzenia (art. 92 Konstytucji), jak i aktu prawa wewnętrznie obowiązującego np. uchwały czy zarządzenia (art. 93 i art. 112 Konstytucji), pod warunkiem, że zostały ustanowione „na szczeblu centralnym” (zob. wyrok TK z 21 czerwca 1999 r., U 5/98, OTK ZU nr 5/1999, poz. 99). Użyte w art. 188 pkt 3 Konstytucji określenie „centralne organy państwowe” odnosi się tylko do takich organów, których zakres działania obejmuje całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 152 ust. 1 Konstytucji, wojewoda jest przedstawicielem Rady Ministrów w województwie. Oznacza to, że uzyskał status terenowego organu rządowej administracji ogólnej (por. wyrok TK z 15 września 2009 r., P 33/07, OTK ZU nr 8/A/2009, poz. 123), zaś zakres jego działania (właściwość miejscową) wyznacza obszar województwa, w którym realizuje powierzone mu zadania. 4. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w ramach wyznaczonych dla abstrakcyjnej kontroli norm (art. 188 pkt 1-3 Konstytucji) nie mieści się orzekanie o hierarchicznej zgodności aktów prawa miejscowego, niezależnie od tego, czy wydane zostały przez organy jednostek samorządu terytorialnego, czy też przez terenowe organy administracji rządowej (por.: Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 31; L. Garlicki, nota 17 i 18 do art. 188 Konstytucji [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2001-2007). W konsekwencji przesłanka niedopuszczalności wydania orzeczenia uzasadnia, w myśl art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, odmowę nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI